Шукуллаев Анвар Тўрамуротовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Болалар ва ўсмир қизларда тухумдонлар герминоген ўсмаларни даволашни такомиллаштириш», 14.00.14 – Онкология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Tib4595.
Илмий раҳбар: Полатова Джамила Шагайратовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкени давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами:  Болалар онкологияси, гематологияси, иммунологияси илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.06.01.
Расмий оппонентлар: Алимходжаева Лола Тельмановна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Захирова Наргиза Неъматовна,  тиббиёт фанлари доктори, катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат тиббиёт университети.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: даволаш тактикасини белгилашда иммуногистокимёвий тадқиқотлар ва ўсма маркерларини қўллаш орқали болалар ва ўсмирларда тухумдонларнинг герминоген ўсмаларини даволаш натижаларини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйдагилардан иборат:
болалар ва ўсмирларда тухумдонларнинг герминоген ўсмаларининг морфологик вариант mP53 ва Bcl-2 экспрессияси ҳамда зардоб онкомаркерлари (АФП, ХГЧ, ЛДГ, Cа-125) даражалари ўртасидаги ўзаро боғлиқлик аниқланган;
клиник-инструментал усуллар ва иммуногистокимёвий кўрсаткичларни интеграциялашга асосланган, даволаш тактикасини дифференциал танлаш алгоритми ишлаб чиқилган;
иммуногистокимёвий текширишга асосланган шахсийлаштирилган ёндашувни қўллаш умумий яшовчанлик кўрсаткичларини ишончли даражада яхшилаши (эрта босқичларда 95–98% гача) ҳамда рецидивлар хавфи минимал бўлган ҳолда касалликни самарали локал назоратни таъминлаши исботланган;
асоратлар частотасини 20–30% га камайтириши ҳамда такрорий операциялар, реабилитация ва ножўя таъсирларни тузатишга кетадиган харажатларни қисқартирган даволаш-диагностика алгоритми ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий-техник кенгашнинг 2025 йил 17 ноябрдаги 29/27 сонли хулосасига кўра:
биринчи илмий янгилик: болалар ва ўсмирларда тухумдонларнинг герминоген ўсмаларининг морфологик вариант mP53 ва Bcl-2 экспрессияси ҳамда зардоб онкомаркерлари (АФП, ХГЧ, ЛДГ, Cа-125) даражалари ўртасидаги ўзаро боғлиқлик аниқланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: Морфология, иммуногистокимёвий маркерлар (p53 ва bcl-2 нинг юқори ифодаланиши агрессив курс билан боғлиқ) ва ўсма маркерлари даражалари ўртасида аниқ боғлиқликларни ўрнатиш кимётерапия самарадорлигини, қайталаниш хавфини ва касалликнинг умумий прогнозини башорат қилиш имконини беради. Бу неоадъювант кимётерапия режимларини танлаш ва туғиш қобилиятини сақлашга урғу берган ҳолда жарроҳлик аралашув даражасини ўз ичига олган шахсийлаштирилган даволаш ёндашувига ўтиш учун асос яратади. Илмий инновацияларнинг ижтимоий таъсири прогностик аниқликни ошириш ва ҳар бир бемор учун мос даволаш стратегиясини танлашдан иборат. Бу ортиқча кимётерапия ёки етарлича радикал жарроҳлик аралашувларнинг олдини олиш, репродуктив функцияни, ҳаёт сифатини сақлаш ва ёш беморларда ногиронликни камайтириш имконини беради. Комплекс клиник-морфологик, иммуногистокимёвий ва молекуляр таҳлилнинг иқтисодий самарадорлиги ҳар бир бемор учун ўртача ≈1365300 сўмни ташкил этади ва ортиқча кимётерапия курсларини қисқартириш, такрорий жарроҳлик аралашувларининг олдини олиш ва асоратлар ва такрорий касалхонага ётқизиш частотасини камайтириш имконини берувчи хавфни янада аниқроқ аниқлаш орқали эришилади. Хулоса: Аниқланган натижалар болалар ва ўсмирларда тухумдон герминоген ўсмаларини даволашда биологик асосланган ёндашув учун асос яратади, терапияни аниқ тиббиёт тоифасига ўтказади, бу эса тузалишни оширади ва туғишни сақлайди.
