Джумаева Заррина Фуркатовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): «Мирзачўлда тарқалган Онобрйчис Милл. туркуми айрим вакилларининг биоекологик ва репродуктив хусусиятлари”, 03.00.05 – Ботаника (биология фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/B1092.
Илмий раҳбар: Каршибаев Ҳазратқул Киличевич, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Гулистон давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.38.03.
Расмий оппонентлар: Абдураимов Озодбек Султонқулович, биология фанлари доктори, катта илмий ходим; Дусчанова Гулжан Мадримбаевна, биология фанлари доктори, профессор. 
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон миллий университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Мирзачўл шароитида тарқалган Онобрйчис туркуми айрим турларининг биоекологик хусусиятларини аниқлаш ва кўп компонентли яйловлар яратишда улардан фойдаланиш имкониятларини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Онобрйчис пулчелланинг дала шароитида стратификацияланган уруғлари унувчанлиги О. миcрантҳа, О. чорассаниcа ва О. саравсчаниcа турларига нисбатан юқорилиги аниқланган;
О. пулчелла ва О. миcрантҳа турларининг адир минтақаси шароитига мослашиши, онтогенез босқичлари ва вегетация давомийлигини қисқариши, О. чорассаниcа ва О. саравсчаниcа ларда эса ушбу даврнинг узайиши билан амалга ошиши исботланган; 
О. чорассаниcа ва О. саравсчаниcа ларда репродуксия жараёнининг генератив босқичи онтогенезининг иккинчи йилида содир бўлиши очиб берилган;
Онобрйчис туркумига мансуб турларда гуллаш поя ва тўпгулда акропетал тарзда кечиши ҳамда адир шароитида О. пулчелла ва О. чорассаниcа ларда чанг ва уруғкуртакларнинг юқори фертиллиги аниқланган;
илк бор Онобрйчис туркуми айрим турларининг уруғдан кўпайиш асосий кўрсаткичлари (генератив фаоллиги, потенсиал ва реал уруғ маҳсулдорлиги, маҳсулдорлик коеффиценти) баҳоланган;
илк бор комплекс тадқиқотлари асосида Мирзачўл ҳудудидаги табиий яйловларда Онобрйчис туркуми вакилларининг уруғ захираси, турлар таркиби ва миқдорий кўрсаткичлари аниқланган;
Онобрйчис туркуми турлари интродуксион баҳоланган ва истиқболлилик даражаси исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Онобрйчис туркуми айрим вакилларнинг биоекологияси ҳамда репродуктив хусусиятлари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Мирзачўлда тарқалган Онобрйчис туркуми айрим вакилларининг биоекологик ва репродуктив хусусиятлари бўйича услубий қўлланма ва тавсиянома Ўрмон хўжалиги агентлигининг Сирдарё вилояти ўрмон хўжалиги фаолиятига жорий этилган (Ўрмон ва яшил ҳудудларни кўпайтириш, чўлланишга қарши курашиш агентлигининг 2025 йил 17 сентябрдаги 03/18-4379-сонли маълумотномаси). Натижада, инқирозга учраган ерларда О. пулчелла ва О. чорассаниcа турлари сақланувчанлигининг 65 % га ортишини таъминлаш ҳамда иқтисодий самара келтириш имконини берган;
зиракўт уруғларини экишдан олдин импакция қилиш ҳамда микроелементларнинг 0,05-0,1% эритмалари билан ишлов бериш бўйича  ишлаб чиқилган услуб Сирдарё вилояти Қолгансир давлат ўрмон ов хо ъжалиги амалиётига жорий этилган (Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 21 ноябрдаги 03-03/1-03/3-1225-сонли маълумотномаси). Натижада, зиракоът уруғларини унувчанлигини 85-90% гача, майсалари сақланувчанлигини 63-65% гача ошириш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish