Насирова Дилдора Анваровнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: «Юкланган иккинчи турдаги бузилиш чизиғига эга бўлган параболик-гиперболик тенгламалар учун чегаравий масалаларни тадқиқ этиш», 01.01.02 – Дифференциал тенг¬ламалар ва математик физика (физика-математика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.3.PhD/FM1347.
Диссертация бажарилган муассаса номи Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети ҳузуридаги DSc.03/2025.27.12. FM.01.02 рақамли Илмий кенгаш.
Илмий раҳбар: Исломов Бозор Исломович, физика-математика фанлари доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: физика-математика фанлари доктори, профессор Мирсабуров Мирахмат (Термиз Давлат университети проффесори); физика-математика фанлари доктори, профессор Джамалов Сирожиддин Зухриддинович (Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси В.И. Романовслий номидаги Математика институти).
Етакчи ташкилот: Тошкент шаҳридаги Турин Политехника университети.
Диссертация йўналиши: назарий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади юк билан берилган иккинчи тур бузилиш чизиғига эга бўлган параболик-гиперболик типдаги тенглама учун чегаравий масалалар ечиминиг бир қийматли ечлишини ўрганиш усулларини ишлаб чиқишдан иборат.  
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бузилиш чизиғига эга бўлган иккинчи тур юкланган параболик - гиперболик тенгламанинг умумий ечимини турли чегаравий масалаларни тадқиқ қилиш учун қулай шаклда тасвирлашнинг янги усули ишлаб чиқилган;
бузилиш чизиғига эга бўлган иккинчи тур юкланган параболик - гиперболик тенглама учун характеристикада Трикоми шарти билан берилган янги турдаги масала ўрганилган ва энергия интеграли ва экстремум принципи ёрдамида қўйилган масаланинг ягоналиги исботланган;
бузилиш чизиғига эга бўлган иккинчи тур юкланган параболик - гиперболик типдаги тенглама учун Геллерстедт ва Франкл шарти билан берилган чегаравий масалалар тадқиқ этилган;
соҳанинг ички қисмида юк билан берилган иккинчи тур бузилиш чизиғига эга бўлган параболик - гиперболик типдаги тенгламалар учун Геллерстедт ва Трикоми шартлари билан берилган масалаларни бир қийматли ечилиши исботланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Юкланган иккинчи тур бузилиш чизиғига эга бўлган параболик - гиперболик типдаги тенглама учун чегаравий масалаларни тадқиқ этиш бўйича олинган натижалар асосида:
юкланган иккинчи тур бузилиш чизиғига эга бўлган параболик – гиперболик тенглама учун чегаравий масалаларига боғлиқ олинган натижалардан №АР09259074 “Каср тартибли дифференциал тенгламалар ечимларини қуриш усуллари ва чегара ҳамда бошланғич-чегара масалаларини ечиш масалалари” 2021-2023-й мавзусидаги хорижий лойиҳада юкланган иккинчи тур бузилиш чизиғига эга бўлган параболик – гиперболик тенглама учун чегаравий масалаларни ечишда фойдаланилган (Хожа Ахмет Яссаwи номидаги Халқаро қозоқ-турк университетининг 2025-йил 22-декабрдаги 04/1338-сонли маълумотномаси, Қозоғистон). Илмий натижанинг қўлланиши иккинчи ва учинчи тартибли параболик-гиперболик тенгламалар учун функсионал фазоларда бир қатор нолокал масалаларни кучли ечишини ўрганишга ва уларни турли хил физик ва биологик жараёнларни математик моделлаштиришда қўллаш имконини берган;
иккинчи тур бузилиш чизиғига эга бўлган юкланган параболик-гиперболик тенгламалар учун чегаравий масалаларни ўрганиш билан боғлиқ натижалар бажарилиши “Аралаш типдаги тенгламалар” бўлимида бажарилаётган “Математик физиканинг локал ва нолокал тенгламалари учун чегаравий масалалар ва оптимал бошқариш масалалари” мавзусидаги НИОКТР 125031904188-2 сонли лойиҳада фойдаланилган. (Россия Фанлар академиясининг Кабардино – Балкар илмий маркази амалий математика ва автоматлаштириш институти, 2025 йил 11-декабрдаги № 01-13/111-сонли маълумотномаси) Натижалар янги ва илмий қизиқиш уйғотади, улар динамик тизимларни моделлаштириш ва бошқарув муаммоларини ҳал қилишда самарали қўллаш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish