Анвархўджаева Ширинхон Ғайбулла қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ревматоид артритда базис даволаш фонида иммунологик маркерлар ва ситокин профилининг клиник-диагностик аҳамияти” 14.00.05 – Ички касалликлар (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/Тib5108.
Илмий раҳбар: Эшмурзаева Аида Абдуганиевна, тиббиёт фанлар доктори.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, Илмий кенгаш рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.01.02.
Расмий оппонентлар: Даминова Лола Турғунпулатовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Юлдашева Гулчеҳра Рустамовна, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Республика ихтисослаштирилган терапия ва тиббий реабилитация илмий-амалий тиббиёт маркази.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ревматоид артритда иммунологик маркёрлар (анти-цитрулин виментин антитаначалари, кератин антиначалари, интерлейкин - 6) нинг диагностик ва прогностик аҳамиятини баҳолаш ҳамда беморларни иммунологик фенотипини ҳисобга олган ҳолда юритиш алгоритмини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ревматоид артрит турли клиник шаклларида иммунологик маркерларнинг тарқалиши ва уларнинг касаллик фаоллиги билан ўзаро боғлиқлиги аниқланган;
ревматоид артритни клиник баҳолашда анъанавий серологик кўрсаткичлар чекланган ҳолатларда интерлейкин-6 ва модификацияланган цитруллинланган виментинга қарши антитаналарнинг ташҳисий ва башоратлашдаги қийматини афзаллиги асосланган;
ревматоид артритнинг турли босқичларида даво негизида асосий иммунологик маркерлар динамика хусусиятларининг боғлиқлиги аниқланган;
яллиғланиш фаоллигининг клиник ноқулай кечиш хавфи юқори бўлган беморларни эрта аниқлаш ва даволаш самарадорлигини баҳолаш мақсадида иммунологик маркерлардан фойдаланиш бўйича клиник алгоритм ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Ревматоид артритда тизимли яллиғланиш биомаркерларини аниқлаш ва ташхислаш усули бўйича олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: ревматоид артритда толл – ўҳшаш рецептор 2 миқдорининг ортиши касаллик фаолланиш даражаси ва унинг авжланиши билан ўзаро боғлиқлиги аниқланганлиги Тошкент шаҳар 3-сон клиник шифохонасининг 29.05.2025 йил 28-сонли ва Наманган вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказининг 14.01.2025 йилдаги 31А/Ф-сонли буйруғи билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг 2025-йил 17-декабрдаги 31/02- сонли хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: беморларда ревматоид артрит фаоллигини эрта ташхислаш ва баҳолаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлик: ревматоид артрит фаоллигини эрта ташхислаш ва башорат қилиш натижасида беморларнинг шифохонада даволаниш муддати қисқартирилди ҳамда ташхислаш ва даволашга кетадиган маблағлар тежалишига эришилди. Хулоса: ревматоид артрит  мавжуд беморлар ҳолатини олдиндан башорат қилиш ва ўз вақтида ташхислаш уларнинг соғлиғини сақлаш, меҳнат қобилияти ва ўз-ўзига хизмат кўрсатиш кўникмаларини узоқ муддат давомида сақлаб қолиш, шунингдек, ҳаёт сифатини яхшилаш имконини беради.
