Ахматова Гулрух Рахматовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инсон папилома вирус билан боғлиқ цервикал касалликларда цитокинларнинг истиқболли қиймати” 14.00.36 – Аллергология ва иммунология (тиббиёт фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.2.PhD/Tib2948.
Илмий раҳбар: Наврузова Шакар Истамовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат тиббиёт институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Иммунология ва инсон геномикаси институти, DSc.05/2025.27.12.Tib.26.01.
Расмий оппонентлар: Исмаилова Гули Аминжановна, тиббиёт  фанлари доктори, профессор; Исанбаева Ландыш Мухамедзакиевна тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Самарканд давлат тиббиёт университети.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: 
фертил ёшдаги аёлларда инсон папиллома вируси билан боғлиқ цервикал касалликларда цитокинларнинг истикболли кийматини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: 
илк бор аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  инсон папилломавирусининг 16-типи унинг 18-типига   нисбатан ишонарли кўп учраши кузатилиши фонида 16 ва 18 типларининг биргаликдаги  холатларида касалликни ташхисланиши юқорилигича қолиши аниқланган;
фертил ёшдаги аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида сийдик йўллари яллиғланиш касалликлари, стресс, анамнезда гинекологик оператив аралашувлар, жинсий йўл билан юқадиган касалликлари бачадон бўйни саратонига ўтишининг юқори хавф омиллари эканлиги аниқланган;
илк бор аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  яллиғланишга хос (IL-6, TNF-α) цитокинлар, ўсиш омиллари (TGF-2β, VEGF-А) ва онкомаркерлар  (СА-125, СА-15-3 ва СА-19,9) миқдорларининг кескин ортиши бачадон бўйни саратонига ўтиш хавфини башоратловчи омиллар эканлиги исботланган;
илк бор аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида TNF-α миқдорининг ўзгариши иммун жавоб самарадорлиги индикатори бўлса TGF-2β эса касалликнинг онкопатологияга трансформацияси хавфининг индикатори эканлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий этилиши. 
Инсон папиллома вируси билан боғлиқ цервикал касалликларда цитокинларнинг истикболли кийматини аниқлаш бўйича олинган илмий натижалари асосида:
биринчи илмий янгилик: илк бор аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  инсон папилломавирусининг 16-типи унинг 18-типига   нисбатан ишонарли кўп учраши кузатилиши фонида 16 ва 18 типларининг биргаликдаги  холатларида касалликни ташхисланиши юқорилигича қолиши аниқланганлиги бўйича «Фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти экспертлар кенгашининг 2024-йил 17-январдаги №24-м/006 сонли хулосаси) билан тасдиқланган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали бўйича 29.02.2024 йилдаги 33-сонли ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси бўйича 07.03.2024 йилдаги  46-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2024 йил 26-ноябрдаги 09/33-сонли хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, асоратларни камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади; иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали  ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси амалий фаолиятларига жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усулини қўллаш даволаш самарадорлигини ошириши, хар бир беморга нисбатан сарфланган маблағнинг 3285714,28  сўмгача тежаш ва  стационарда беморнинг хар бир куни учун 64000 сўм иқтисодий самарадорлик бериши асосланган;  хулоса: аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  папилломавирусининг 16-типи унинг 18-типига   нисбатан ишонарли кўп учраши кузатилиши фонида 16 ва 18 типларининг биргаликдаги  холатларида касалликни ташхисланиши юқорилигича қолиши асосланган;  
иккинчи илмий янгилики: фертил ёшдаги аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида сийдик йўллари яллиғланиш касалликлари, стресс, анамнезда гинекологик оператив аралашувлар, жинсий йўл билан юқадиган касалликлари бачадон бўйни саратонига ўтишининг юқори хавф омиллари эканлиги аниқланганлиги бўйича «Фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти экспертлар кенгашининг 2024-йил 17-январдаги №24-м/006 сонли хулосаси) билан тасдиқланган.  Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали бўйича 29.02.2024 йилдаги 33-сонли ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси бўйича 07.03.2024 йилдаги  46-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2024 йил 26-ноябрдаги 09/33-сонли хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, асоратларни камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади; иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали  ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси амалий фаолиятларига жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усулини қўллаш даволаш самарадорлигини ошириши, хар бир беморга нисбатан сарфланган маблағнинг 3285714,28  сўмгача тежаш ва  стационарда беморнинг хар бир куни учун 64000 сўм иқтисодий самарадорлик бериши асосланган;  хулоса: аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  папилломавирусининг 16-типи унинг 18-типига   нисбатан ишонарли кўп учраши кузатилиши фонида 16 ва 18 типларининг биргаликдаги  холатларида касалликни ташхисланиши юқорилигича қолиши асосланган; хулоса: фертил ёшдаги аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида сийдик йўллари яллиғланиш касалликлари, стресс, анамнезда гинекологик оператив аралашувлар, жинсий йўл билан юқадиган касалликлари бачадон бўйни саратонига ўтишининг юқори хавф омиллари эканлиги асосланган;
учинчи илмий янгилик: илк бор аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  яллиғланишга хос (IL-6, TNF-α) цитокинлар, ўсиш омиллари (TGF-2β, VEGF-А) ва онкомаркерлар  (СА-125, СА-15-3 ва СА-19,9) миқдорларининг кескин ортиши бачадон бўйни саратонига ўтиш хавфини башоратловчи омиллар эканлиги исботланганлиги бўйича «Фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти экспертлар кенгашининг 2024-йил 17-январдаги №24-м/006 сонли хулосаси) билан тасдиқланган.  Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали бўйича 29.02.2024 йилдаги 33-сонли ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси бўйича 07.03.2024 йилдаги  46-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2024 йил 26-ноябрдаги 09/33-сонли хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, асоратларни камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади; иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали  ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси амалий фаолиятларига жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усулини қўллаш даволаш самарадорлигини ошириши, хар бир беморга нисбатан сарфланган маблағнинг 3285714,28  сўмгача тежаш ва  стационарда беморнинг хар бир куни учун 64000 сўм иқтисодий самарадорлик бериши асосланган;  хулоса: аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  папилломавирусининг 16-типи унинг 18-типига   нисбатан ишонарли кўп учраши кузатилиши фонида 16 ва 18 типларининг биргаликдаги  холатларида касалликни ташхисланиши юқорилигича қолиши асосланган;  хулоса: аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  яллиғланишга хос (IL-6, TNF-α) цитокинлар, ўсиш омиллари (TGF-2β, VEGF-А) ва онкомаркерлар  (СА-125, СА-15-3 ва СА-19,9) миқдорларининг кескин ортиши асосланган;
тўртинчи илмий янгилик: илк бор аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида TNF-α миқдорининг ўзгариши иммун жавоб самарадорлиги индикатори бўлса TGF-2β эса касалликнинг онкопатологияга трансформацияси хавфининг индикатори эканлиги исботланганлиги бўйича «Фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти экспертлар кенгашининг 2024-йил 17-январдаги №24-м/006 сонли хулосаси) билан тасдиқланган.  Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали бўйича 29.02.2024 йилдаги 33-сонли ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси бўйича 07.03.2024 йилдаги  46-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2024 йил 26-ноябрдаги 09/33-сонли хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, асоратларни камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади;  иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Бухоро филиали  ва Бухоро туман тиббиёт бирлашмаси амалий фаолиятларига жорий этилиши фертил ёшдаги аёлларда папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларни ташхислаш ва башоратлаш усулини қўллаш даволаш самарадорлигини ошириши, хар бир беморга нисбатан сарфланган маблағнинг 3285714,28  сўмгача тежаш ва  стационарда беморнинг хар бир куни учун 64000 сўм иқтисодий самарадорлик бериши асосланган;  хулоса: аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида  папилломавирусининг 16-типи унинг 18-типига   нисбатан ишонарли кўп учраши кузатилиши фонида 16 ва 18 типларининг биргаликдаги  холатларида касалликни ташхисланиши юқорилигича қолиши асосланган;  хулоса: аёллар папилломавирус билан ассоциирланган цервикал касалликларида TNF-α миқдорининг ўзгариши иммун жавоб самарадорлиги индикатори бўлса TGF-2β эса касалликнинг онкопатологияга трансформацияси хавфининг индикатори эканлиги асосланган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish