Шарипова Нилуфар Мавлоновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 -Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/Ped7531.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Шарипова Гузал Содиқовна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Шодиева Матлуба Жўраевна, педагогика фанлари доктори, (DSc) профессор; Утаева Наима Нормуратовна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларини ривожлантириш бўйича илмий-амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари техник тизимларининг таъсирчанлигини рақамли универсал кўникмаларга бир макон сифатида уйғунлаштириш, фаолиятга йўналтирилган таълим компонентларининг реал ишлаб чиқариш жараёнларига кооперативлигини диагностик баҳолаш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантириш технологиялари технологик жараёнларни виртуал лабораториялар, флип-ўқитиш СТЕАМ, СМАРТ, СТАРТУП лойиҳаларига устуворлик бериш, “лойиҳа-ишлаб чиқариш-тахлил” циклини критериал баҳолашга боғлиқлик асосида такомиллаштирилган;
бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларини шакллантиришга қаратилган методик тизим мақсад-натижа босқичларини фаолиятли, шахсга йўналтирилган ва амалий-коммуникатив жараёнларга диверсификациялаш, технологик ва рақамли компетенсияларни мазмуний, ташкилий, педагогик жараёнларга трансформациялашни босқичма-босқич жорий этиш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантириш методикаси касбий фаолиятида реал, табиий ва босма воситалардан фойдаланишни “Ёш муҳандислар” тўгараги, “Устоз-шогирд” тизимига акслантириш, Адванcе Cреативе технологияларини амалий фаолиятга йўналтирилган баҳолаш мезонларга мувофиқлигинижараёнли таъминлаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари техник тизимларининг таъсирчанлигини рақамли универсал кўникмаларга бир макон сифатида уйғунлаштириш, фаолиятга йўналтирилган таълим компонентларининг реал ишлаб чиқариш жараёнларига кооперативлигини диагностик баҳолаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар “Толали материалларни қуритиш ва намлаш” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3059/04 рақамли нашр маълумотномаси). Натижада бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантиришнинг дидактик имкониятларини аниқлаштиришга шароит яратилган.
Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантириш технологиялари технологик жараёнларни виртуал лабораториялар, флип-ўқитиш СТЕАМ, СМАРТ, СТАРТУП лойиҳаларига устуворлик бериш, “лойиҳа-ишлаб чиқариш-тахлил” циклини критериал баҳолашга боғлиқлик асосида такомиллаштиришга оид маълумотлар “Толали материалларни қуритиш ва намлаш” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3059/04 рақамли нашр маълумотномаси). Натижада бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларини ривожлантириш технологиялари ва мазмунини такомиллаштирилган.
Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларини шакллантиришга қаратилган методик тизим мақсад-натижа босқичларини фаолиятли, шахсга йўналтирилган ва амалий-коммуникатив жараёнларга диверсификациялаш, технологик ва рақамли компетенсияларни мазмуний, ташкилий, педагогик жараёнларга трансформациялашни босқичма-босқич жорий этиш асосида такомиллаштиришга оид маълумотлар “Толали материалларни қуритиш ва намлаш” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3059/04 рақамли нашр маълумотномаси). Натижада бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларини ривожлантириш методик тизими (модели)ни такомиллаштириш самарадорлиги ошган.
Бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларни ривожлантириш методикаси касбий фаолиятида реал, табиий ва босма воситалардан фойдаланишни “Ёш муҳандислар” тўгараги, “Устоз-шогирд” тизимига акслантириш, Адванcе Cреативе технологияларини амалий фаолиятга йўналтирилган баҳолаш мезонларга мувофиқлигинижараёнли таъминлаш асосида такомиллаштирилган методик тавсиялар “Толали материалларни қуритиш ва намлаш” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3059/04 рақамли маълумотномаси). Натижада бўлажак муҳандис-технологларда амалий компетенсияларини ривожлантириш методикаси ва самарадорлигини такомиллаштириш мазмуни бойитилган.