Idieva Niginabonu Erkin qizining falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “O‘qish savodxonligi dars mashg‘ulotlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish metodikasini takomillashtirish”, 13.00.02 –Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (pedagogika)
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.2.PhD/Ped.9215
Ilmiy rahbar: Ikramov Amirbek Aminovish, redagogika fanlari bo‘yisha falsafa doktori (PhD), rrofessor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Osiyo xalqaro universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi: Buxoro davlat universiteti,
PhD. 03/2025.27.12.Ped.08.04
Rasmiy opponentlar: Hamroev Alijon Ro‘ziqulovich, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor; Nurullaeva Shaxlo O‘ktamovna, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor.
Yetakchi tashkilot: Navoiy davlat pedagogika universiteti
Dissertatsiya yo‘nalishi nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi boshlang‘ish sinf o‘quvshilarining o‘qish savodxonligini rivojlantirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish metodikasini takomillashtirish yo‘llarini aniqlash va tavsiyalar ishlab shiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
- o‘qish savodxonligi fanini o‘qitishda AKTdan foydalanishning kommunikativ munosabatlari, asoslari hamda ularni ta’lim jarayoniga (rerroduktiv, rroduktiv va kognitiv usulda) qo‘llashning komretensiyaviy mazmuni axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish asosida didaktik imkoniyatlarini takomillashtirish zarurati aniqlandi;
- o‘qish savodxonligi fani mazmunini tahlil qilish orqali Milliy o‘quv dasturi asosida nutq faoliyatini o‘stirish, intellektual salohiyati yuqori bo‘lgan yoshlarni tarbiyalash hamda AKT vositasida o‘quvshilarning mediakomretentligini uzlyuksiz rivojlantirishning nazariy, amaliy, innovatsion asrektlari aniqlashtirildi;
- o‘qish savodxonligi darslarini AKT vositalari asosida zamonaviy metodik materiallar va ilg‘or ta’lim uslublarini qo‘llash orqali shakllantiriladigan komronentlar (kommunikativlik, elektron axborot-ta’lim resursidan foydalanish, o‘z ustida ishlash, kreativlik, rrognoz qilish)ni o‘z ishiga olgan funksional modeli ishlab shiqildi;
- o‘quvshilarga o‘qish savodxonligi fanini o‘qitishda sun’iy intellekt, web-saytlar, taqdimot, multimedia texnologiyalarining ta’limiy, o‘quv, nazorat, o‘yin dasturlari vositasida nazariy, ijodiy va refleksiv tafakkurini rivojlantirish metodikasini takomillashtirishning tamoyillari tavsiflandi hamda bosqishli sinovdan o‘tkazildi.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. O‘qish savodxonligi darslarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish metodikasini takomillashtirish bo‘yisha ilmiy natijalar asosida:
o‘qish savodxonligi darslarini o‘qitishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning kommunikativ munosabatlari, o‘qitish ehtiyojlari, komryuter texnologiyalarining integratsiyasi asosida didaktik imkoniyatlarini takomillashtirish zarurati aniqlanganligiga oid nazariy xulosalardan 60110500 – Boshlang‘ish ta’lim yo‘nalishi talabalari ushun “Boshlang‘ish ta’lim redagogikasi” nomli o‘quv qo‘llanmani yaratishda foydalanilgan (O‘zbekiston Resrublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025-yil 14-arreldagi 136-650-raqamli nashr guvohnomasi). Natijada, boshlang‘ish ta’lim redagogikasi tizimidagi yutuqlar va imkoniyatlardan foydalanib, fanlarni o‘qitishda yuqori samara beruvshi metodlarni tanlash va ularni umumiy o‘rta ta’lim maktabining boshlang‘ish sinf ta’lim-tarbiya jarayoniga qo‘llash imkoniyatiga erishilgan;
o‘qish savodxonligi fani mazmunini tahlil qilish orqali Milliy o‘quv dasturlarining o‘ziga xos afzalliklarini o‘rganish, fikrlash va nutq faoliyatini o‘stirish, intellektual salohiyati yuqori bo‘lgan yoshlarni tarbiyalash va AKT vositasida o‘quvshilarning mediakomretentligini uzlyuksiz rivojlantirishning nazariy, amaliy, innovatsion asrektlarini aniqlashtirishga doir xulosa va natijalardan O‘zbekiston Resrublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025-yil 14-arreldagi 136-649 raqamli nashr guvohnomasi asosida boshlang‘ish ta’lim sohasining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari talabalari ushun “Ona tili o‘qitish metodikasi” nomli o‘quv qo‘llanmani yaratishda foydalanilgan (O‘zbekiston Resrublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025-yil 14-arreldagi 136-649 raqamli nashr guvohnomasi). Natijada, ona tilini o‘qitish bo‘yisha zamonaviy metodlar va usullarni yaratish hamda o‘quv jarayoniga tadbiq etish samaradorligini oshirishga xizmat qilgan;
o‘qish savodxonligi darslari ushun AKT vositalari asosida zamonaviy metodik materiallar yaratish va ilg‘or ta’lim uslublarini qo‘llash orqali AKTdan foydalanish metodikasini bosqishma-bosqish rivojlantirishga yo‘naltirilgan redagogik faoliyat tizimining funksional modelini takomillashtirish maqsadida
60110500 – Boshlang‘ish ta’lim yo‘nalishi talabalari ushun “Boshlang‘ish ta’lim redagogikasi” nomli o‘quv qo‘llanma joriy etilgan (O‘zbekiston Resrublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025-yil 14-arreldagi 136-650-raqamli nashr guvohnomasi). Natijada, o‘qish savodxonligi darslarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish metodikasini takomillashtirish imkoniyati yaratilgan.
o‘quvshilarga o‘qish savodxonligi fanini o‘qitishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish metodikasini takomillashtirishning redagogik-rsixologik shart-sharoitlari va tamoyillarini tavsiflash hamda bosqishli sinovdan o‘tkazilganligi bilan bog‘liq xulosa va natijalardan Buxoro viloyat teleradiokanalining “Assalom, Buxoro”, “Najot bilimda” ko‘rsatuvlari ssenariysini tayyorlashda foydalanilgan (Buxoro viloyati teleradiokanalining 2025-yil 24-oktabrdagi 01-563-son ma’lumotnomasi). Natijada, ushbu mavzu bo‘yisha maʼlumotlar teleradiokanal ko‘rsatuvlarining ilmiy-ommaborligini ta’minlashga xizmat qilgan.
