Яхяев Эркин Яхяевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
«Қишлоқ жойларда хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш асосида аҳоли турмуш даражасини ошириш », 08.00.05. - Хизмат кўрсатиш тармоқлари иқтисодиёти.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.PhD/Iqt2746
Илмий раҳбар: Шарипов Тўлқин Саидаҳмедович, иқтисодиёт фанлари номзоди, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти, DSc.03/25.12.2024.I.18.01
Расмий оппонентлар: Мирзаев Қулмамат Жанзакович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор;
Мустафаев Голиб Султонмуродович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади иқтисодиётнинг инновасион ривожланиши шароитида қишлоқ жойларида хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш асосида аҳоли турмуш даражасини ошириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қишлоқ жойларида хизмат кўрсатиш соҳасини диверсификасиялаш, ижтимоий инфратузилма обектларини истиқболли жойлаштириш режасини ишлаб чиқиш, талаб ва таклиф мониторингини амалга ошириш ҳамда тадбир-корликни қўллаб-қувватлашни мувофиқлаштирувчи кенгашни ташкил этиш таклифи асосланган;
қишлоқ ҳудудларида хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш ва аҳоли турмуш даражасини ошириш ҳудудий дастури (дастурлари)ни ишлаб чиқиш ва амалга оширилишини Ҳудудий турмуш даражаси маркази шаклида бошқаришнинг функсионал-ташкилий модели таклиф этилган;
оилавий тадбиркорликни ривожлантиришнинг ҳудудий дастури замона-вий хизмат турлари бўйича касбга тайёрлаш ва кўникмаларни шакллантириш бўйича ўқитиш сифатини ошириш, микромолиялаштириш учун ижтимоий инвестисия жамғармалари маблағларини жалб этиш, иқтисодий шерикчилик шаклини қўллашга кўра бир нечта оиланинг ишлаб чиқариш ресурсларини бирлаштириш асосида кооперативларни ташкил этиш кабиларга кўра такомиллшатирилган;
Самарқанд вилоятида хизматлар бозорининг барқарор ривожланиш тенденсиялари ҳамда аҳоли турмуш даражасини оширишнинг 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Иқтисодиётнинг инновасион ривожланиши шароитида қишлоқ жойларида хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш асосида аҳоли турмуш даражасини ошириш бўйичаолинган натижалар асосида:
қишлоқ жойларида хизмат кўрсатиш соҳасини диверсификасиялаш, ижтимоий инфратузилма обектларини истиқболли жойлаштириш режасини ишлаб чиқиш, талаб ва таклиф мониторингини амалга ошириш ҳамда тадбиркорликни қўллаб-қувватлашни мувофиқлаштирувчи кенгашни ташкил этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси томонидан “2025-2026-йилларда хизмат кўрсатиш соҳасида тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш” дастурини тайёрлашда фойдаланилган (Савдо-саноат палатасининг 2025-йил 18-августдаги 05-9325-сонли маълумотномаси). Ушбу таклиф жойларда хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантиришда ўзаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва уларнинг фаоллиги ва масъулиятини ошириш имконини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган;
қишлоқ ҳудудларида хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш ва аҳоли турмуш даражасини ошириш ҳудудий дастури (дастурлари)ни ишлаб чиқиш ва амалга оширилишини Ҳудудий турмуш даражаси маркази шаклида бошқаришнинг функсионал-ташкилий модели таклифи Ўзбекистон Респуб-ликаси Савдо-саноат палатаси томонидан “2025-2026-йилларда хизмат кўрсатиш соҳасида тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш дастури”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Савдо-саноат палатасининг 2025-йил 18-августдаги 05-9325-сонли маълумотномаси). Ушбу таклиф хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантиришга кўра қишлоқ аҳолисининг турмуш даражасини оширишни ҳудуд ривожланиш стратегик йўналишига мувофиқлигини таъминлаш имконини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган;
оилавий тадбиркорликни ривожлантириш ҳудудий дастурига ёндашув замонавий хизмат турлари бўйича касбга тайёрлаш ва кўникмаларни шакллан-тириш бўйича ўқитиш сифатини ошириш, микромолиялаштириш учун ижтимоий инвестисия жамғармалари маблағларини жалб этиш, иқтисодий шерикчилик шаклини қўллашга кўра бир нечта оиланинг ишлаб чиқариш ресурсларини бирлаштириш асосида кооперативларни ташкил этиш кабиларга кўра такомиллшатириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси томонидан “2025-2026-йилларда хизмат кўрсатиш соҳасида тадбир-корлик фаолиятини ривожлантириш” дастурини тайёрлашда фойдаланилган (Савдо-саноат палатасининг 2025-йил 18-августдаги 05-9325-сонли маълумот-номаси). Ушбу таклиф қишлоқ жойларида хизмат хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш орқали тадбиркорлик фаоллигини ошириш ҳамда аҳоли фаровонлигини таъминлаш имконини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган;
Самарқанд вилоятида хизматлар бозорининг барқарор ривожланиш тенденсиялари ваа аҳоли турмуш даражасини оширишнинг 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичларидан Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси томонидан “2025-2030-йилларда хизмат кўрсатиш соҳасида тадбиркорлик фаолиятини ривожлантириш” дастурини тайёрлашда фойдаланилган (Савдо-саноат палатасининг 2024-йил 30-августдаги 08-10-25-13945-сонли маълумот-номаси). Ушбу прогноз кўрсаткичларидан фойдаланиш 2030-йилга келиб, Самарқанд вилоятида аҳоли жон бошига тўғри келадиган реал умумий даромадлар ҳажмини 55,8 %га ва ўртача ойлик иш ҳақини ошириш имконини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган.
