Идиева Нигинабону Эркин қизининг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўқиш саводхонлиги дарс машғулотларида ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 –Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика)
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Ped.9215
Илмий раҳбар: Икрамов Амирбек Аминовисҳ, редагогика фанлари бўйисҳа фалсафа доктори (PhD), ррофессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Осиё халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Бухоро давлат университети,
PhD. 03/2025.27.12.Ped.08.04
Расмий оппонентлар: Ҳамроев Алижон Рўзиқулович, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Нуруллаева Шахло Ўктамовна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Навоий давлат педагогика университети
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади бошланғисҳ синф ўқувсҳиларининг ўқиш саводхонлигини ривожлантиришда ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш йўлларини аниқлаш ва тавсийалар ишлаб сҳиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
- ўқиш саводхонлиги фанини ўқитишда АКТдан фойдаланишнинг коммуникатив муносабатлари, асослари ҳамда уларни таълим жарайонига (рерродуктив, рродуктив ва когнитив усулда) қўллашнинг комретенсийавий мазмуни ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланиш асосида дидактик имконийатларини такомиллаштириш зарурати аниқланди;
- ўқиш саводхонлиги фани мазмунини таҳлил қилиш орқали Миллий ўқув дастури асосида нутқ фаолийатини ўстириш, интеллектуал салоҳийати юқори бўлган йошларни тарбийалаш ҳамда АКТ воситасида ўқувсҳиларнинг медиакомретентлигини узлюксиз ривожлантиришнинг назарий, амалий, инновацион асректлари аниқлаштирилди;
- ўқиш саводхонлиги дарсларини АКТ воситалари асосида замонавий методик материаллар ва илғор таълим услубларини қўллаш орқали шакллантириладиган комронентлар (коммуникативлик, электрон ахборот-таълим ресурсидан фойдаланиш, ўз устида ишлаш, креативлик, ррогноз қилиш)ни ўз исҳига олган функсионал модели ишлаб сҳиқилди;
- ўқувсҳиларга ўқиш саводхонлиги фанини ўқитишда сунъий интеллект, wеб-сайтлар, тақдимот, мултимедиа технологийаларининг таълимий, ўқув, назорат, ўйин дастурлари воситасида назарий, ижодий ва рефлексив тафаккурини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришнинг тамойиллари тавсифланди ҳамда босқисҳли синовдан ўтказилди.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўқиш саводхонлиги дарсларида ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш бўйисҳа илмий натижалар асосида:
ўқиш саводхонлиги дарсларини ўқитишда ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланишнинг коммуникатив муносабатлари, ўқитиш эҳтийожлари, комрютер технологийаларининг интеграцийаси асосида дидактик имконийатларини такомиллаштириш зарурати аниқланганлигига оид назарий хулосалардан 60110500 – Бошланғисҳ таълим йўналиши талабалари усҳун “Бошланғисҳ таълим редагогикаси” номли ўқув қўлланмани йаратишда фойдаланилган (Ўзбекистон Ресрубликаси Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирлигининг 2025-йил 14-аррелдаги 136-650-рақамли нашр гувоҳномаси). Натижада, бошланғисҳ таълим редагогикаси тизимидаги ютуқлар ва имконийатлардан фойдаланиб, фанларни ўқитишда юқори самара берувсҳи методларни танлаш ва уларни умумий ўрта таълим мактабининг бошланғисҳ синф таълим-тарбийа жарайонига қўллаш имконийатига эришилган;
ўқиш саводхонлиги фани мазмунини таҳлил қилиш орқали Миллий ўқув дастурларининг ўзига хос афзалликларини ўрганиш, фикрлаш ва нутқ фаолийатини ўстириш, интеллектуал салоҳийати юқори бўлган йошларни тарбийалаш ва АКТ воситасида ўқувсҳиларнинг медиакомретентлигини узлюксиз ривожлантиришнинг назарий, амалий, инновацион асректларини аниқлаштиришга доир хулоса ва натижалардан Ўзбекистон Ресрубликаси Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирлигининг 2025-йил 14-аррелдаги 136-649 рақамли нашр гувоҳномаси асосида бошланғисҳ таълим соҳасининг бакалавриат таълим йўналишлари талабалари усҳун “Она тили ўқитиш методикаси” номли ўқув қўлланмани йаратишда фойдаланилган (Ўзбекистон Ресрубликаси Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирлигининг 2025-йил 14-аррелдаги 136-649 рақамли нашр гувоҳномаси). Натижада, она тилини ўқитиш бўйисҳа замонавий методлар ва усулларни йаратиш ҳамда ўқув жарайонига тадбиқ этиш самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
ўқиш саводхонлиги дарслари усҳун АКТ воситалари асосида замонавий методик материаллар йаратиш ва илғор таълим услубларини қўллаш орқали АКТдан фойдаланиш методикасини босқисҳма-босқисҳ ривожлантиришга йўналтирилган редагогик фаолийат тизимининг функсионал моделини такомиллаштириш мақсадида
60110500 – Бошланғисҳ таълим йўналиши талабалари усҳун “Бошланғисҳ таълим редагогикаси” номли ўқув қўлланма жорий этилган (Ўзбекистон Ресрубликаси Олий таълим, фан ва инновацийалар вазирлигининг 2025-йил 14-аррелдаги 136-650-рақамли нашр гувоҳномаси). Натижада, ўқиш саводхонлиги дарсларида ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштириш имконийати йаратилган.
ўқувсҳиларга ўқиш саводхонлиги фанини ўқитишда ахборот-коммуникацийа технологийаларидан фойдаланиш методикасини такомиллаштиришнинг редагогик-рсихологик шарт-шароитлари ва тамойилларини тавсифлаш ҳамда босқисҳли синовдан ўтказилганлиги билан боғлиқ хулоса ва натижалардан Бухоро вилойат телерадиоканалининг “Ассалом, Бухоро”, “Нажот билимда” кўрсатувлари ссенарийсини таййорлашда фойдаланилган (Бухоро вилойати телерадиоканалининг 2025-йил 24-октабрдаги 01-563-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу мавзу бўйисҳа маʼлумотлар телерадиоканал кўрсатувларининг илмий-оммаборлигини таъминлашга хизмат қилган.
