Normurodov Sharofiddin Muxiddinovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): 10-11sinf o‘quvchilarida tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishning dasturiy ta’minotini takomillashtirish. 13.00.06 - Raqamli ta’lim nazariyasi va metodikasi (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam:
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika
universiteti.
Ilmiy rahbar: Xalikov A’zam Abdusalomovich, pedagogika fanlari doktori, professor
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, DSc.03/30.01.2020.Ped.26.01.
Rasmiy opponentlar: Shodieva Matluba Jo‘raevna, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor; O‘rozmetova Shoira Azadbaevna, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi. 10-11sinf o‘quvchilarida tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishning dasturiy ta’minotini joriy etish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
10-11sinf o‘quvchilarining tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari elektron ta’lim resurslarini yaratish talablarini ta’limiy maqsadlar mazmuniga variativ moslashtirish, ijtimoiy muhitning tarkibiy qismlarini individual, psixologik, motivatsion-hissiy va irodaviy, faollik, rivojlanganlik xususiyatlarini bosqichma-bosqich integratsiyalash, fanga oid kompetensiyalarni o‘quvchilar kompetentligining o‘zaro bog‘liqligi va vektorli shakllariga ustuvorlik berish asosida aniqlashtirilgan;
10-11sinf o‘quvchilarida didaktik va dasturiy vositalar aloqadorligida tayanch kompetensiyalar samaradorligini oshirish, o‘quv materiallarini mediaresurslar orqali taqdim etish, o‘zlashtirishini elektron nazorat qilish, o‘quvchilar va ular orasida ma’lumot almashinishi, yangi tasavvurlar, g‘oya va fikrlar elektron ta’lim muhitini masofadan turib o‘qitishga imkoniyat yaratilib o‘quvchilarning didaktik rivojlanish davrlarini hisobga olgan holda dasturiy ilovalar yaratuvchi bulutli texnologiyalarni uyg‘unlashtirish asosida takomillashtirilgan;
tayanch kompetensiyalar asosida dasturiy ta’minotni yaratish orqali o‘quvchilarda tayanch kompetensiyalarni rivojlantirish modeli elektron ta’lim resurslariga qo‘yilgan didaktik, psixologik talablar mazmunini shakllantiruvchi axborot bazalari bilan ishlash samaradorligini oshirish hamda dars mashg‘ulotlari davomida muammoli vaziyatlar hosil qilish, uning echimini aniqlashda o‘z o‘zini boshqarish, veb dasturlash bo‘yicha bilim ko‘nikmalarini rivojlantirishga asoslangan tayanch kompetentlikni ijtimoiy buyurtma ehtiyojiga maqsadli moslashtirish asosida takomillashtirilgan;
10-11sinf o‘quvchilariga dasturiy ta’minotni joriy etish metodikasi va samaradorligi tayanch kompetensiyalarni rivojlantirish samaradorligi nazariy, amaliy, test, didaktik o‘yinlar, video darslarni integratsiyalashgan mashg‘ulotlarga qo‘llash orqali o‘qitish samaradorligini ta’minlash, podkastlarni yuklash hamda baholashning mezonlariga obektivligini motivatsion, raqamlilik va rivojlantiruvchi qiyosiy baholash darajalarini moslashtirish hamda ularning tayanch kompetensiyalariga ustuvorlik berish asosida takomillashtirilgan;
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Kompetensiyaviy yondashuv asosida umumiy o‘rta ta’lim maktablarida matematika o‘qitish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishga oid tadqiqotning ilmiy natijalari asosida:
10-11sinf o‘quvchilarining tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari elektron ta’lim resurslarini yaratish talablarini ta’limiy maqsadlar mazmuniga variativ moslashtirish, ijtimoiy muhitning tarkibiy qismlarini individual, psixologik, motivatsion-hissiy va irodaviy, faollik, rivojlanganlik xususiyatlarini bosqichma-bosqich integratsiyalash, fanga oid kompetensiyalarni o‘quvchilar kompetentligining o‘zaro bog‘liqligi va vektorli shakllariga ustuvorlik berish asosida aniqlashtirishga oid tavsiyalar “Matematika va uni o‘qitish metodikasi(Amaliy mashg‘ulot)” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2025-yil 14-yanvar 11-05-236/04-sonli dalolatnoma). Natijada kompetensiyaviy yondashuv asosida dasturiy ta’minot yaratish orqali 10-11sinf o‘quvchilarida tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlarini tahlil etishga sharoit yaratilgan.
10-11sinf o‘quvchilarida didaktik va dasturiy vositalar aloqadorligida tayanch kompetensiyalar samaradorligini oshirish, o‘quv materiallarini mediaresurslar orqali taqdim etish, o‘zlashtirishini elektron nazorat qilish, o‘quvchilar va ular orasida ma’lumot almashinishi, yangi tasavvurlar, g‘oya va fikrlar elektron ta’lim muhitini masofadan turib o‘qitishga imkoniyat yaratilib o‘quvchilarning didaktik rivojlanish davrlarini hisobga olgan holda dasturiy ilovalar yaratuvchi bulutli texnologiyalarni uyg‘unlashtirish asosida takomillashtirishga oid tavsiyalar “Matematika va uni o‘qitish metodikasi (Amaliy mashg‘ulot)” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2025-yil 14-yanvar 11-05-236/04-sonli dalolatnoma). Natijada kompetensiyaviy yondashuv asosida dasturiy ta’minot yaratish orqali o‘quvchilarda tayanch kompetensiyalarni rivojlantirish samaradorligini aniqlashga erishildi.
Tayanch kompetensiyalar asosida dasturiy ta’minotni yaratish orqali o‘quvchilarda tayanch kompetensiyalarni rivojlantirish modeli elektron ta’lim resurslariga qo‘yilgan didaktik, psixologik talablar mazmunini shakllantiruvchi axborot bazalari bilan ishlash samaradorligini oshirish hamda dars mashg‘ulotlari davomida muammoli vaziyatlar hosil qilish, uning echimini aniqlashda o‘z o‘zini boshqarish, veb dasturlash bo‘yicha bilim ko‘nikmalarini rivojlantirishga asoslangan tayanch kompetentlikni ijtimoiy buyurtma ehtiyojiga maqsadli moslashtirish asosida takomillashtirishga oid takliflar “Matematika va uni o‘qitish metodikasi (Amaliy mashg‘ulot)” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2025-yil 14-yanvar 11-05-236/04-sonli dalolatnoma). Natijada dasturiy ta’minot yaratish orqali o‘quvchilarda tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishga erishilgan.
10-11 sinf o‘quvchilariga dasturiy ta’minotni joriy etish metodikasi va samaradorligi tayanch kompetensiyalarni rivojlantirish samaradorligi nazariy, amaliy, test, didaktik o‘yinlar, video darslarni integratsiyalashgan mashg‘ulotlarga qo‘llash orqali o‘qitish samaradorligini ta’minlash, podkastlarni yuklash hamda baholashning mezonlariga obektivligini motivatsion, raqamlilik va rivojlantiruvchi qiyosiy baholash darajalarini moslashtirish hamda ularning tayanch kompetensiyalariga ustuvorlik berish asosida takomillashtirishga oid tavsiyalar “Matematika va uni o‘qitish metodikasi (Amaliy mashg‘ulot)” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetining 2025-yil 14-yanvar 11-05-236/04-sonli dalolatnoma). Natijada ta’lim jarayonida o‘quvchilarda tayanch kompetensiyalarni rivojlantirishga asoslangan dasturiy ta’minot asosida o‘qitish samaradorligi oshgan.
