Атабаева Мадинахон Махмудовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Болаларда перинатал энцефалопатиянинг кечки асоратларини халқ табобати усуллари ёрдамида даволашни такомиллаштириш” 14.00.41 – Халқ табобати (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD /Tib.6407.
Илмий рахбар: Хакимов Насрулла Сабирович, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарган муассаса номи: Андижон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат тиббиёт институти, DSc.06/2025.27.12.Tib.02.02.
Расмий оппонентлар: Қаюмов Холмурод Наимович, тиббиёт фанлари доктори, доцент; Мирсайдуллаев Мирмахмуд Миршохидович, тиббиёт фанлари доктори, профессор. 
Етакчи ташкилот: Фарғона жамоат саломатлиги тиббиёт институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Андижон вилоятида болалар перинатал энцефалопатиясининг тарқалиши ва минтақавий хусусиятларини аниқлаш, ушбу касалликнинг кечки асоратларини олдини олиш ва даволаш хусусиятига эга бўлган биологик фаол моддаларни сақловчи табиий озиқ-овқат қўшимчалари таркибини асослаш ҳамда халқ табобати билан уйғунлашган даволаш ва профилактика усулларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
болаларда перинатал энцефалопатияни даволашга мўлжалланган муаллифлик асосида озиқ-овқат қўшимчаларининг антиоксидант ва антирадикал фаоллиги in vitro шароитда спектрофотометрик усул билан исботланган;
илк бор болаларда асаб тизими фаолиятини яхшилашга мўлжалланган озиқ-овқат қўшимчаларининг кимёвий таркиби — В ва С гуруҳ витаминлари, полифенол бирикмалар, макро ва микроэлементлар ЮССХ ва ICP-OES усуллари ёрдамида аниқланган;
муаллифлик асосида озиқ-овқат қўшимчаларининг перинатал энцефалопатияда марказий асаб тизими функционал бузилишларини камайтириш, нейрометаболик жараёнларни фаоллаштириш ва оксидатив стрессни пасайтиришдаги юқори самарадорлиги in vivo шароитда исботланган;
озиқ-овқат қўшимчаларини халқ табобати усуллари билан уйғунлаштириб қўллаш болаларда перинатал энцефалопатиянинг клиник белгиларини камайтириш, психоневрологик ҳолатни яхшилаш ва кечки асоратларнинг олдини олишда юқори самарадорликка эга эканлиги клиник-экспериментал тадқиқотлар асосида исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Болалар перинатал энцефалопатияси (БПЕП) кечки асоратлари касалликларини даволаш ва олдини олиш учун яратилган озиқ-овқат қўшилмаларини ишлаб чиқиш, ҳамда мазкур касалликларни даволаш ва профилактика усулларини такомиллаштириш бўйича олинган тадқиқотнинг илмий натижаларга кўра: 
биринчи илмий янгилик: болаларда перинатал энцефалопатияни даволашга мўлжалланган муаллифлик асосида озиқ-овқат қўшимчаларининг антиоксидант ва антирадикал фаоллиги in vitro шароитда спектрофотометрик усул билан исботланганлиги асосида ишлаб чиқилган табиий композитсион озиқ-овқат қўшилма учун ресепт ва ташкилот стандарти (TY 303271760-03:2025) ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Санитария-Эпидемиологик жамоат саломатлиги қўмитасининг 2025 й 22 мартдаги №26-11б-225-сон маълумотномаси, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 17 декабрдаги 31-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Болаларда перинатал энцефалопатия кечки асоратларини даволаш ва олдини олиш учун яратилган “Asataqov” ва “Asqov-1”  озиқ овқат қўшилмалари ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилган. Иқтисодий самарадорлиги: тавсия этил-ган услубий тавсиянома бўйича, мазкур касалликларни даволаш ва олдини олиш учун яратилган ООҚ ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилганлиги туфайли ушбу касалликларни даволашда ишлатиладиган асосий синтетик дори воситаларга нисбатан ҳар бир бемордан бир ойда Болаларда перинатал энцефалопатия  касалликлари анъанавий усулда бартараф этиш учун ҳар бир беморга кутилаётган сарф - харажатлар ўртача синтетик дори воситаларга нисбатан 258000 сўмни ташкил қилади. Таклиф қилинаётган усулда эса ушбу қиймат 123000 сўмни ташкил қилади, яъни харажатларни 2 мартага камайтириш имконини беради.
 иккинчи илмий янгилик: илк бор болаларда асаб тизими фаолиятини яхшилашга мўлжалланган озиқ-овқат қўшимчаларининг кимёвий таркиби — В ва С гуруҳ витаминлари, полифенол бирикмалар, макро ва микроэлементлар ЮССХ ва ICP-OES усуллари ёрдамида аниқланганлиги бўйича асослов ((TY 303271760-03:2025) тасдиқланган ва ЎзРСЕОЖСҚ 22.03.2025 йй. (№26-11б-225). ва ЎзРПА ҳузуридаги ТББ 17.04.2025 й.(№021928) хулосаси олинган. Ижтимоий самарадорлиги: Болаларда перинатал энцефалопатия кечки асоратларини даволаш ва олдини олиш учун яратилган “Asataqov” ва “Asqov-1”  озиқ овқат қўшилмалари ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилган. Иқтисодий самарадорлиги: тавсия этилган услубий тавсиянома бўйича, мазкур касалликларни даволаш ва олдини олиш учун яратилган ООҚ ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилганлиги туфайли ушбу касаллик-ларни даволашда ишлатиладиган асосий синтетик дори воситаларга нисбатан ҳар бир бемордан бир ойда Болаларда перинатал энцефалопатия  касалликлари анъанавий усулда бартараф этиш учун ҳар бир беморга кутилаётган сарф - харажатлар ўртача синтетик дори воситаларга нисбатан 258000 сўмни ташкил қилади. Таклиф қилинаётган усулда эса ушбу қиймат 123000 сўмни ташкил қилади, яъни харажатларни 2 мартага камайтириш имконини беради.
учинчи илмий янгилик: муаллифлик асосида озиқ-овқат қўшимчаларининг перинатал энцефалопатияда марказий асаб тизими функционал бузилишларини камайтириш, нейрометаболик жараёнларни фаоллаштириш ва оксидатив стрессни пасайтиришдаги юқори самарадорлиги in vivo шароитда исботланганлиги туфайли асослов ((TY 303271760-03:2025) тасдиқланган ва ЎзРСЕОЖСҚ 22.03.2025 й й.(№26-11б-225). ва ЎзРПА ҳузуридаги ТББ 17.04.2025 й.(№021928) хулосаси олинган. Ижтимоий самарадорлиги: Болаларда перинатал энцефалопатия кечки асоратларини даволаш ва олдини олиш учун яратилган “Asataqov” ва “Asqov-1”    озиқ овқат қўшилмалари ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилган. Иқтисодий самарадорлиги: тавсия этилган услубий тавсиянома бўйича, мазкур касалликларни даволаш ва олдини олиш учун яратилган ООҚ ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилганлиги туфайли ушбу касалликларни даволашда ишлатиладиган асосий синтетик дори воситаларга нисбатан ҳар бир бемордан бир ойда Болаларда перинатал энцефалопатия  касалликлари анъанавий усулда бартараф этиш учун ҳар бир беморга кутилаётган сарф - харажатлар ўртача синтетик дори воситаларга нисбатан 258000 сўмни ташкил қилади. Таклиф қилинаётган усулда эса ушбу қиймат 123000 сўмни ташкил қилади, яъни харажатларни 2 мартага камайтириш имконини беради.
тўртинчи илмий янгилик: озиқ-овқат қўшимчаларини халқ табобати усуллари билан уйғунлаштириб қўллаш болаларда перинатал энцефалопатиянинг клиник белгиларини камайтириш, психоневрологик ҳолатни яхшилаш ва кечки асоратларнинг олдини олишда юқори самарадорликка эга эканлиги клиник-экспериментал тадқиқотлар асосида исботланганлиги янги озиқ-овқат қўшилмасининг ишлаб чиқариш технологик йўриқномаси (TY 303271760-03:2025) ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикаси Президент Админстрацияси ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик назорат Бош бошқармаси томонидаги Санитар-эпидемиологик хулоса берилган (Ўзбекистон Республикаси Президенти Админстрацияси ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик назорат Бош бошқармасининг 2025-йилдаги №021928-сон маълумотномаси). Ижтимоий самарадорлиги: Болаларда перинатал энцефалопатия кечки асоратларини даволаш ва олдини олиш учун яратилган “Asataqov” ва “Asqov-1”  озиқ овқат қўшилмалари ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилган. Иқтисодий самарадорлиги: тавсия этилган услубий тавсиянома бўйича, мазкур касалликларни даволаш ва олдини олиш учун яратилган ООҚ ёрдамида замонавий стандарт даволаш усуллари билан уйғунлашган янги даволаш усули ишлаб чиқилиб, амалиётга тадбиқ этилганлиги туфайли ушбу касаллик-ларни даволашда ишлатиладиган асосий синтетик дори воситаларга нисбатан ҳар бир бемордан бир ойда Болаларда перинатал энцефалопатия  касалликлари анъанавий усулда бартараф этиш учун ҳар бир беморга кутилаётган сарф - харажатлар ўртача синтетик дори воситаларга нисбатан 258000 сўмни ташкил қилади. Таклиф қилинаётган усулда эса ушбу қиймат 123000 сўмни ташкил қилади, яъни харажатларни 2 мартага камайтириш имконини беради.

Yangiliklarga obuna bo‘lish