Райимов Қахрамон Қурбаналиевичнинг филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбек тили реклама матнларининг лингвистик экспертизаси”, 10.00.01 - Ўзбек тили.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2. PhD/Fil3294
Илмий раҳбар: Менглиев Бахтиёр Ражабович, филология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Денов тадбиркорлик ва педагогика институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Қарши давлат университети.
ИК рақами: Қарши давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.11.05.
Расмий оппонентлар: филология фанлари доктори, профессор Юлдошева Нилуфар Эргашевна; филология фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент Ёқубова Севара Бахтиёровна
Етакчи ташкилот: Фарғони давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ўзбек тили реклама матнларининг лингвистик экспертизаси моҳиятини асослаш ва уни амалиётга татбиқ этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
реклама матнларини юридик асос, диагностика, анализ (таҳлил), синтез (хулосалаш) босқичларида реклама матнларини экспертиза қилишнинг назарий ва амалий асослари турли ахборот воситаларида қўлланган ҳамда мунозарали ҳисобланган матнларнинг лингвистик таҳлили асосида аниқланган;
ўзбек тилидаги реклама матнларини лингвистик ва экспертологик ёндашув тамойиллари асосида экспертиза қилиш қонунчилик ҳамда маънавий тамойиллар нуқтайи назаридан зарурлиги экспертологоядаги халқаро тажриба натижалари орқали асосланган;
ўзбек тилидаги реклама матнлари лингвистик экспертизасининг умумий таҳлил босқичлари матн билан танишиш, матннинг лингвистик хусусиятларини аниқлаш, умумий хулосалар беришдан иборат эканлиги экспертиза намуналари асосида далилланган;
озиқ-овқат маҳсулотларини экспертиза қилишда лингвомазмуний, лингвомантиқий ҳамда лингвопсихологик ёндашувлар асосида текшириш конфликтли матнларга ечим топишда самарали эканлиги мунозарали реклама матнлари таҳлили орқали исботланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбек тили реклама матнларини филологик экспертиза қилиш ва илмий тадқиқ этиш натижалари асосида:
реклама матнларини юридик асос, диагностика, анализ (таҳлил), синтез (хулосалаш) босқичлари орқали экспертиза қилишнинг назарий ва амалий асослари реклама матнлари таҳлили орқали ёритиб берилганлигига доир хулосаларидан Давлат илмий-техник дастурлари доирасидаги 2021–2023-йилларга мўлжалланган № ПФ 201912258 “Ўзбек адабиётининг кўп тилли (ўзбек, рус, инглиз тилларда) электрон платформасини яратиш” номли амалий лойиҳада фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги ТошДЎТАУнинг 2023-йил 7-августдаги 04/1-1461-сон маълумотномаси). Натижада амалий лойиҳа янги илмий маълумотлар билан бойиган;
реклама матнларини лингвистик экспертиза қилишда иқтисодий, диний-ахлоқий, табиий, ҳуқуқий баҳолаш мумкинлиги шу турдаги реклама матнлари қиёси воситасида далилланган ҳамда реклама матнлари лингвистик экспертизасининг методологик асослари очиб берилганлигига оид материалларидан Давлат илмий-техник дастурлари доирасидаги 2021-2022-йилларга мўлжалланган № ПЗ 2020042022 рақамли “Туркий тилларнинг лингводидактик электрон платформаси”ни яратиш бўйича амалий лойиҳа доирасида фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги ТошДЎТАУнинг 2023-йил 7-августдаги 04/1-1463-сон маълумотномаси). Натижада амалий лойиҳа назарий жиҳатдан мукаммаллашган;
ўзбек тили реклама матнларини экспертиза қилишда мазмуний, мантиқий ҳамда психологик ёндашувлар асосида текшириш конфликтли матнларга ечим топишда самарали эканлиги мунозарали реклама матнлари таҳлили орқали исботланганлигига доир маълумотлардан Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон” телерадиоканалида эфирга узатилган “Ойдин ҳаёт-ливе”, “Ассалом, Ўзбекистон!” дастурлари ссенарийсини ёзишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканалининг 2023-йил 18-июлдаги 02 13-1103-сон маълумотномаси). Натижада дастурлар ссенарийлари назарий маълумотлар билан бойиган.