Муртазаева Гулайим Муратбаевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Инглиз ва қорақалпоқ тилларида компютер лексикасининг лингвистик хусусиятлари”, 10.00.06 – “Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик” (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Fil3529.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Даниева Майсара Джамаловна, филология фанлари доктори (DSc), доцент. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қорақалпоқ давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.04.07.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Қўлдошев  Акромжон Махмудович, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Нзаматдинова Дилфуза Кўптлеwовна, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот номи: Нукус давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва қорақалпоқ тиллари компютер лексикасининг лингвистик хусусиятларини аниқлаш ва таҳлил қилиш, уларнинг тузилиши, сўз ясалиш моделлари, лексик-семантик хусусиятларини, шу билан бирга, терминларни ўзлаштириш ва мослаштириш усулларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги компютер терминларининг структур-моделли тузилиши, сўз ясалиш моделлари (деривацион турлари), уларнинг ички ва ташқи манбалар орқали шаклланиш механизмлари аффиксация, компаундлаш, конверсия, аббревиация, терминологик метафораланиш жараёнларининг икки тил тизими кесимидаги функсионал ўрни асосланган;
қорақалпоқ тилидаги компютер терминларининг тузилиши тизимли равишда таҳлил қилиниб, уларнинг тил тизимига интеграциялашуви жараёнида кузатиладиган фонетик мослашув, морфологик адаптация ва лексика-семантик ўзгаришларнинг асосий моделлари аниқланган, уларнинг структур-функсионал хусусиятлари илмий жиҳатдан асослаб берилган;
қорақалпоқ тилидаги компютер терминларининг лексик-семантик жиҳати атрофлича таҳлил қилиниб, уларнинг семантик гуруҳлари, инглиз, рус ва бошқа тиллардан ўзлашган сўзларнинг маъно шаклланиш механизми ва мослашув даражаси очиб берилган;
компютер терминларининг номинатив, метафорик ва тизимлилик функсиялари интегратив ёндашув асосида биргаликда таҳлил қилиниб, уларнинг техник мулоқот, интернет коммуникацияси ва профессионал дискурсдаги реал қўлланиш механизмлари илмий жиҳатдан асослаб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги компютер терминларининг лингвистик хусусиятларини ўрганиш жараёнида олинган натижалар асосида:
инглиз ва қорақалпоқ тилларидаги компютер терминларининг структур-моделли тузилиши, сўз ясалиш моделлари (деривацион турлари), уларнинг ички ва ташқи манбалар орқали шаклланиш механизмлари аффиксация, компаундлаш, конверсия, аббревиация, терминологик метафораланиш жараёнларининг икки тил тизими кесимидаги функсионал ўрни ҳамда тил тизимига интеграциялашуви жараёнида кузатиладиган фонетик мослашув, морфологик адаптация ва лексика-семантик ўзгаришларнинг асосий моделлари аниқланган, уларнинг структур-функсионал хусусиятлари ҳақидаги илмий янгилик Бердақ номидаги Қорақалпоқ тарихи ва маданияти давлат музейи экспонатлари тавсифида кенг қўлланилган (Бердақ номидаги Қорақалпоқ тарихи ва маданияти давлат музейининг 2024-йилнинг 6-декабрдаги 344-сон маълумотномаси). Натижада, қорақалпоқ тилидаги компютер терминларининг тузилишини чуқур таҳлил қилишга хизмат қилган;
қорақалпоқ тилидаги компютер терминларининг лексик-семантик жиҳати атрофлича таҳлил қилиниб, уларнинг семантик гуруҳлари, инглиз, рус ва бошқа тиллардан ўзлашган сўзларнинг маъно шаклланиш механизми ва мослашув даражаси ҳақидаги маълумотлари Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ҳузуридаги Давлат тилини ривожлантириш департаменти ишларини ташкил этишда фойдаланилган (Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгашининг 2025-йил 29-январ 11-09/9-01/62-сон маълумотномаси). Натижада, қорақалпоқ тилидаги компютер терминларининг лексик-семантик томони ҳар томонлама таҳлил қилинган;
компютер терминларининг номинатив, метафорик ва тизимлилик функсиялари интегратив ёндашув асосида биргаликда таҳлил қилиниб, уларнинг техник мулоқот, интернет коммуникацияси ва профессионал дискурсдаги реал қўлланиш механизмлари ҳақидаги илмий янгиликлари Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси минтақавий бўлими фаолиятида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги Қорақалпоғистон Республикаси минтақавий бўлимининг 2025-йилнинг 29-август 13-21-449-сон маълумотномаси). Натижада, қорақалпоқ компютер терминологиясида сўз ясашнинг асосий моделлари очиб берилган.