иккинчи илмий янгилик: клиник-инструментал усуллар ва иммуногистокимёвий кўрсаткичларни интеграциялашга асосланган, даволаш тактикасини дифференциал танлаш алгоритми ишлаб чиқилган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: алгоритм қарор қабул қилиш жараёнини расмийлаштиради, консерватив кузатув, неоадъювант кимётерапия (масалан, III-IV босқичлар учун 2-қатор кимё препаратлар), органларни сақловчи жарроҳлик ёки комбинацияланган ёндашув учун кўрсатмаларни ажратиб туради, бунда туғруқни сақловчи жарроҳликка устуворлик берилади. Илмий инновацияларнинг ижтимоий самарадорлиги: у индивидуал даволашни таъминлайди, онкологик натижаларни максимал даражада оширади ва туғиш қобилиятини сақлайди, беморларга репродуктив функцияларини амалга ошириш ва келажакда тўлиқ ҳаёт кечириш имконини беради. Илмий янгиликнинг иқтисодий самарадорлиги қуйидагилардан иборат: даволаш тактикасини дифференциал танлаш алгоритмини жорий этишдан бир бемор учун ≈1 098 650 сўмни ташкил этади ва клиник қарорларни стандартлаштириш, нооптимал даволаш тактикасининг частотасини камайтириш, такрорий операциялар сонини камайтириш ва даволашни қайта режалаштириш, шунингдек, стационар ресурслари ва муолажа вақтидан янада оқилона фойдаланиш билан боғлиқ. Хулоса: Алгоритмни амалга ошириш даволаш самарадорлиги ва хавфсизлигини оширади, ресурслардан оқилона фойдаланишни ва шахсийлаштирилган натижаларни таъминлайди.
учинчи илмий янгилик: иммуногистокимёвий текширишга асосланган шахсийлаштирилган ёндашувни қўллаш умумий яшовчанлик кўрсаткичларини ишончли даражада яхшилаши (эрта босқичларда 95–98% гача) ҳамда рецидивлар хавфи минимал бўлган ҳолда касалликни самарали локал назоратни таъминлаши исботланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: маълумотлар шахсийлаштирилган ёндашувнинг устунлигини тасдиқлайди, маҳаллий ва тизимли назорат туфайли тузалиш даражаси ошади ва қайталаниш камаяди. Илмий инновацияларнинг ижтимоий самарадорлиги: умр кўриш давомийлиги ва ҳаёт сифатини ошириш, репродуктив салоҳиятни сақлаб қолиш, беморлар ва оилаларга психологик юкни камайтириш. Илмий янгиликнинг иқтисодий самарадорлиги қуйидагилардан иборат: иммуногистокимёвий маркерлар ва даволаш алгоритмидан фойдаланган ҳолда шахсийлаштирилган ёндашув бир бемор учун ≈1 266 650 сўмга етади, бу асосан касалликнинг қайталаниш частотасини камайтириш ва шунга мос равишда такрорий кимётерапия ва жарроҳлик аралашувларга бўлган эҳтиёжни камайтириш, шунингдек, сақланиб қолган бир йиллик ҳаёт учун солиштирма харажатларни камайтириш ва ногиронлик билан боғлиқ билвосита иқтисодий йўқотишларни камайтириш ҳисобига. Хулоса: Шахсийлаштирилган ёндашув жуда самарали бўлиб, тугиш ва ҳаёт сифатини сезиларли даражада яхшилайди.
тўртинчи илмий янгилик: асоратлар частотасини 20–30% га камайтириши ҳамда такрорий операциялар, реабилитация ва ножўя таъсирларни тузатишга кетадиган харажатларни қисқартирган даволаш-диагностика алгоритми ишлаб чиқилган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: даволашни режалаштиришга маркерларни интеграциялашнинг клиник аҳамиятини тасдиқлайди. Илмий инновацияларнинг ижтимоий самарадорлиги: беморларнинг мустақиллигини оширади ва уларнинг фаол ҳаётини узайтиради. Илмий янгиликнинг иқтисодий самарадорлиги: ишлаб чиқилган даволаш алгоритмини қўллашдан бир бемор учун ≈454 500 сўмни ташкил этади ва асоратлар частотасини 20-30% га камайтириш, уларни тузатиш харажатларини камайтириш, реабилитация харажатларини камайтириш ва такрорий касалхонага ётқизиш сонини камайтириш орқали эришилади, бу эса алгоритмни клиник амалиётга жорий этишнинг иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқлигини тасдиқлайди. Хулоса: Алгоритм асосли бўлиб, ҳар жиҳатдан устунликни таъминлайди. Мазкур илмий янгиликлар Самарқанд вилоят болалар кўп тармоқли тиббиёт маркази (2025 йил 6 ноябрдаги  201/U-сонли буйруқ) ва  Сурхондарё вилоят болалар кўп тармоқли тиббиёт маркази (2025 йил 10 ноябрдаги  122/t-сонли буйруқ) томонидан амалиётга жорий этилган.