Саидов Фаррух Фахриддиновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Рақамли технологиялар асосида суғурта бозори фаолиятини такомиллаштириш”, 08.00.16 - “Рақамли иқтисодиёт ва халқаро рақамли интеграция” (иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Iqt3658
Илмий раҳбари: Қўчқоров Тохир Сафарович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Муҳаммад Ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университетида бажарилган.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Муҳаммад Ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети, DSc.09/2025.27.12.Т.01.02
Расмий оппонентлар: Абдимўминова Саодат Тахиржоновна иқтисодиёт фанлари фалсафа доктори; Ғуломов Шерзод Ражаббоевич, Техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга эга.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ўзбекистон суғурта бозорини рақамли технологиялар асосида ижтимоий-иқтисодий такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
трансформациялашган суғурта экотизимида модулли, мослашувчан ва осон кенгаювчи ечимлар яратиш орқали баҳолаш учун рақамли суғуртани ИааС (Инсуре ас а Сервиcе- хизмат сифатида) баҳолаш усули “Алском суғурта компанияси” АЖнинг фаолиятига таклифи берилган;
замонавий рақамли технологиялар (сунъий интеллект) асосида суғурта хизматларини автоматлаштириш, шахсийлаштириш ва мижозларга интеграциялашган ҳолда етказиб беришга қаратилган комплекс ёндашув “Алском суғурта компанияси” АЖнинг рақамли суғурта фаолиятини ривожлантириш таклифи берилган;
суғурта компаниялари фаолиятини ташкил этувчи асосий йўналишлар ўртасидаги ўзаро уйғунлик (конгруентлик) асосида бошқаришга йўналтирилган ташкилотнинг технологик янгиланиш, рақамлаштириш, инвестицион мослашувчанлик ва ташқи муҳитга мослашиш қобилиятини сезиларли даражада ошириш мақсадида “Алском суғурта компанияси” АЖни инновацион ривожланиш конгуруемтлик асосидаги ташкилий-иқтисодий механизми таклиф қилинган;
суғурта соҳасида молиявий ва операцион кўрсаткичларнинг аниқ прогнозини олиш мақсадида “Алском суғурта компанияси” АЖнинг самарадорлиги кўрсаткичларининг ДеепАР моделига кўра истиқболли авторегрессив вақт қатори алгоритми асосида ишлаб чиқилди ва “Алском суғурта компанияси” АЖга тақдим этилди.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Трансформациялашган суғурта экотизимида модулли, мослашувчан ва осон кенгаювчи ечимлар яратиш орқали баҳолаш учун рақамли суғуртани ИааС (Инсуре ас а Сервиcе- хизмат сифатида) баҳолаш усули “Алском суғурта компанияси” АЖнинг фаолиятига таклифи берилган (2025 йил 1-июлдаги №05-2661 сонли далолатномаси). Натижада “Алском суғурта компанияси” АЖнинг фаолиятида суғурта хизматларини кўрсатиш тезлигини ошириш, янги бозор сегментларига тезда чиқиш имкониятларини кенгайтирувчи ечимлар яратиш орқали баҳолаш учун рақамли суғуртани ИааС (Инсуре ас а Сервиcе- хизмат сифатида) баҳолаш таклифи орқали 2025-йилнинг 1-чорагида суғурта хизматларини сотув ҳажми ўртача 6 фоизга ошган;
замонавий рақамли технологиялар (сунъий интеллект) асосида суғурта хизматларини автоматлаштириш, шахсийлаштириш ва мижозларга интеграциялашган ҳолда етказиб беришга қаратилган комплекс ёндашув “Алском суғурта компанияси” АЖнинг рақамли суғурта фаолиятини ривожлантириш таклифи берилди (2025 йил 1-июлдаги №05-2661 сонли далолатномаси). Натижада, “Алском суғурта компанияси” АЖнинг рақамли суғурта фаолиятини ривожлантириш бўйича бизнес режа лойиҳасини ишлаб чиқишда фойдаланилган;
суғурта соҳасида молиявий ва операцион кўрсаткичларнинг аниқ прогнозини олиш мақсадида “Алском суғурта компанияси” АЖнинг самарадорлиги кўрсаткичларининг ДеепАР моделига кўра истиқболли авторегрессив вақт қатори алгоритми асосида ишлаб чиқилди ва “Алском суғурта компанияси” АЖга тақдим этилди (2025 йил 1-июлдаги №05-2661 сонли далолатномаси). Бунинг асосида жамиятнинг суғурта бозорида Ялпи суғурта мукофоти бўйича улуши 2025-йил якунига қадар 4,13 фоизни ташкил этиши кутилмоқда;
суғурта компаниялари фаолиятини ташкил этувчи асосий йўналишлар ўртасидаги ўзаро уйғунлик (конгруентлик) асосида бошқаришга йўналтирилган ташкилотнинг технологик янгиланиш, рақамлаштириш, инвестицион мослашувчанлик ва ташқи муҳитга мослашиш қобилиятини сезиларли даражада ошириш мақсадида “Алском суғурта компанияси” АЖни инновацион ривожланиш конгуруемтлик асосидаги ташкилий-иқтисодий механизми таклифи илгари сурилган (2025 йил 1-июлдаги №05-2661 сонли далолатномаси). Мазкур механизм “Алском суғурта компанияси” АЖнинг рақамли суғурта фаолиятини ривожлантириш бўйича 2025-2027 йилларда жамият фаолиятини рақамлаштириш стратегиясини ишлаб чиқишда фойдаланиш кўзда тутилган;