Махсудова Гулнора Мухаммаджоновнанинг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи номи): “Экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантиришнинг методик асослари” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (биология) 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.3.PhD/Ped8240 
Илмий раҳбар: Мамажонов Шухратжон Асқарович, педагогика фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фаргʻона давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.10.08.
Расмий оппонентлар: Хушвактова Хуснобод Солиевна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Қўйчиева Можизахон Абдуманноповна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Қўқон  давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантиришнинг методик асосларини такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
экологик таълимни модернизациялашнинг илмий-консептуал таҳлили асосида экологик билим, дунёқараш ва фаолликни экологик тарбияга йўналтириш, экологик билимларни амалий кўникмаларга айлантириш, табиий-экологик таълимни тарбиявий фанлар билан ўзаро интеграллашувини таъминлаш ҳамда табиий фанлар мазмунини экологик билимларни ривожлантирувчи амалий ва назарий машғулотлар билан уйғунлаштириш асосида такомиллаштирилган;
замонавий экологик таълимда ўқувчиларнинг экосаводхонлигини ривожлантиришнинг педагогик мазмуни экологик саводхонликни оширувчи экологик, биологик, антропологик, гигиеник дунёқарашни шакллантиришга хизмат қилувчи дарс ва дарсдан ташқари машғулотларда қўллашга ўргатувчи интерфаол методлардан кўргазмали, амалий ва интегратив ёндашувлар орқали фойдаланиш асосида далилланган;
экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантириш модели – мақсадли, мазмунли, жараёнли ва натижавий компонентлар интеграцияси асосида экосаводхонликни шаклланганлик даражалари (юқори, ўрта ва қуйи) аниқлашга хизмат қилувчи   когнитив, оператив ва рефлексив мезонлар ривожланганлигини босқичма-босқич таъминлаш асосида такомиллаштирилган;
ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантиришнинг методик тизими ва технологик асослари экологик таълимни замонавий ахборот технологиялари ва рақамли дастурлар ёрдамида модернизациялаш, рақамли методлар, виртуал технологиялар ёрдамида замонавийлаштириш ва экологик таълимни диний-ахлоқий экологик тарбия билан уйғунлаштирувчи методологияга устуворлик беришга мос таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчида экосаводхонликни шакллантиришнинг методик асослари бўйича олинган тадқиқот натижалари асосида:
ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантиришнинг методик тизими, дидактик вазифалар ва технологик асосларидан иборат тузилмасининг имкониятлари очиб берилган ва экологик таълимни модернизациялаш жараёнида замонавий экологик таълим – тарбияни амалга оширишга мос таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилганлигига доир таклиф ва тавсиялардан Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2023-йил учун чора-тадбирлар дастурининг VIII йўналиши 37-банди “Янги Ўзбекистон ёшларининг маънавий портрети”ни яратиш лойиҳаси бўйича Ҳаракатлар дастурини ишлаб чиқиш, тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институтининг 2023-йил 2-августдаги 251/1-сон далолатномаси). Натижада ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантиришнинг методик асослари бўйича тарғибот материалларини ишлаб чиқишга хизмат қилган;
экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантириш модели мақсадли-мазмунли ёндашувлар, стратегик фаолиятли компонентлар, ҳамда технологияни амалга оширувчи когнитив, оператив ва рефлексив босқичлар кетма-кетлигини босқичма-босқич таъминлаш асосида такомиллаштирилганлигига доир таклиф ва тавсиялар “Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023 йил 17-июлдаги 314-сонли буйруғига асосан берилган №314-26-сонли нашр рухсатномаси чоп этилган “Муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетининг 2024-йил 13-августдаги 11-05-4165/04-сон далолатномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантиришнинг педагогик шарт-шароитларини аниқлашга хизмат қилган; 
экология дарсларида ўқувчиларнинг экосаводхонлигини ривожлантиришнинг педагогик мазмуни экологик саводхонликни оширувчи ахборотларни қидириш, йиғиш, ўрганиш, таҳлил қилиш, умумлаштириш ва экология дарсларида ҳамда дарсдан ташқари ҳолатларда қўллашга ўргатувчи интерфаол методларидан кўргазмали, амалий ва интегратив фойдаланиш асосида далилланганлигига доир таклиф ва тавсиялардан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган А-ОТ-2021-133-сонли “Ўзбекистонда иқлим ўзгариши, қайта тикланадиган энергия ресурслари ва аҳоли саломатлиги” мавзусидаги амалий тадқиқот лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетининг 2024-йил 13-августдаги 11-05-4165/04-сон далолатномаси). Натижаларнинг жорий қилиниши экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчиларда экосаводхонликни шаклланганлик даражасини кўрсатувчи мезонлар, унинг самарадорлик даражаларини ишлаб чиқишга хизмат қилган; 
экологик таълимни модернизациялаш жараёнида экологик тарбиянинг таркибий асосини экологик билим, дунёқараш ва фаоллик билан ўзаро интеграллашувини белгилаш ҳамда табиий фанлар мазмунини тарбиявий фанлар билан боғлаш асосида интегратив таълимни ташкил этиш асосида такомиллаштирилганлигига доир таклиф ва тавсиялар “Экология ўқитиш методикаси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 27-декабрдаги 485-сонли буйруғига асосан берилган №122377-сонли нашр рухсатномаси). Натижада экологик таълимни модернизациялаш жараёнида ўқувчиларда экосаводхонликни шакллантириш тузилмаси такомиллаштирилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish