Ерлепесова Хадиша Худайбергеновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларда фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 -Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/Ped830758.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Абдуллаев Диёржон Нодиржон ўгли, тарих фанлари доктори (DSc).
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Шодиева Матлуба Жураевна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Абдазимов Азазжан Абдусабирович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади талабаларда фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўқитиш жараёнида талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг педагогик-психологик имкониятлари талим жараёнидаги фикрлаш мотивлари ва маданиятини интеграцион муҳитга мослаштириш шахсий ривожланиш омилларини когнитив жараёнларни ривожлантирувчи методик таъминотига уйғунлигини диагностик баҳолаш асосида аниқлаштирилган;
талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг дидактик модели ўқитиш жараёнида танқидий ва ижодий фикрлаш стратегияларини муаммоли вазиятларда қарор қабул қилишга мослаштириш техник ва график усулларни интерактив таълим муҳитига бирлаштириш ва ўқув жараёнини комплекс диагностик баҳолашга боғликлигига устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган;
ўқитиш жараёнида талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг методикаси талим мазмунини муаммоли вазиятларда ғоя ва ечимларни топишга қаратилган мазмунга интеграциялаш, мустақил фикрлашларини тараққиёт шахсий-қадриятга йўналтирилган, ҳиссий-эмоционал, фаолиятли-ижодий компонентлари, тараққиёт даражаси талабларига мос технологиялар ваметодларни модернийзациялаш ва визуал воситаларни қўллаш такомиллаштирилган;
талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантириш самарадорлиги ижтимоий ва педагогик-психологик омилларни индивидуал талим траекториясига адаптациялаш мустақил талимни кучайтиришга хизмат қилганлиги туфайли терминал ва инструментал қадриятларнинг аспектларини аниқлаш ва таҳлил қилиш шахсий ривожланиш динамикасини баҳолаш асосида оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Талабаларда фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш олинган натижалар асосида:
ўқитиш жараёнида талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг педагогик-психологик имкониятлари талим жараёнидаги фикрлаш мотивлари ва маданиятини интеграцион муҳитга мослаштириш шахсий ривожланиш омилларини когнитив жараёнларни ривожлантирувчи методик таъминотига уйғунлигини диагностик баҳолаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар «Талабаларда мустақил фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикаси» номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 6-сентябрдаги 33-сон буйруғи асосида берилган 333-231 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларда фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш имкони яратилган;
талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг дидактик модели ўқитиш жараёнида танқидий ва ижодий фикрлаш стратегияларини муаммоли вазиятларда қарор қабул қилишга мослаштириш техник ва график усулларни интерактив таълим муҳитига бирлаштириш ва ўқув жараёнини комплекс диагностик баҳолашга боғликлигига устуворлик бериш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар «Талабаларда мустақил фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикаси» номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 6-сентябрдаги 33-сон буйруғи асосида берилган 333-231 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг дидактик моделини такомиллаштиришга шароит яратилган;
ўқитиш жараёнида талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантиришнинг методикаси талим мазмунини муаммоли вазиятларда ғоя ва ечимларни топишга қаратилган мазмунга интеграциялаш, мустақил фикрлашларини тараққиёт шахсий-қадриятга йўналтирилган, ҳиссий-эмоционал, фаолиятли-ижодий компонентлари, тараққиёт даражаси талабларига мос технологиялар ваметодларни модернийзациялаш ва визуал воситаларни қўллаш такомиллаштиришга доир таклифлар «Талабаларда мустақил фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикаси» номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 6-сентябрдаги 33-сон буйруғи асосида берилган 333-231 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришга шароит яратилган;
талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантириш самарадорлиги ижтимоий ва педагогик-психологик омилларни индивидуал талим траекториясига адаптациялаш мустақил талимни кучайтиришга хизмат қилганлиги туфайли терминал ва инструментал қадриятларнинг аспектларини аниқлаш ва таҳлил қилиш шахсий ривожланиш динамикасини баҳолаш асосида оширишга оид таклифлар «Талабаларда мустақил фикрлаш маданиятини ривожлантириш методикаси» номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 6-сентябрдаги 33-сон буйруғи асосида берилган 333-231 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг фикрлаш маданиятини ривожлантириш самарадорлигини аниқлаш имкони кенгайтирилган.