Ўралов Хасан Исломқул ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Бўлмачалар фибрилляцияси сабабли катетер абляцияси ўтказилган беморларда лаппаконитин гидробромиднинг қиёсий профилактик самарадорлиги», 14.00.06 – Кардиология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Tib3319.
Илмий раҳбар: Закиров Нодир Узуевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, Илмий кенгаш рақами: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.09.01.
Расмий оппонентлар: Нуриллаева Наргиза Мухтархановна, тиббиёт фанлари доктори; Бабажанов Санжар Абдумурадович, тиббиёт фанлари доктори.
Етакчи ташкилот: Республика ихтисослаштирилган терапия ва тиббий реабилитация илмий-амалий тиббиёт маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадкиқотнинг мақсади: ўпка веналари оғзи катетер аблацияси ўтказган беморларда махаллий антиаритмик воситамиз лаппаконитин гидробромиднинг самарадорлиги ва хавсизлигини эталон препарат пропафенон билан солиштирган холда баҳолашдан иборат.
III. Тадкиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор ўпка веналари оғзининг катетерли абляциясидан кейинги кўр давр  ва 12 ойгача бўлган даврларда лаппаконитин гидробромиднинг синус ритмини сақлаш самарадорлиги пропафенондан кам эмаслиги ҳамда антиаритмик даво фонида бўлмачалар фибрилляцияси рецидивларини прогнозлаш имконини берувчи омиллар  (эркин Т4, мочевина ва чап бўлмача индексирланган хажми) аниқланган; 
илк бор ўпка веналарининг катетерли абляциясидан кейинги кўр даврда миокард ремоделланишига таъсир нуқтаи назаридан лаппаконитиннинг устунлигини кўрсатувчи янги далиллар  (ўнг бўлмача ва қоринчалараро тўсиқ ўлчамларининг ишончли кичрайиши, p<0,05) аниқланган; 
илк бор комплекс даво (ўпка веналарининг катетерли абляцияси ва антиаритмик даво) натижасида беморларда рецидив кузатилганлигидан қатьий назар ҳаёт сифатининг умумий интеграл кўрсаткичларида аҳамиятли ижобий динамика аниқланган; 
илк бор юқорида аниқланган эрта ва кечки рецидивлар предикторлари асосида беморларда катетер аблациясидан кейинги кўр даврда лаппаконитин гидробромид ёки пропафенон тавсия етишга дифференциалланган ёндашув ишлаб чиқилган. 
IV. Тадкиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 2026 йил 12 январдаги 1 сонли йиғилиш баённомасига асосан №01/48 сонли ҳулосасига биноан: 
биринчи илмий янгилик: илк бор ўпка веналарининг катетерли абляциясидан кейинги эрта ва кечки даврларда лаппаконитин гидробромиднинг синус ритмини сақлаш самарадорлиги пропафенондан кам эмаслиги ҳамда антиаритмик даво фонида аритмия рецидивларини прогнозлаш имконини берувчи омиллар аниқланганлиги бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази (РИКИАТМ)  мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 10 июндаги 5-сон баённома билан тасдиқланган «Бўлмачалар фибрилляцияси сабабли ўпка веналари катетер аблацияси ўтказган беморларда лаппаконитин унумларининг қиёсий профилактик самарадорлиги» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РИКИАТМ Самарқанд филиалига 19.06.2025-йилдаги 87а-сонли буйруқ, РИКИАТМнинг Наманган филиалига 26.06.2025-йилдаги 52-сонли буйруқ хамда Оролбуйи ихтисослаштирилган кардиология ва кардиохирургия илмий-амалий тиббиёт марказига 16.06.2025-йилдаги 118-сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: Қайта рецидивлар сонини камайтиради, маҳаллий ишлаб чиқарилиши импорт дориларга қарамликни камайтиради, ўсимлик табиатга эга эканлиги сабабли ножўя таъсирларнинг камлиги беморлар хавфсизлигини оширади, бу эса аҳоли орасида профилактика ва аритмияларни назорат қилиш бўйича ишончини кучайтиради ва даволашнинг барқарорлигини таьминлайди. Иқтисодий самарадорлиги: лаппаконитиннинг маҳаллий ишлаб чиқарилган ААВ сифатида унинг нархи импорт препаратларга нисбатан анча арзон, бу эса дорининг кенг қатлам беморлар учун молиявий жиҳатдан имконли бўлишини таъминлайди. Лаппаконитин унумлари пропафенонга нисбатан 56% га иқтисодий самаралироқ бўлиб, 3 ойлик кўр даврда 1 таб 3 махал қабул қилганда хар бир пропафенон қути қабул қилганларга нисбатан 117000 сўмни тежаш имконини беради. 
