Жианг Рунинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълони
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Сунъий интеллект назарияси усуллари асосида ақлли иссиқхоналарни яратиш технологияси”, 05.01.11 – “Рақамли технологиялар ва сунъий интеллект”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.3.PhD/Т3898.
Илмий раҳбар: Юсупбеков Нодирбек Рустамбекович, техника фанлари доктори, профессор, ЎзР ФА академиги.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассасалар номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, DSc. 03/30.12.2019.Т.03.02.
Расмий оппонентлар: Раджабов Собиржон Сатторович, техника фанлари доктори, профессор, Иванян Арсен Игнатевич, техника фанлари боъйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Рақамли технологиялар ва сунъий интеллект тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: технологик ишлаш режимларини интеллектуал такомиллашган бошқариш тизимлари, қишлоқ хоъжалиги иссиқхона экинлари касалликларини профилактик аниқлашнинг илғор функсионал имкониятларига эга “ақлли” иссиқхоналар самарадорлигини оширишни таъминловчи модел ва алгоритмларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
иссиқхона экинларининг тасвирини аниқлаш ва тадқиқот мақсадига эришиш учун зарур бо'лган таснифлашнинг аниқлигини та'минлаш талабларини ҳисобга олган ҳолда помидор барглари касалликлари бўйича янги маълумотларни тўплаш усули ишлаб чиқилди;
асл модел параметрлари ко'рсаткичлари бўйича модел ҳажмини камайтириш мақсадида Гҳост модули ва конволюция модулини тармоқ қатламлари чуқурлиги бўйича бирлаштириб, конволюцион нейрон тармоғининг классик моделларини қиёсий таҳлил қилиш асосида иссиқхона помидорларининг касалликларини аниқлаш алгоритмининг такомиллаштирилган модели ишлаб чиқилган;
иссиқхона ўсимликлари касалликларини аниқлашнинг аниқлиги ва самарадорлигини оширишган, модел параметрлари ва касалликларни аниқлашнинг аниқликлари о'ртасидаги мувозанатни таъминлайдиган диққат механизмини амалга ошириш тамоилига асосланган конволюцион нейрон тармоғини оптималлаштириш алгоритми ишлаб чиқилган;
иссиқхона экинларига комплекс хизмат кўрсатишни амалга ошириш учун бошқариш тизимига киритилган касалликларни аниқлаш ва олдини олиш алгоритмини амалга оширувчи норавшан бошқариш тамойили асосида иссиқхонанинг технологик режимларини бошқаришнинг интеллектуал тизими ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Сунъий интеллект назарияси усуллари асосида ақлли иссиқхоналарни яратиш технологияси боъйича олинган илмий натижалар асосида:
ақлли иссиқхоналардаги технологик жараёнларни бошқариш тизими ва қурилмаси Навоий КМК иссиқхона хоъжалигига (“Навоий кон-металлургия комбинати жамғармаси” давлат муассасасининг 2024 йил 7 мартдаги 02-01-01/851 сон маълумотномаси). ҳамда Хитойнинг Донгминг округи Ҳенгхинг компаниясига жорий қилинган (Ҳенгхинг компаниясининг жорий қилинганлик хақидаги маълумотномаси). Натижада, атроф мкхит шароити ҳамда оъсимлик касалликлари самарали аниқланиб, бошқариш тизими самарадорлигини оширишга эришилган;
ақлли иссиқхоналардаги жараёнларни бошқаришнинг дастурий таъминоти Навоий КМК иссиқхона хоъжалигига жорий қилинган (“Навоий кон-металлургия комбинати жамғармаси” давлат муассасасининг 2024 йил 7 мартдаги 02-01-01/851 сон маълумотномаси). Таклиф этилаётган алгоритм натижасида реал вақт режимида иссиқхонада атроф-муҳит параметрларини аниқлаш, иссиқхона экинлари касалликлари ҳақидаги маълумотларни онлайн қайта ишлаш ва қишлоқ хоъжалиги оъсимликларининг оъсиши ва ривожланишини таъминлашга эришилган.