Газиева Шохида Рустамовнанинг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Мия шикастланиши ва ҳимоясини белгиловчи оқсилларнинг инсультнинг диагностикаси ва прогнозидаги аҳамияти», 14.00.13 – Неврология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3PhD/Tib4904.
Илмий консультант: Рахимбаева Гулнора Саттаровна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университетида.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.01.04.
Расмий оппонентлар: Маджидова Ёкутхон Набиевна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Аликулова Нигора Абдукадировна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Ковальчук Виталий Владимирович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: С.Д.Асфендияров номидаги Қозоғистон миллий тиббиёт университети (Қозоғистон Республикаси).
Диссертациянинг йўналиши: амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади мия шикастланиши ва ҳимоясига оид сигнал биомаркерларнинг ўткир ва эрта тикланиш давридаги ишемик инсульт оғирлиги ҳамда унинг оқибатларини баҳолашдаги прогностик аҳамиятини ўрганиш ва улардан реабилитация терапиясини персоналлаштириш мақсадида фойдаланиш имкониятларини асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ишемик инсультли беморларда эрта тикланиш давридаги неврологик нуқсонлар ва когнитив функциялар динамикаси билан бирга асосий сигналли биомаркерлари: дигомо-γ-линолен кислотаси (DGLA), фосфолипаза A2 гурухини IIE (PLA2GE2), пептидиларгининдейминаза 4 (PADI4), H-FABP ва гемостаз параметрлари даражаси аниқланган;
инсультнинг оғирлиги ва эрта тикланиш натижаларини баҳолашда прогностик аҳамияти хамда DGLA, PLA2GE2 ва PADI4 сигналли элементларининг  молекуляр маркерлари сифатида даволаш самарадорлиги  аниқланган;
янги потенциал терапевтик нишонлар-инсультдан кейинги нейропротекция ва регенерацияда иштирок этадиган, кейинги клиник фойдаланиш учун истиқболли тартибга солувчи оқсиллар (активаторлар ва ингибиторлар) аниқланган;
реабилитация тадбирлари самарадорлигида DGLA, PADI4, PLA2GE2, H-FABP роли хамда уларни реабилитация терапиясини кузатиш ва тузатиш учун маркер сифатида ишлатиши асосланган;
сигналли оқсиллар даражасининг ўзгариши динамикасини ҳисобга олган ҳолда нейро-реабилитацияда шахсий ёндашув учун имкониятлар сифатида ишемик инсультли беморларда дори-дармон ва дори-дармонсиз терапия тамойиллари, кўрсаткичлари ва давомийлигини оптималлаштириш мезони ишлаб чиқилган 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ишемик инсультда клиник кўрсаткичлар, неврологик дефицит динамикаси ҳамда функционал тикланиш жараёнлари ўртасидаги ўзаро боғлиқлик, уларнинг касаллик кечиши ва салбий клиник натижалар шаклланишидаги аҳамияти бўйича олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: ишемик инсультли беморларда эрта тикланиш давридаги неврологик нуқсонлар ва когнитив функциялар динамикаси билан бирга асосий сигналли биомаркерлари: дигомо-γ-линолен кислотаси (DGLA), фосфолипаза A2 гурухини IIE (PLA2GE2), пептидиларгининдейминаза 4 (PADI4), H-FABP ва гемостаз параметрлари даражаси аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети қошидаги Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 29.03.2025й, 01-р/114- сонли қарори билан тасдиқланган 2025 йил 26 июндаги 647/т ва 648/т-сонли протоколлари билан тасдиқланган «Ишемик инсультнинг эрта тикланиш даври оғирлигини башорат қилиш усуллари» ҳамда «Сигнал оқсил кўрсаткичларига асосланган ишемик инсультни комбинирланган терапиясини оптималлаштириш» мавзусидаги услубий тавсияномасига киритилган. Мазкур тадқиқот усули Наманган вилояти Учқўрғон тумани тиббиёт бирлашмаси (2025 йил 20 август, №65 буйруқ) ва Самарқанд давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникасида (2025 йил 29 август, №135 буйруқ) амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: DGLA, PLA2GE2 ва PADI4 биомаркерларига асосланган индивидуаллаштирилган терапия ва реабилитация усулини жорий этиш беморларга мослаштирилган, самарали даволаш имконини берди. Иқтисодий самарадорлиги: тўғри ва ўз вақтидаги диагностика ва терапия ҳар бир бемор учун 3000000 сўм маблағни тежаш имконини беради. Хулоса: Ушбу илмий инновацияни ишемик инсультли беморларда қўллаш соғлиқни сақлаш тизимига прогностик диагностика ва терапиянинг самарали моделини жорий этишга ёрдам беради. Бу ҳар бир бемор учун тахминан 3000000 сўмни тежашга ва бюджет ва бюджетдан ташқари харажатларни оптималлаштиришга имкон беради.
иккинчи илмий янгилик: инсультнинг оғирлиги ва эрта тикланиш натижаларини баҳолашда прогностик аҳамияти хамда DGLA, PLA2GE2 ва PADI4 сигналли элементларининг  молекуляр маркерлари сифатида даволаш самарадорлиги аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети қошидаги Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 29.03.2025й, 01-р/114- сонли қарори билан тасдиқланган 2025 йил 26 июндаги 647/т ва 648/т-сонли протоколлари билан тасдиқланган «Ишемик инсультнинг эрта тикланиш даври оғирлигини башорат қилиш усуллари» ҳамда «Сигнал оқсил кўрсаткичларига асосланган ишемик инсультни комбинирланган терапиясини оптималлаштириш» мавзусидаги услубий тавсияномасига киритилган. Мазкур тадқиқот усули Наманган вилояти Учқўрғон тумани тиббиёт бирлашмаси (2025 йил 20 август, №65 буйруқ) ва Самарқанд давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникасида (2025 йил 29 август, №135 буйруқ) амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: ишемик инсультда патологик жараён оғирлик даражасини акс эттирувчи биомаркерлар (DGLA, PLA2GE2 ва PADI4) аниқланиши ва улар асосида оптималлаштирилган терапия усулларининг жорий этилиши беморларнинг стационар даволаниш муддатини қисқартиришга, когнитив қобилиятларни тиклашга, ижтимоий мослашувни яхшилашга ва ногиронлик ҳолатларини камайтирди. Иқтисодий самарадорлиги: ишемик инсультда асоратлар ва ногиронликнинг олдини олиш, эрта ва аниқ диагностика ҳамда оптималлаштирилган даволаш усуллари ҳар бир бемор учун тахминан 5156000 сўм миқдорида бюджет маблағларини тежаш имконини берди. Хулоса: ишемик инсультда биомаркерлар даражасидаги (DGLA, PLA2GE2 ва PADI4) ўзгаришлар даражаси ва хусусиятига асосланган оптималлаштирилган терапияни жорий этиш даволаш самарадорлигини оширади ва стационар даволаниш давомийлигини қисқартиради.
учинчи илмий янгилик: янги потенциал терапевтик нишонлар-инсультдан кейинги нейропротекция ва регенерацияда иштирок этадиган, кейинги клиник фойдаланиш учун истиқболли тартибга солувчи оқсиллар (активаторлар ва ингибиторлар) аниқланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети қошидаги Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 29.03.2025й, 01-р/114- сонли қарори билан тасдиқланган 2025 йил 26 июндаги 647/т ва 648/т-сонли протоколлари билан тасдиқланган «Ишемик инсультнинг эрта тикланиш даври оғирлигини башорат қилиш усуллари» ҳамда «Сигнал оқсил кўрсаткичларига асосланган ишемик инсультни комбинирланган терапиясини оптималлаштириш» мавзусидаги услубий тавсияномасига киритилган. Мазкур тадқиқот усули Наманган вилояти Учқўрғон тумани тиббиёт бирлашмаси (2025 йил 20 август, №65 буйруқ) ва Самарқанд давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникасида (2025 йил 29 август, №135 буйруқ) амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: биомаркерлар DGLA, PLA2GE2 ва PADI4 ўзгаришларининг характери ва даражасига қараб оптималлаштирилган терапия усулини танлаш имконияти пайдо бўлди, бу эса ишемик инсультли беморларда клиник симптоматикани камайтиришга, функционал ҳолатни яхшилашга ва госпитализация муддатини қисқартиришга хизмат қилди. Иқтисодий самарадорлиги: тўғри ва ўз вақтидаги диагностика ва терапия ҳар бир бемор учун тахминан 3000000 сўм маблағни тежаш имконини берди. Хулоса: ишемик инсультда биомаркерлар (DGLA, PLA2GE2 ва PADI4) ўзгаришларининг характери ва даражасига асосланган индивидуаллаштирилган терапевтик стратегияларни жорий этиш клиник самарадорликни оширади ва беморларнинг стационар даволаниш муддатини қисқартиради.
