Xujamova Sanobar Boltaevnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Qashqadaryo viloyatining nozogeografik vaziyati va uni yaxshilashning ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlari», 11.00.02 – Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya (geografiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi roʻyxatga olingan raqam: B2023.2.PhD/Gr257.
Ilmiy rahbar: Fayzullaev Maqsud Abdullaevich, geografiya fahlari doktori, dotsent. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Qarshi davlat universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Samarqand davlat universiteti, DSc.03/2025.27.12.Gr.09.11.
Rasmiy opponentlar: Komilovav Nilufar Karshiboevna, geografiya fahlari doktori, professor; Muxammedov Odil Lapasovich, geografiya fanlar nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Jizzax davlat pedagogika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi: Qashqadaryo viloyatining ma’muriy-hududiy birliklari va tibbiy-geografik zonalari kesimida aholining turli kasalliklarga chalinish darajasi hamda atrof-muhit ifloslanish ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni aniqlashdan va shu asosda hududdagi nozogeogrtafik vaziyatni yaxshilashga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Qashqadaryo viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy, geoekologik va salomatlik omillarini birlashtirgan holda integratsiyalashgan baholash tizimi ishlab chiqilgan hamda shu asosda xususiy baholash natijalari aniqlashtirilgan;
kasalliklarning tarqalishiga ta’sir qiluvchi tabiiy, ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy omillarni tizimli ravishda baholash asosida tibbiy geografik rayonlar ajratilgan hamda rayonlarning tibbiy geografik xususiyatlari ochib berilgan;
Qashqadaryo viloyatining nozogeografik va nozoekologik vaziyatini yaxshilash hamda optimallashtirish maqsadida 1:1140000 masshtabda nozogeografik va nozoekologik kartalari yaratilgan;
viloyatda gepatit kasalliklarning keng tarqalishiga ta’sir qiluvchi omillar (ichimlik suv ta'minoti, maktabgacha va maktab ta'limi muassalari soni va zichligi) o‘zaro aloqalarini baholash maqsadida Spearman korrelyasiya koeffisienti yordamida statistik modellashtirish mexanizmi ishlab chiqilgan. 
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qashqadaryo viloyatining nozogeografik vaziyati ta’sirini baholash boʻyicha ishlab chiqilgan ilmiy xulosa va takliflar asosida:
Qashqadaryo viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy, geoekologik va salomatlik omillarini birlashtirgan holda ishlab chiqilgan integratsiyalashgan baholash tizimidan O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tizimi amaliyotida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2025 yil 21 apreldagi 03-03/1-03/3-3803-son ma’lumotnomasi). Natijada, hududiy salomatlik zonalari aniqlanib, kasalliklarning tarqalishini prognozlash, ekologik xavflarni kamaytirish va sog‘liqni saqlash tizimining samaradorligini oshirishga qaratilgan profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish imkonini bergan;
kasalliklarning tarqalishiga ta’sir qiluvchi tabiiy, ekologik va ijtimoiy iqtisodiy omillarni tizimli ravishda baholash asosida ajratilgan tibbiy geografik rayonlardagi tibbiy geografik vaziyatlarni baholashlaridan O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tizimi amaliyotida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2025 yil 21 apreldagi 03-03/1-03/3-3803-son ma’lumotnomasi). Natijada, tibbiy xizmatlar va resurslar taqsimoti optimallashtirish, nozoekologik jihatdan kasalliklar tarqalishining ekologik sabablari aniq belgilab olish, kasalliklarni oldini olish va davolashning samaradorligini sezilarli darajada kuchaytirish, kasalliklarning tarqalish xavfini oldindan prognozlash va profilaktik chora-tadbirlarni mintaqaviy ehtiyojlarga mos ravishda amalga oshirish imkoniyatlarini yaratgan;
Qashqadaryo viloyatining nozogeografik va nozoekologik vaziyatini yaxshilash hamda optimallashtirish maqsadida 1:1140000 masshtabda yaratilgan nozogeografik va nozoekologik kartalaridan O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tizimi amaliyotida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2025 yil 21 apreldagi 03-03/1-03/3-3803-son ma’lumotnomasi). Natijada, ekologik shart-sharoitlarni yaxshilashga qaratilgan innovatsion yondashuvlarni joriy etish, salomatlikka ta’sir etuvchi ekologik xavflarni kamaytirish, ekologik holatini baholash, atrof-muhitni yaxshilash bo‘yicha tegishli choralarni ko‘rish, sog‘liqni saqlash infratuzilmasining samarali ishlashini monitoring qilish, epidemiologik xavf-xatarlarga qarshi profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish imkonini bergan;
viloyatda gepatit kasalliklarning keng tarqalishiga ta’sir qiluvchi omillar (ichimlik suv ta’minoti, maktabgacha va maktab ta’limi muassasalari soni va zichligi) o‘zaro aloqalarini baholash maqsadida Spearman korrelyasiya koeffisienti yordamida ishlab chiqilgan statistik modellardan O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi tizimi amaliyotida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2025 yil 21 apreldagi 03-03/1-03/3-3803-son ma’lumotnomasi). Natijada, viloyatda gepatit kasalliklarining tarqalishiga ta’sir qiluvchi ekologik, ijtimoiy-iqtisodiy va demografik omillarni aniq belgilab beish, suv ta’minoti sifati, atrof-muhit ifloslanishi va ta’lim muassasalarining zichligi gepatit kasalliklarining keng tarqalishiga sezilarli ta’sir ko‘rsaishi, omillarning o‘zaro aloqalari asosida profilaktik chora-tadbirlar ishlab chiqish, viloyatning salomatlik tizimini optimallashtirish, kasalliklarni oldini olish va ekologik sharoitlarni yaxshilash imkoniyatini yaratgan.