Нурхонов Нуркомил Қаҳрамон  
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқаришининг иқтисодий-статистик таҳлили (Қашқадарё вилояти мисолида)” 08.00.06 – “Эконометрика ва статистика” (иқтисодиёт фанлари)
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.2.PhD/Iqt2173
Диссертация бажарилган муассаса номи: Кадрлар малакасини ошириш ва статистик тадқиқотлар институти
Илмий раҳбар: Жумаев Қурбанмурат Хуррамович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Илмий Кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, Илмий Кенгаш рақами: Термиз давлат университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи 
PhD.03/2025.27.12.I.12.02 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори (ДСc), профессор Абдуганиев Отабек Аллажонович (Термиз давлат университети) ва Иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент Намозов Гафур Шокулович (Термиз иқтисодиёт ва сервис университети) тавсия этилади.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат транспорт университети.
Диссертация йўналиши: амалий ва назарий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади ҳудудларда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг ишлаб чиқариш жараёнларини статистик тадқиқ этиш бўйича илмий таклифлар ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
ҳудудлар кесимида қишлоқ хўжалиги тармоғидаги таркибий-тузилмавий ўзгаришларни баҳолашда, уларга таъсир этувчи омилларни ҳисобга олиб, аграр секторнинг натижавий кўрсаткичлари (ялпи ҳосил, ҳосилдорлик, маҳсулдорлик ва бошқалар) статистик усулларда баҳоланган;
ҳудудлар кесимида қишлоқ хўжалиги тармоғидаги таркибий-тузилмавий ўзгаришларга та'сир этувчи омиллар асосида аграр секторнинг натижавий кўрсаткичларни статистик усулларда баҳолашда қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиш сур'атлари бўйича 4 та интервалдан (< 100,0%; 100,0 – 102,9%; 103,0 – 106,9%; ≥ 107,0%) иборат тизим таклиф этилган;
ҳудуд қишлоқ хўжалиги тармоғининг ривожланиш даражасини баҳолаш “юқори” (ҚХБ≥0,8), “барқарор” (0,6≤ ҚХБ ≤0,79), “ўртача” (0,4 ≤ ҚХБ ≤0,59), “паст” (ҚХБ<0,4) гуруҳлари қиймат чегараларини белгилаш орқали такомиллаштирилган;
Қашқадарё вилояти қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш асосий кўрсаткичларининг 2029-йилгача бўлган ўрта муддатли прогноз параметрлари кўп омилли ва АРИМА эконометрик моделлари асосида ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқаришининг иқтисодий-статистик таҳлили (Қашқадарё вилояти мисолида) мавзусидаги тадқиқот иши бўйича олинган илмий натижалар асосида:
ҳудудлар кесимида қишлоқ хўжалиги тармоғидаги таркибий-тузилмавий ўзгаришларни баҳолашда, уларга таъсир этувчи омилларни ҳисобга олиб, аграр секторнинг натижавий кўрсаткичлари (ялпи ҳосил, ҳосилдорлик, маҳсулдорлик ва бошқалар) статистик усулларда баҳолаш билан боғлиқ таклиф Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг № 05/04-04-641-сонли маълумотномаси) Ушбу кўрсаткичлар тизими тармоқни ривожланиш кўрсаткичларининг истиқболдаги барқарор ҳолатини таъминлашда ўтказиладиган статистик таҳлилларни самарадорлик даражасини янада оширишга замин яратади. Натижада, тармоқда фаолият юритувчи субектларнинг фаолиятини тадқиқ этиш орқали олинган натижалардан фойдаланиш ҳисобига уларнинг фаолияти самарадорлиги ортиши асослаб берилган;
ҳудудлар кесимида қишлоқ хўжалиги тармоғидаги таркибий-тузилмавий ўзгаришларга та'сир этувчи омиллар асосида аграр секторнинг натижавий кўрсаткичларни статистик усулларда баҳолашда қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиш сур'атлари бўйича 4 та интервалдан (< 100,0%; 100,0 – 102,9%; 103,0 – 106,9%; ≥ 107,0%) иборат тизим бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг № 05/04-04-641-сонли маълумотномаси). Ушбу таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида тармоқни ривожланиш кўрсаткичларининг истиқболдаги барқарор ҳолатини таъминлашда ўтказиладиган статистик таҳлилларни самарадорлик даражасини янада оширишга замин яратиб, тармоқда фаолият юритувчи субектларнинг фаолиятини тадқиқ этиш орқали олинган натижалардан фойдаланиш ҳисобига уларнинг фаолияти самарадорлиги ортиши асослаб берилган;
ҳудуд қишлоқ хўжалиги тармоғининг ривожланиш даражасини баҳолаш “юқори” (ҚХБ≥0,8), “барқарор” (0,6≤ ҚХБ ≤0,79), “ўртача” (0,4 ≤ ҚХБ ≤0,59), “паст” (ҚХБ<0,4) гуруҳлари қиймат чегараларини белгилаш орқали такомиллаштириш бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг № 05/04-04-641-сонли маълумотномаси). Ушбу таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида ҳудуд қишлоқ хўжалиги тармоғининг ривожланиш даражасини баҳолашда ҚХБ кўрсаткичи асосида “юқори”, “барқарор”, “ўртача” ва “паст” гуруҳлар учун аниқ қиймат чегаралари белгиланди ҳамда ҳудудларни ривожланиш даражасига кўра ишончли табақалаштириш имконини яратган;
Қашқадарё вилояти қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш асосий кўрсаткичларининг кўп омилли ва АРИМА эконометрик моделлари асосида ишлаб чиқилган 2029-йилгача бўлган ўрта муддатли прогноз параметрлари Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг № 05/04-04-641-сонли маълумотномаси). Ушбу таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида ҳудудда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини ишлаб чиқаришни ўрта муддатда ривожлантиришга қаратилган оптимал қарорлар қабул қилиш механизми такомиллаштирилган.