Норов Ғуломжон Мирзоғолиб ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Карерда ишлаш жараёнларини математик моделлаштириш: асосий параметрларни таҳлил қилиш, оптималлаштириш ва прогнозлаш”, 04.00.17 – Кончиликда физик жараёнлар, 05.01.07 – Математик моделлаштириш. Сонли усуллар ва дастурлар мажмуи (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.PhD/Т5059.  
Илмий раҳбарлар: Насиров Уткир Фатидинович, техника фанлари доктори, профессор; Худайбердиев Ойбек Жумабоевич, физика-математика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Навоий давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, PhD.03/2025.27.12.Т.02.07.
Расмий оппонентлар: Казаков Азиз Нигманович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент; Бахромов Сайфиддин Акбарович, техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Геология фанлари университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: карер бортининг қавариқ шаклини сплайн функсияларга асосланган математик моделлаштириш негизида қуриш усулларини ишлаб чиқиш ва карер борти устуворлигини кон массиви оғирлик маркази ва устуворлик захира коеффициенти таҳлили асосида прогнозлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
учинчи даражали локал интерполяцион сплайн моделларни қуриш ва ушбу модел асосида мураккаб геологик ва гидрогеологик шароитлар учун кончилик ишларини бехатар олиб бориш, карер борти қияликларининг оптимал геометриясини таъминлашга хизмат қиладиган борт қавариқ траекториясини қуриш ишлаб чиқилган;
кубик сплайн негизида қурилган карер борти траекториясини ва силжиш чизиғи билан чегараланган тоғ жинслари массиви оғирлик марказининг координаталарини аниқлаш траекториясининг математик модели асосида қиялик устуворлиги коеффициентини ва устуворликни муҳандислик баҳолаш аниқлигини оширилиши асосланган;
карер борти траекторияси қавариқлиги ва устуворлик захираси коеффициенти орасидаги ўзаро корреляцион боғлиқлик мавжудлиги тўғрисидаги теорема исботланган;
муайян кон-геологик шароитлар учун карер бортининг хилма-хил геометрик конфигурациясига мос бўлган устуворлик захираси коеффициентларини баҳолашнинг комплекс усуллари ишлаб чиқилган ва борт қияликларининг оптимал параметрларини аниқлаш ва лойиҳалаш амалиётида қўллаш алгоритми ва дастурлар мажмуи ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Карер борти қияликлари устуворлигининг математик моделларини ишлаб чиқиш, борт геометриясини оптималлаштириш ва кончилик ишлари хавфсизлигини ошириш бўйича самарали муҳандислик ечимларини ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
кубик сплайнларни қўллаган ҳолда карер бортининг қавариқ траекториясини қуриш усули “Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг “Ёшлик-1” карерида жорий этилган (“Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг 2025 йил 16 октябрдаги СЛ-875-сон маълумотномаси). Натижада, борт геометриясини оптималлаштириш ва хавфсиз қияликлар майдонини қисқартириш ҳисобига фойдали қазилмаларни қазиб олиш ҳажмини 8% га ошириш, қияликларни мустаҳкамлашга сарфланадиган харажатларни 12% га камайтириш имконини берган;
кон массиви массаси марказининг координаталарини аниқлаш ва қияликларнинг устуворлик захираси коеффициентини ҳисоблаш усули “Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг “Ёшлик-1” карерида жорий этилган (“Олмалиқ кон-металлургия комбинати” АЖнинг 2025 йил 16 октябрдаги СЛ-875-сон маълумотномаси). Натижада, қияликлар устуворлигини баҳолаш аниқлигини 18% га ошириш, авария хавфини 20% га камайтириш, шунингдек, лойиҳа ечимларини оптималлаштириш қияликларни мустаҳкамлаш харажатларини 10% га камайтириш имконини берган ва кончилик ишлари унумдорлигини ошириш ва эксплуатацион харажатларни камайтириш имконини берган.