иккинчи илмий янгилик: ревматоид артритни клиник баҳолашда анъанавий серологик параметрлар чекланган ҳолатларда интерлейкин -6 ва анти-цитрулин виментин антитаначаларининг ташҳисий ва башоратлашдаги қийматини афзаллиги асосланганлиги Тошкент шаҳар 3-сон клиник шифохонасининг 29.05.2025 йил 28-сонли ва Наманган вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказининг 14.01.2025 йилдаги 31А/Ф-сонли буйруғи билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг 2025-йил 17-декабрдаги 31/02- сонли хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: ревматоид артритни клиник баҳолашда интерлейкин - 6  ва анти-цитрулин виментин антитаначалари  кўрсаткичларининг қўлланилиши касаллик фаоллигини эрта аниқлаш, оғир кечиш хавфини олдиндан баҳолаш ҳамда индивидуаллаштирилган даволаш тактикасини танлаш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: ревматоид артрит фаоллигини интерлейкин -6 ва анти-цитрулин виментин антитаначалари ёрдамида аниқ ва эрта ташхислаш натижасида даволаш жараёнининг самарадорлиги ошади, шифохонада ётиш муддати қисқаради ҳамда самарасиз диагностик ва терапевтик чора-тадбирларга кетадиган харажатлар камайишига эришилади. Хулоса: интерлейкин - 6 ва анти-цитрулин виментин антитаначалари кўрсаткичларини ревматоид артритни баҳолаш амалиётига жорий этиш касалликнинг кечишини олдиндан башорат қилиш ва ўз вақтида ташхислаш имконини яратади. 
учинчи илмий янгилик: ревматоид артритнинг турли босқичларида негизли даво фонида асосий иммунологик маркерлар динамика хусусиятларининг боғлиқлиги аниқланганлиги Тошкент шаҳар 3-сон клиник шифохонасининг 29.05.2025 йил 28-сонли ва Наманган вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказининг 14.01.2025 йилдаги 31А/Ф-сонли буйруғи билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг 2025-йил 17-декабрдаги 31/02-сонли хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: Ревматоид артритнинг турли босқичларида негизли даво фонида асосий иммунологик маркерлар динамикасини баҳолаш касаллик фаоллигини объектив назорат қилиш, даволаш самарадорлигини ўз вақтида аниқлаш ҳамда индивидуал терапевтик ёндашувни оптималлаштириш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: асосий иммунологик маркерлар динамикасини мониторинг қилиш орқали даволаш тактикаси ўз вақтида коррекция қилиниши натижасида самарасиз терапиянинг олди олинади, шифохонада ётиш муддати қисқаради ва қўшимча диагностик ҳамда даволаш харажатлари камаяди. Хулоса: Ревматоид артритнинг турли босқичларида негизли даво фонида иммунологик маркерлар динамикасини таҳлил қилиш касаллик кечишини назорат қилиш ва прогнозлашда муҳим аҳамиятга эга. Ушбу ёндашув беморларнинг соғлигини сақлаш, меҳнат қобилиятини узоқ муддат таъминлаш ҳамда ҳаёт сифатини яхшилашга хизмат қилади.
тўртинчи илмий янгилик: яллиғланиш фаоллигининг клиник ноқулай кечиш хавфи юқори бўлган беморларни эрта аниқлаш ва даволаш самарадорлигини баҳолаш мақсадида иммунологик маркерлардан фойдаланиш бўйича клиник алгоритм ишлаб чиқилганлиги Тошкент шаҳар 3-сон клиник шифохонасининг 29.05.2025 йил 28-сонли ва Наманган вилояти кўп тармоқли тиббиёт марказининг 14.01.2025 йилдаги 31А/Ф-сонли буйруғи билан амалиётига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг 2025-йил 17-декабрдаги 31/02- сонли хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: яллиғланиш фаоллигининг клиник кечиш хавфи юқори бўлган беморларни иммунологик маркерлар ёрдамида эрта аниқлаш учун клиник алгоритмнинг жорий этилиши касалликнинг оғир шаклга ўтиши ва асоратланишининг олдини олиш имконини беради. Иқтисодий самарадорлиги: таклиф этилган клиник алгоритм асосида хавф гуруҳидаги беморларни эрта саралаш ва терапияни мақсадли бошқариш натижасида самарасиз даволаш тактикалари камайиши, шифохонада ётиш муддатининг қисқариши ҳамда қўшимча диагностик ва даволаш харажатларининг тежалишига эришилади. Хулоса: иммунологик маркерлардан фойдаланишга асосланган клиник алгоритм яллиғланиш фаоллигининг ноқулай кечишини олдиндан башорат қилиш ва даволаш самарадорлигини объектив баҳолаш имконини яратади.