Тожибоев Мирзаабдулла Мустафоқуловичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Эқуисетиум арвенсис  ва Cонволвулус арвенсис асосида  халқ табобати учун товарлар олиш ва  уларни синфлаш”, 02.00.09 – Товарлар кимёси, 14.00.41 – Халқ табобати (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.2.PhD/К784.
Илмий раҳбарлар: Асқаров Иброҳим Раҳмонович, кимё фанлари доктори, профессор; Имомова Мукаммал Ёрмухаматовна, кимё фанлар бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат университети, DSc.03/2025.27.12.К/Т.07.04.
Расмий оппонентлар: Хўжаев Вахобжон Умарович, кимё фанлари доктори, профессор; Рустамов Санжар Аширалиевич, кимё фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат тиббиёт институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимликларининг турли композициялари асосида халқ табобати учун озиқ-овқат қўшилмалари ишлаб чиқиш, уларнинг кимёвий таркиби ва шифобахш хусусиятларини аниқлаш ҳамда олинган янги товарларни ТИФ ТН боъйича синфлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Фарғона водийсида ўсувчи Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимликларининг таркибидаги макро- ва микроелементлар индуктив боғланган плазмали масс-спектрометрия усули ёрдамида аниқланиб К, Cа, На, Мг, Фе, Зн, каби асосий элементларнинг юқори миқдорда тўпланиши аниқланган;
Эқуисети арвенсис,  Эқуисетум рамассисмум ҳамда Cонволвулус арвенсис турли нисбатларда (3:3:2, 1:1:2, 1:1:6) олинган намуналарда  синовдан ўтказилиб, улар орасида 1:1:6 нисбатдаги аралашманинг  антиоксидант фаоллиги (19,82%)  бошқаларга нисбатан юқори эканлиги исботланган, ҳамда ушбу аралашма асосида “Ас-Рамосис”  озиқ-овқат қўшилмаси ишлаб чиқилган.
“Ас-Рамосис” озиқ-овқат қўшилмасининг токциклик даражаси ўрганилиб, ОЕCД таснифига кўра ВИ синф - кимёвий бирикмаларнинг нисбатан заҳарсиз синфига тегишли эканлигини аниқланган;
“Ас-Рамосис” озиқ-овқат қўшилмаси таркибидаги рутин, салицил кислота, кверсетин, апигенин каби флавоноидлар миқдорини ЮССХ усулида аниқланиб, таркибида рутиннинг моқдори бошқа флавоноидларда нисбатан юқори эканлиги исботланган;
“Ас-Рамосис” таркибидаги витаминларни миқдори ЮССХ усулида таҳлил қилиниб, озиқ-овқат қўшилмаси таркибига Б1, Б3, Б6 ва Б9 витаминлар миқдори кўп эканлиги исботлабган;
“Ас-Рамосис” озиқ-овқат қўшилмаси таркибидаги макро-, микроелементлар ва оғир металларнинг миқдори индуксион боғланган плазмали оптик эмиссион спектометрида амалга оширилган. ООҚ таркибида Мг, Фе, К, На, Cа, Зн, Мн каби фойдали элементларнинг миқдори кўп экани ҳамда заҳарли оғир металлар мавжуд эмаслиги исботланган;
“Ас-Рамосис” озиқ-овқат қўшилмаси ва “Ас-Арвенс” суртмасининг антибактетиал ва антифунгал фаоллиги аниқламиб, “Ас-Рамосис” озиқ-овқат қўшилмаси Агробаcтериум тумефаcиенс, Эсчеричи а cоли бактериалари ва   Cрйптоcоccус сп замбруғига ҳамда “Ас-Арвенс” суртмаси Баcиллус тоёненси, Агробаcтериум тумефаcиенс, Стапҳйлоcоcc ус ауреус бактериалари, Cандида албиcанс замбруғларига қарши фаоллиги исботланган;
“Ас-Арвенс” малҳамининг тери очиқ жароҳатларининг битишига таʻсири орқали малҳамнинг тери регенерациясини яхшилаш қобилияти исботланган; 
Фарғона вилояти ҳудудида ўсувчи Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимликлари асосида биологик фаол озиқ-овқат қўшилмаси ва тери учун малҳам яратилган ва ташқи иқтисодий фаолиятдаги товарлар номенклатураси (ТИФ ТН) бўйича товар коди ишлаб чиқилган;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимликлари асосида халқ табобати учун товарлар олиш ва уларни синфлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимликлари асосида “Ас-Ромосис” номли йанги озиқ-овқат қўшилмасини ишлаб чиқариш технологик йўриқномаси (ТЙ 545585745-01:2024) ишлаб чиқилган Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2024 йил 6 – ноябрдаги 389982-сони хати). Натижада, Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимлигларининг композицияси асосида шифобахш озиқ-овқат қўшилмаларини ишлаб чиқариш имконини берган.
Cонволвулус арвенсис ўсимлиги асосида йанги “Ас-Арвенс” суртмаси  ишлаб чиқариш технологик йўриқномаси (ТЙ 5582548-02:2024) ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси томонидан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2024 йил 6 – ноябрдаги 389980-сони хати). Натижада, Эқуисетум рамосиссимум, Эқуисетум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис ўсимликлари асосида шифобахш тери учун суртмани ишлаб чиқариш имконини берган.
“Ас-Ромосис” озиқ-овқат қўшилмаси ва “Ас-Арвенс” суртмаси ташқи иқтисодий фаолиятдаги товарлар номенклатураси бўйича синфланиб, “Ас-Рамосис” озиқ-овқат қўшилмаси учун – 1211 90 860 6 код рақами, “Ас-Арвенс” суртмаси учун – 3304 99 000 1 янги халқаро товар код рақамлари ишлаб чиқилилган ва давлат божхона қўмитаси томонидан амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасининг 2024 йил 4 декабрдаги 17/05-24-2128-сон маʻлумотномаси). Натижада, Эқуисетиум арвенсис ва Cонволвулус арвенсис доривор ўсимликлари асосида тайёрланган озиқ-овқат қўшилма ва ярага қарши суртмасини кимёвий таркиби асосида синфлаш имконини берган.