Салимова Нафиса Чори қизининг
фалсафа доктори  (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража  бериладиган фан тармоғи): “Сафро-Геп қуруқ экстрактининг фармакологик хусусиятини ўрганиш”, 14.00.17 – Фармакология ва клиник фармакология (фармацевтика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйҳатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Far129.
Илмий раҳбар: Султанова Раъно Хакимовна, фармацевтика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фармацевтика таълим ва тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фармацевтика таълим ва тадқиқот институти, DSc.06/2025.27.12.Far.25.01.
Расмий оппонентлар: Аллаева Мунира Журақуловна, биология фанлари доктори, профессор; Сайдалиева Феруза Авазхановна, тиббиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: "Фармасевтика махсулотлари хавфсизлиги маркази" давлат муассасаси.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади қушқўнмас меваси (фруcтус силйби мариани), маккажўхори попуги (Зеае майдис стйли cум стигматис) ва қалампир ялпиз барглари (фолиа Ментҳае пиперитае) асосида олинган Сафро-Геп қуруқ экстрактининг гепатопротектор хусусиятларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор Сафро-Геп қуруқ экстрактининг тетрахлорметанли ва парацетамолли ўткир токсик гепатит моделларидаги фармакологик таъсири Легалон («Легалон» капсулалари 140 мг, «МЕДА Пҳарма ГмбҲ & Cо.КГ» Германияда ишлаб чиқарилган «Мадаус ГмбҲ») билан солиштирилган ҳолда самарали таъсирга эга эканлиги исботланган;
қуруқ экстрактининг тетрахлорметанли ва этанолли ўрта муддатли токсик гепатит моделида самарадорлиги аниқланиб, тиббиёт амалиётида қўлланиладиган Легалон препаратидан кам эмаслиги асосланган;
қушқўнмас меваси (фруcтус силйби мариани), маккажўхори попуги (Зеае майдис стйли cум стигматис) ва қалампир ялпиз барглари (фолиа Ментҳае пиперитае) асосида олинган Сафро-Геп қуруқ экстрактининг ўт ҳайдовчи таъсири аниқланган;
қуруқ экстрактининг безарарлиги-ўткир заҳарлилиги, аллергияга қарши, маҳаллий қитиқловчи таъсири ва сурункали заҳарлилиги аниқланиб, терапевтик дозаларда организмнинг муҳим ҳаётий аъзоларига безарар эканлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Сафро-Геп қуруқ экстрактининг фармакологик хусусиятини ўрганиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
«Гепатопротектив ва холеретик таъсирга эга қаттиқ дори шаклидаги восита»га Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг фойдали модели патенти олинган (№ФАП 02150, 2022-йил 2-март). Натижада, қушқўнмас мевалари, маккажўхори попуги ва қалампир ялпиз баргларидан олинган қуруқ экстрактлар аралашмаси асосида жигар фаолиятини рағбатлантирувчи капсула олиш имконини берган;
ўтказилган клиник олди синовлар натижасида қушқўнмас мевалари, маккажўхори попуги ва қалампирялпиз баргларидан олинган қуруқ экстрактлар фитокомбинациясининг специфик фармакологик фаоллиги ҳамда безарарлиги исботланган ва якунловчи ҳисобот олинган (Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2018-йил 15-октябрдаги 8н-3/280-сон хати асосида «МЕД СТАНДАРТ» МЧЖ ИМ да 2023 йил 23  февралда тасдиқланган). Натижада, юқори самарадорликка эга ишончли гепатопротектор ва сафро ҳайдовчи фаолликка эга безарар воситалар ассортиментини кенгайтириш имконини берган;
«Сафро-Геп қуруқ экстрактининг сурункали заҳарлилигини ўрганиш ва унинг гистоморфологияси» номли услубий тавсиянома Тошкент педиатрия тиббиёт институти Фармакология ва физиология кафедраси (2025-йил 05-июн, 344-сонли буйруғи асосида) ҳамда Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Ўсимлик моддалари кимёси институти, Фармакология ва токсикология бўлимига (2025-йил 11-июл, 541-сонли буйруғи асосида) татбиқ этилиб, Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгаши томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2025-йил 21-апрелдаги 8н-р/692-сонли хулосаси). Натижада, самарали ва безарар гепатопротектор таъсирга эга восита сифатида жигарнинг турли токсик гепатит турларида ташхислаш ва даволаш  тизимини такомиллаштириш ва гепатопротектор воситаларининг арсеналини кенгайтириш имконини берган.