тўртинчи илмий янгилик: реабилитация тадбирлари самарадорлигида DGLA, PADI4, PLA2GE2, H-FABP роли хамда уларни реабилитация терапиясини кузатиш ва тузатиш учун маркер сифатида ишлатиши асосланганлиги бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети қошидаги Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 29.03.2025й, 01-р/114-сонли қарори билан тасдиқланган 2025 йил 26 июндаги 647/т ва 648/т-сонли протоколлари билан тасдиқланган «Ишемик инсультнинг эрта тикланиш даври оғирлигини башорат қилиш усуллари» ҳамда «Сигнал оқсил кўрсаткичларига асосланган ишемик инсультни комбинирланган терапиясини оптималлаштириш» мавзусидаги услубий тавсияномасига киритилган. Мазкур тадқиқот усули Наманган вилояти Учқўрғон тумани тиббиёт бирлашмаси (2025 йил 20 август, №65 буйруқ) ва Самарқанд давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникасида (2025 йил 29 август, №135 буйруқ) амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: ишемик инсультда оптималлаштирилган даволаш усулини қўллаш беморларни тезроқ реабилитация жараёнига жалб этиш, клиник симптоматикани камайтириш, соғайиш жараёнини тезлаштириш ва ногиронлик хавфини пасайтириш имконини берди. Иқтисодий самарадорлиги: ишемик инсультнинг даражаси, оғирлиги ва характери ўз вақтида аниқланиши ҳамда оптималлаштирилган терапиянинг белгиланган тартибда ўтказилиши келгусидаги асоратларнинг олдини олишга хизмат қилади, бу эса ҳар бир бемор ҳисобига тахминан 5156000 сўм миқдорида бюджет маблағларини тежаш имконини берди. Хулоса: оптималлаштирилган ишемик инсульт терапиясининг ишлаб чиқилган усули беморларда симптомларнинг регрессиясини таъминлайди ва даволаш вақтини қисқартиради. Бу ҳар бир бемор учун бюджет маблағларидан 5156000 сўмгача тежаш имконини беради, бу эса соғлиқни сақлаш тизимидаги ресурслардан мақсадли фойдаланишга хизмат қилади.
бешинчи илмий янгилик: сигналли оқсиллар даражасининг ўзгариши динамикасини ҳисобга олган ҳолда нейро-реабилитацияда шахсий ёндашув учун имкониятлар сифатида ишемик инсультли беморларда дори-дармон ва дори-дармонсиз терапия тамойиллари, кўрсаткичлари ва давомийлигини оптималлаштириш мезони бўйича таклифлар Тошкент давлат тиббиёт университети қошидаги Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 29.03.2025й, 01-р/114- сонли қарори билан тасдиқланган 2025 йил 26 июндаги 647/т ва 648/т-сонли протоколлари билан тасдиқланган «Ишемик инсультнинг эрта тикланиш даври оғирлигини башорат қилиш усуллари» ҳамда «Сигнал оқсил кўрсаткичларига асосланган ишемик инсультни комбинирланган терапиясини оптималлаштириш» мавзусидаги услубий тавсияномасига киритилган. Мазкур тадқиқот усули Наманган вилояти Учқўрғон тумани тиббиёт бирлашмаси (2025 йил 20 август, №65 буйруқ) ва Самарқанд давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникасида (2025 йил 29 август, №135 буйруқ) амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: ишемик инсультнинг характери ва оғирлик даражасини эрта аниқлашга қаратилган комплекс диагностик моделларнинг жорий этилиши беморларни ўз вақтида реабилитация, клиник кузатув ва оптималлаштирилган даволаш дастурларига жалб этиш имконини яратади. Иқтисодий самарадорлиги: ишемик инсультнинг даражаси, оғирлиги ва характери ўз вақтида аниқланиши ҳамда оптималлаштирилган терапиянинг белгиланган тартибда ўтказилиши келгусидаги асоратларнинг олдини олишга хизмат қилади, бу эса ҳар бир бемор ҳисобига тахминан 5156000 сўм миқдорида бюджет маблағларини тежаш имконини берди. Хулоса: ишемик инсультда клиник, биокимёвий, нейропсихологик ва неврологик кўрсаткичлар асосида ишлаб чиқилган диагностик модел юқори аниқлик ва ишончлиликка эга. Ушбу илмий ишланмани амалиётга жорий этиш эрта диагностика, мақсадли терапия, самарали ижтимоий реабилитация ва бюджет маблағларидан оқилона фойдаланишни таъминлайди.

Yangiliklarga obuna bo‘lish