иккинчи илмий янгилик: илк бор миокард ремоделланишга таъсир нуқтаи назаридан лаппаконитиннинг устунлигини кўрсатувчи янги далиллар, яьни ўнг бўлмача ва қоринчалараро тўсиқ ўлчамларининг ишончли кичрайганлиги аниқланганлиги бўйича таклифлар РИКИАТМ мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 10 июндаги 5-сон баённома билан тасдиқланган «Бўлмачалар фибрилляцияси сабабли ўпка веналари катетер аблацияси ўтказган беморларда лаппаконитин унумларининг қиёсий профилактик самарадорлиги» услубий тавсияномасида акс этган. Мазкур таклиф РИКИАТМ Самарқанд филиалига 19.06.2025-йилдаги 87а-сонли буйруқ, РИКИАТМнинг Наманган филиалига 26.06.2025-йилдаги 52-сонли буйруқ хамда Оролбуйи ихтисослаштирилган кардиология ва кардиохирургия илмий-амалий тиббиёт марказига 16.06.2025-йилдаги 118- сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган.  Ижтимоий самарадорлиги: ижобий ремоделланиш келгусида сурункали юрак етишмовчилиги ёки аритмик кардиомиопатия ривожланиш хавфини камайтиради, кардиал юкнинг камайишига ва симптомлар (диспноэ, чарчоқ, тахикардия) кескин пасайишига олиб келади — бу беморларнинг кундалик фаоллиги ва ижтимоий фаоллик даражасини оширади хамда аҳолининг умумий соғломлик даражасига ижобий таъсир кўрсатади. Иқтисодий самарадорлиги: қўшимча дорилар (антиремодилловчи) қўллашни олдини олади, рецидив, декомпенсация ва шошилинч ёрдамга мурожаатлар сонини қисқартиради, беморларда антиремодилловчи (МКР ингибиторлари ўртача дозаларда қабул қилганда: спринолактон 1 ой учун 40000 сўм ёки эплеренон 1 ой учун 110000 сўм = ўртача 75000 сўм, ААФингибиторлари: периндоприл 1 ой учун 48000 сўм) дори воситаларига ҳар ойда сарфланадиган ўртача 122000 сўмни тежаш имконини беради. 
учинчи илмий янгилик: илк бор комплекс даво (РЧА+антиаритмик даво) натижасида беморларда рецидив кузатилганлигидан қатьий назар ҳаёт сифатининг умумий интеграл кўрсаткичларида аҳамиятли ижобий динамика қайд этилган, бу  симптомларнинг енгиллашиши ва функционал фаолликнинг ошиши билан боғлиқ эканлиги илмий жиҳатдан асосланганлиги бўйича таклифлар РИКИАТМ мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 10 июндаги 5-сон баённома билан тасдиқланган «Бўлмачалар фибрилляцияси сабабли ўпка веналари катетер аблацияси ўтказган беморларда лаппаконитин унумларининг қиёсий профилактик самарадорлиги» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РИКИАТМ Самарқанд филиалига 19.06.2025-йилдаги 87а-сонли буйруқ, РИКИАТМнинг Наманган филиалига 26.06.2025-йилдаги 52-сонли буйруқ хамда Оролбуйи ихтисослаштирилган кардиология ва кардиохирургия илмий-амалий тиббиёт марказига 16.06.2025-йилдаги 118-сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: клиник симптомларнинг енгиллашиши, жисмоний фаолликнинг тикланиши ва кундалик ижтимоий-меҳнат фаолиятига қайтиш имконияти яхшиланиши билан боғлиқ бўлиб, аҳолининг функционал ҳолати ва ижтимоий интеграциясини сезиларли даражада оширган. Иқтисодий самарадорлиги: қўшимча тиббий кўрик ва текширувларга эҳтиёжни қисқартиради, шу билан беморлар ва соғлиқни сақлаш тизими харажатларини сезиларли даражада камайтиради. Бу эса агар бемор 1 йилда камида 1 мартта амбулатор кўрикдан ўтса, кардиолог ўртача маслахат нархи 119000, стандарт текширувлардан экг 50000 сўм ва ЭХОКГ 190000 сўм ва жами 359000 сўм, ёки камида 1 мартта стационар давога мухтож бўлса ўртача 10 кун ётиб даволаниб чиқиш 8000000 сўм, ўртача амбулатор ва стационар мурожаатдан 4179500 сўмни тежаш имконини берган.
тўртинчи илмий янгилик: илк бор юқорида аниқланган эрта ва кечки рецидивлар предикторлари асосида беморларда катетер аблациясидан кейинги кўр даврда лаппаконитин гидробромид ёки пропафенон тавсия етишга дифференциалланган ёндашув ишлаб чиқилганлиги бўйича таклифлар РИКИАТМ мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 10 июндаги 5-сон баённома билан тасдиқланган «Бўлмачалар фибрилляцияси сабабли ўпка веналари катетер аблацияси ўтказган беморларда лаппаконитин унумларининг қиёсий профилактик самарадорлиги» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф РИКИАТМ Самарқанд филиалига 19.06.2025-йилдаги 87а-сонли буйруқ, РИКИАТМнинг Наманган филиалига 26.06.2025-йилдаги 52-сонли буйруқ хамда Оролбуйи ихтисослаштирилган кардиология ва кардиохирургия илмий-амалий тиббиёт марказига 16.06.2025-йилдаги 118-сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: 3–12 ойлик даврда БФ эпизодларини олди олинади, бу эса беморларнинг ҳаёт сифати, жисмоний фаоллиги ва меҳнат қобилиятининг тикланишига ёрдам беради. Рецидивларнинг хавф омилларини аниқлаш орқали эрта профилактикани таьминлайди ва клиницистларга турли тоифадаги беморлар учун индивидуал қайта кузатув ва профилактик стратегияларни белгилаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: қайта госпитализациялар, қўшимча лаборатор ва инструментал  текширувларни ва қайта РЧА эҳтиёжини камайтиради. Предикторлар роли аниқлангани орқали юқори хавфли беморлар саралаб кузатилади. Бу ресурсларни бекор сарфланмасдан, аниқ гуруҳга йўналтирилган мониторингни амалга ошириш имконини беради. Шу билан ортиқча диагностика, шошилинч ёрдам чақириқлари ва медикаментоз харажатлар камаяди. Лаппаконитин унумлари тавсия этилаётган беморларда эркин Т4 ва ЧБ хажмини нормаллаштиришга кетган харажат ўртача 3500000 бўлса, ушбу параметрларни коррекция қилмасдан РЧА ўтказганларда рецидив кузатилиши сабабли ўртача 1 йилда 1 госпитализация чиқими 8000000 бўлганда, беморлар 4500000 сўмни тежаш имконини берди.

Yangiliklarga obuna bo‘lish