Қўзиболаева Дилноза Тўхтасиновнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистон шароитида транспорт воситаларидан чиқаётган заҳарли газларнинг миқдорини камайтириш” мавзусида 05.08.06 – “Ғилдиракли ва гусеницали машиналар ва уларни ишлатиш” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Т5746
Илмий раҳбар: Худояров Анвар Назиржонович - техника фанлари доктори, профессор 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат техника институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат техника институти, PhD.03/2025.27.12.Т.18.01 
Расмий оппонентлар: техника фанлари доктори, профессор Исматов Жуманиез Файзуллаевич, техника фанлари номзоди, профессор Алматаев Тожибой Орзиқулович.                                                           
Етакчи ташкилот: “Фарғона давлат техника университети”
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Автотранспорт воситаларининг двигателидан  чиқадиган ишланган газлар таркибидаги углерод оксиди (CО) ва чала ёнган углеводородларни (Ч) двигателнинг чиқариш тизимида қайта ёндириш эвазига камайтиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
автомобил двигатели цилиндрларидан чиқадиган ва чиқариш тизимида қайта ёндириладиган ишланган газларнинг таркиби ҳамда миқдори аниқланган; 
двигателнинг чиқариш тизимига ўрнатиладиган ўт олдириш свечалари  ёрдамида ишланган газларни қайта ёндириш усули ва мосламаси ишлаб чиқилган;
двигателнинг чиқариш тизимига ўт олдириш свечасини ўрнатиб ишлатилишида ёнмаган углеводородлар (Ч) ва углерод оксидининг (CО) миқдорларини аниқлаш моделлари яратилган;
двигателнинг чиқариш тизимига ўрнатиладиган ўт олдириш свечасининг мақбуллаштирилган тури, сони ва ўрнатиш чегаралари аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистон шароитида транспорт воситаларидан чиқаётган заҳарли газларнинг миқдорини чиқариш тизимига ўт олдириш свечаларининг ўрнатиши эвазига камайтириш бўйича олинган натижалар асосида:
автомобил двигателларининг такомиллаштирилган чиқариш тизими конструксияси ҳамда ўт олдириш свечаларининг тури, сони ва ўрнатиш чегаралари бўйича ишлаб чиқилган техник ечимлар «Ўзавтосаноат» АЖ таркибидаги «Автотеххизмат» МЧЖ ва «Мукаммал авто сервис» МЧЖларнинг амалий фаолиятига жорий этилган («Ўзавтосаноат» АЖнинг 2025 йил 19 сентябрдаги 17/07-25-1604-сон маълумотномаси). Натижада, «Cобалт» ва «Оних» автомобиллари чиқариш тизимига иккита уч электродли ўт олдириш свечаларини ўрнатиш ҳисобига бензин сарфини ўртача 3,95 фоизга камайтириш ҳамда автомобилларнинг эксплуатацион самарадорлигини ошириш имкони яратилган;
двигател чиқариш қувурида ёнмаган ёнилғи қолдиқларини қайта ёнишини таъминлаш орқали заҳарли газлар миқдорини камайтириш бўйича ишлаб чиқилган илмий-амалий тавсиялар Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг Андижон вилояти бошқармаси фаолиятига жорий этилган (2025 йил 26 сентябрдаги 03-03/1-03/3-9672-сон маълумотномаси). Натижада, ишланган газлар таркибидаги углерод оксиди (CО) миқдорини 1,40 фоизга, ёнилмаган углеводородларни (Ч) 11,65 фоизга ва азот оксидларини (НОх) 0,37 фоизга камайтириш ҳамда атмосферага чиқарилаётган заҳарли бирикмаларнинг умумий миқдорини икки мартагача қисқартириш имкони берилган..

Yangiliklarga obuna bo‘lish