Djuraeva Nozima Orifovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Kukrak bezi saratonida kardiotoksik potensialga kimyoterapiyaning ta`sirini immunologik baxolash” 14.00.36 – Allergologiya va immunologiya (tibbiyot fanlari).
Diccertatsiyasi mavzuci ro‘yxatga olingan raqami B2023.3.PhD/Tib3945.
Ilmiy rahbar: Abduraxmanov Mamur Mustafoevich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro davlat tibbiyot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Immunologiya va inson genomikasi instituti, DSc.05/2025.27.12.Tib.26.01.
Rasmiy opponentlar: Ismailova Adolat Abduraximovna, tibbiyot fanlari doktori, professor; Adilxodjaev Askar Anvarovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat tibbiyot universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: ko‘krak bezi saratonida kardiotoksik potensialga kimyoterapiyaning ta’sirini immunologik baholashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarni antraksilin antibiotiklari yordamida polikimyoterapiyadan so‘ng chap qorincha chiqarish fraksiyasining sezilarli darajada kamayishi va qorinchaning oxirgi diastolik va oxirgi sistolik o‘lchamlarining ortishi sababli kardiotoksik miokard shikastlanishi kelib chiqishi aniqlangan;
ilk bor ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollar antraksilin antibiotiklari polikimyoterapiyada kardiotoksik miokard shikastlanishiga yallig‘laishga xos (TNF-α va IL-1β) sitokinlar miqdorining keskin ortishi sabab bo‘lishi isbotlangan;
ilk bor antraksilin antibiotiklari bilan polikimyoterapiya olayotgan ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarda immunomodulyator azoksimer bromid va kardioprotektor trimetazidinni qo‘llanilishi sababli kardiotoksik miokard shikastlanishi rivojlanish darajasi va og‘irligi keskin kamayishi isbotlangan;
ilk bor ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarda antraksilin polikimyoterapiyada yuzaga keladigan kardiotoksik o‘zgarishlar fonida endotelial disfunksiya sababli endoteliyga bog‘liq (EBD) va endoteliyga bog‘liq bo‘lmagan (EBBD) vazodilatatsiya xolati yuzaga kelishi aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy etilishi.
Ko‘krak bezi saratonida kardiotoksik potensialga kimyoterapiyaning ta’sirini immunologik baholash bo‘yicha olingan ilmiy natijalari asosida:
birinchi ilmiy yangilik: ilk bor ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarni antraksilin antibiotiklari yordamida polikimyoterapiyadan so‘ng chap qorincha chiqarish fraksiyasining sezilarli darajada kamayishi va qorinchaning oxirgi diastolik va oxirgi sistolik o‘lchamlarining ortishi sababli kardiotoksik miokard shikastlanishi kelib chiqishi aniqlanganligi bo‘yicha «Ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash usuli» va «Ko‘krak bezi saratonini kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usuli» uslubiy tavsiyanomalari ishlab chiqilgan (Buxoro davlat tibbiyot instituti ekspertlar kengashining 2024-yil 30-sentyabrdagi №24-m/046 va №24-m/046 sonli xulosalari) bilan tasdiqlangan. Mazkur takliflar Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali bo‘yicha 25.12.24 yildagi 20-I-sonli va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Xorazm filiali bo‘yicha 11.11.2024 yildagi 188-sonli buyruqlari bilan amaliyotlariga joriy etilgan. (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 17.07.2025 y. 22/11-sonli xulosasi); ijtimoiy samaradorligi: ilmiy natijalarni klinik amaliyotga joriy etilishi ayollarda ko‘krak bezi saratoni kasalligini erta tashxislash, davolash taktikasini optimallashtirish, asoratlarni kamaytirish, nogironlik darajasini pasaytirish xamda xayot sifatini yaxshilashga imkon yaratadi; iqtisodiy samaradorligi: ilmiy natijalarning Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand va Xorazm filiallari amaliy faoliyatlariga joriy etilishi ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash va kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usullarini qo‘llash davolash samaradorligini oshirishi, xar bir bemorga nisbatan sarflangan mablag‘ning 1448000 so‘m iqtisodiy samaradorlik berishi asoslangan; xulosa: ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarni polikimyoterapiyadan so‘ng chap qorincha chiqarish fraksiyasining sezilarli darajada kamayishi va qorinchaning oxirgi diastolik va oxirgi sistolik o‘lchamlarining ortishi sababli kardiotoksik miokard shikastlanishi kelib chiqishi asoslangan;
ikkinchi ilmiy yangilik: ilk bor ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollar antraksilin antibiotiklari polikimyoterapiyada kardiotoksik miokard shikastlanishiga yallig‘laishga xos (TNF-α va IL-1β) sitokinlar miqdorining keskin ortishi sabab bo‘lishi isbotlanganligi bo‘yicha «Ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash usuli» va «Ko‘krak bezi saratonini kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usuli» uslubiy tavsiyanomalari ishlab chiqilgan (Buxoro davlat tibbiyot instituti ekspertlar kengashining 2024-yil 30-sentyabrdagi №24-m/046 va №24-m/046 sonli xulosalari) bilan tasdiqlangan. Mazkur takliflar Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali bo‘yicha 25.12.24 yildagi 20-I-sonli va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Xorazm filiali bo‘yicha 11.11.2024 yildagi 188-sonli buyruqlari bilan amaliyotlariga joriy etilgan. (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 17.07.2025 y. 22/11-sonli xulosasi); ijtimoiy samaradorligi: ilmiy natijalarni klinik amaliyotga joriy etilishi ayollarda ko‘krak bezi saratoni kasalligini erta tashxislash, davolash taktikasini optimallashtirish, asoratlarni kamaytirish, nogironlik darajasini pasaytirish xamda xayot sifatini yaxshilashga imkon yaratadi; iqtisodiy samaradorligi: ilmiy natijalarning Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand va Xorazm filiallari amaliy faoliyatlariga joriy etilishi ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash va kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usullarini qo‘llash davolash samaradorligini oshirishi, xar bir bemorga nisbatan sarflangan mablag‘ning 1448000 so‘m iqtisodiy samaradorlik berishi asoslangan; xulosa: ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollar antraksilin antibiotiklari polikimyoterapiyada kardiotoksik miokard shikastlanishiga yallig‘laishga xos (TNF-α va IL-1β) sitokinlar miqdorining keskin ortishi sabab bo‘lishi asoslangan;
uchinchi ilmiy yangilik: ilk bor antraksilin antibiotiklari bilan polikimyoterapiya olayotgan ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarda immunomodulyator azoksimer bromid va kardioprotektor trimetazidinni qo‘llanilishi sababli kardiotoksik miokard shikastlanishi rivojlanish darajasi va og‘irligi keskin kamayishi isbotlanganligi bo‘yicha «Ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash usuli» va «Ko‘krak bezi saratonini kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usuli» uslubiy tavsiyanomalari ishlab chiqilgan (Buxoro davlat tibbiyot instituti ekspertlar kengashining 2024-yil 30-sentyabrdagi №24-m/046 va №24-m/046 sonli xulosalari) bilan tasdiqlangan. Mazkur takliflar Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali bo‘yicha 25.12.24 yildagi 20-I-sonli va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Xorazm filiali bo‘yicha 11.11.2024 yildagi 188-sonli buyruqlari bilan amaliyotlariga joriy etilgan. (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 17.07.2025 y. 22/11-sonli xulosasi); ijtimoiy samaradorligi: ilmiy natijalarni klinik amaliyotga joriy etilishi ayollarda ko‘krak bezi saratoni kasalligini erta tashxislash, davolash taktikasini optimallashtirish, asoratlarni kamaytirish, nogironlik darajasini pasaytirish xamda xayot sifatini yaxshilashga imkon yaratadi; iqtisodiy samaradorligi: ilmiy natijalarning Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand va Xorazm filiallari amaliy faoliyatlariga joriy etilishi ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash va kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usullarini qo‘llash davolash samaradorligini oshirishi, xar bir bemorga nisbatan sarflangan mablag‘ning 1448000 so‘m iqtisodiy samaradorlik berishi asoslangan; xulosa:antraksilin antibiotiklari bilan polikimyoterapiya olayotgan ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarda immunomodulyator azoksimer bromid va kardioprotektor trimetazidinni qo‘llanilishi sababli kardiotoksik miokard shikastlanishi rivojlanish darajasi va og‘irligi keskin kamayishi asoslangan;
to‘rtinchi ilmiy yangilik: ilk bor ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarda antraksilin polikimyoterapiyada yuzaga keladigan kardiotoksik o‘zgarishlar fonida endotelial disfunksiya sababli endoteliyga bog‘liq (EBD) va endoteliyga bog‘liq bo‘lmagan (EBBD) vazodilatatsiya xolati yuzaga kelishi aniqlanganligi bo‘yicha «Ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash usuli» va «Ko‘krak bezi saratonini kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usuli» uslubiy tavsiyanomalari ishlab chiqilgan (Buxoro davlat tibbiyot instituti ekspertlar kengashining 2024-yil 30-sentyabrdagi №24-m/046 va №24-m/046 sonli xulosalari) bilan tasdiqlangan. Mazkur takliflar Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand filiali bo‘yicha 25.12.24 yildagi 20-I-sonli va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Xorazm filiali bo‘yicha 11.11.2024 yildagi 188-sonli buyruqlari bilan amaliyotlariga joriy etilgan. (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy-texnik kengashning 17.07.2025 y. 22/11-sonli xulosasi); ijtimoiy samaradorligi: ilmiy natijalarni klinik amaliyotga joriy etilishi ayollarda ko‘krak bezi saratoni kasalligini erta tashxislash, davolash taktikasini optimallashtirish, asoratlarni kamaytirish, nogironlik darajasini pasaytirish xamda xayot sifatini yaxshilashga imkon yaratadi; iqtisodiy samaradorligi: ilmiy natijalarning Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi Samarqand va Xorazm filiallari amaliy faoliyatlariga joriy etilishi ko‘krak bezi saratoni bilan og‘rigan bemorlarda antraksilin kardiotoksikligida yurakning sitokin maqomi va disfunksiyasi buzilishini aniqlash va kompleks davolashda antraksilin kardiotoksikligini oldini olish usullarini qo‘llash davolash samaradorligini oshirishi, xar bir bemorga nisbatan sarflangan mablag‘ning 1448000 so‘m iqtisodiy samaradorlik berishi asoslangan; xulosa: ko‘krak bezi saratoni mavjud ayollarda antraksilin polikimyoterapiyada yuzaga keladigan kardiotoksik o‘zgarishlar fonida endotelial disfunksiya sababli endoteliyga bog‘liq (EBD) va endoteliyga bog‘liq bo‘lmagan (EBBD) vazodilatatsiya xolati yuzaga kelishi asoslangan.
