Қўчқаров Ойбек Ғуломовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): 
 “Бозор муносабатларининг ўзгариши шароитида касб-ҳунар ва ўрта махсус таълимнинг интеграцияси (ижтимоий-фалсафий жиҳатлари)”  
09.00.04 - Ижтимоий фалсафа
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Fal.1489
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети PhD.03/2025.27.12.F.10.02 рақамли илмий кенгаш.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Ганиев Баходиржон Садикжанович
фалсафа фанлари доктори (DSc), профессор.
Расмий оппонентлар: Эгамбердиев Азизбек Абдумаликович фалсафа фанлари доктори (DSc), профессор; Замилова Римма Рамиловна Педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Этакчи ташкилот: Тошкент давлат педагогика университети
Диссертация йўналиши: Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади бозор муносабатлари шароитида касб ҳунар ва ўрта махсус таълим уйғунлигини ижтимоий фалсафий жиҳатдан ўрганишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
касб-ҳунар ва ўрта махсус таълим интеграциясининг ижтимоий-фалсафий концепсияси ишлаб чиқилди. Интеграция жараёни фақат таълим тизимидаги ислоҳот сифатида эмас, балки шахснинг фаол ижтимоий субъект сифатида шаклланиши ва жамиятдаги ўрнини мустаҳкамлаш механизми сифатида асосланиб, мазкур жараённинг онтологик, аксиологик ва функсионал мезонлари ишлаб чиқилди;
глобал ва локал ривожланиш тенденсиялари уйғунлиги асосида таълим интеграциясининг назарий модели таклиф қилиниб, дуал таълим тизими, рақамлаштириш ва фанлараро ёндашувлар бир бутун тизим сифатида кўриб чиқилиб, инсон капиталини шакллантиришдаги ўрни ижтимоий-иқтисодий индикаторлар орқали асослаб берилди;
инсон капитали тушунчасининг мазмуни кенгайтирилиб, унинг фақат иқтисодий ресурс сифатида эмас, балки маънавий, ахлоқий ва ижтимоий қадриятларга эга шахс сифатида талқин қилинди. Натижада иқтисодий ёндашувлар билан таълим назариялари ўртасидаги методологик боғлиқлик очиб берилиб, интегратив таълим моделининг самарадорлиги эмпириc жиҳатдан исботланди;
интеграция жараёнида касбий таълим ва меҳнат муносабатларининг эволюцияси компетенсиявий ҳамда аксиологик ёндашув асосида таҳлил қилиниб, таълим муассасаларида касбий тайёргарлик мазмунини компетенсиялар тизими ва қадриятлар билан уйғунлаштириш зарурати назарий жиҳатдан далилланди.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бозор муносабатларининг ўзгариши шароитида касб-ҳунар ва ўрта махсус таълимнинг интеграцияси (ижтимоий-фалсафий жиҳатлари) бўйича олиб борилган тадқиқотлар асосида:
касб-ҳунар ва ўрта махсус таълим интеграциясининг ижтимоий-фалсафий моҳияти янги контекстда интеграция жараёни фақат таълим ислоҳоти эмас, балки инсоннинг фаол ижтимоий субект сифатидаги камолотига оид янгиликларидан Республика Маънавият ва маърифат Маркази қуйидаги йўналишларда “Касб-ҳунар ва ўрта махсус таълим интеграциясининг ижтимоий-фалсафий моҳияти”ни амалиётга жорий этиб келмоқда. Жумладан, Маҳалла ва ёшлар марказларида “Таълим ва инсон капитали” мавзусида очиқ муҳокамалар, давра суҳбатлари ва тарғибот тадбирларини ташкил этиш учун ҳамда дастурини ишлаб чиқишда тадқиқот натижаларидан фойдаланилган. (Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2025-йил 4-сентябрдаги 10/549-сон Маълумотномаси). Натижада, бу чора-тадбирлар орқали Республика Маънавият ва маърифат Маркази мазкур янгича фалсафий ёндашувни нафақат назарий даражада, балки амалиётда ҳам самарали татбиқ этиб, таълим-тарбия тизимининг маънавий-ахлоқий асосларини мустаҳкамлашга хизмат қилган;
глобал ва локал тенденсиялар уйғунлигида интеграциянинг назарий модели сифатида дуал таълим, рақамлаштириш ва фанлараро ёндашувларнинг инсон капиталини шакллантиришдаги ўрнига оид илмий янгиликларидан Ўзбекистон Республикаси Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги ҳузуридаги Ёшлар ишлари агентлигининг “Глобал ва локал тенденсиялар уйғунлигида интеграциянинг назарий модели” йўналишининг асосий тамойилларини белгилашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Ёшлар сиёсати ва спорт вазирлиги ҳузуридаги Ёшлар ишлари агентлигининг 2025-йил 11-сентябрдаги 2-13-21-4934-сон маълумотномаси). Натижада, Ёшлар ишлари агентлигига глобал ва локал тенденсиялар уйғунлигида яратилган интеграция назарий моделини нафақат ривожлантириш, балки мамлакат ёшларини замонавий иқтисодиётга тайёрлашдаги ижтимоий‐фалсафий платформага айлантиришга хизмат қилган;
инсон капиталининг маънавий, ахлоқий ва ижтимоий жиҳатдан таълим модели иқтисодий ёндашувларни таълим назариялари билан уйғунлаштирилиши янги интегратив модел эканлигига оид янгиликларидан Ўзбекистон Либерал-демократик партиясининг 2021-йил № 01-05/10-сондаги ўнинчи съездида тасдиқланган ЎзЛиДеП Фарғона вилояти Кенгашининг 2022-2026-йилларга мўлжалланган ҳудудий дастурининг ижтимоий-иқтисодий соҳадаги устувор йўналишлари ҳамда ЎзЛиДеП Фарғона вилоят Кенгаши ва халқ депутатлари Фарғона вилоят Кенгашидаги партия депутатлик гуруҳининг 2023-йилга мўлжалланган устувор йўналишлари ижроси бўйича иш режасини тузишда кенг фойдаланилган (Тадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати - Ўзбекистон Либерал-демократик партиясининг 2025-йил 9-сентябрдаги 01-27/395-сон Маълумотномаси). Натижада, амалий таклифлар партиянинг тарғибот тадбирларининг савиясини янада бойитишга, ёшларда миллий ўзлигини англаш, узлюксиз миллий тарбия тизимини такомиллаштириш, юксак маънавиятли ёш авлодни тарбиялашда муҳим масала сифатида эътироф этилган;
интеграция жараёнида касбий таълим ва меҳнат муносабатларининг эволюцияси таълим муассасаларида компетенсиявий ва аксиологик ёндашув сифатидаги янгиликларидан Республика Маънавият ва маърифат Марказининг “Маънавий-ижтимоий компетенсиялар” ва “Ахлоқий етуклик” курсларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2025-йил 4-сентябрдаги 10/549-сон Маълумотномаси). Натижада, мазкур чора-тадбирлар орқали Республика Маънавият ва маърифат Маркази янги интегратив таълим моделини нафақат назарий жиҳатдан бошлаб, балки амалиётга тўлақонли татбиқ этиш орқали инсон капиталининг маънавий-ахлоқий ва ижтимоий томонларини ривожлантиришга хизмат қилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish