Baxtiyorov Baxodir Baxtiyorovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan zamonaviy engil avtomobillar salon ichi travmasida jabrlanganlar jarohatlanishining sud-tibbiy ekspertizasi», 14.00.24 - Sud tibbiyoti.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.2.PhD/Tib2883.
Ilmiy rahbar: Indiaminov Sayit Indiaminovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Samarkand davlat tibbiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent tibbiyot akademiyasi huzuridagi DSc.04/30.12.2019.Tib.30.03 raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Xasanova Muxarrama Almaredanovna, tibbiyot fanlari doktori, dotsent; Quziev Otabek Juraqulovich, tibbiyot fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Kuban davlat tibbiyot universiteti (Rossiya Federatsiyasi).
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: yo‘l-transport hodisalari vaqtida avtomobil salon ichi travmalarida jabrlangan haydovchilar va oldingi o‘rindiq yulovchilari jaroxatlanishlarning morfologik jihatlari tahlili asosida zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli avtomobillar salonida jarohat olgan shaxslar joylashuv o‘rnini aniqlashga doir sud-tibbiy ekspertiza jarayonini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli engil avtomobillar salonida shikastlangan haydovchilar va old o‘rindiq yo‘lovchilari tanasidagi jarohatlarning morfologik tavsiflari eski rusumdagi engil avtomobillar salonidagi yuzaga keladigan jarohatlar bilan taqqoslangan xolda tafovutlar aniqlangan;
jabrlangan haydovchilar va old o‘rindiq yo‘lovchilar tanasining turli qismlarida shikastlanishning shakllanish mexanizmi, avtomobil saloni ichi travmasi fazalari zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz engil avtomobillari salonining konstruktiv xususiyatlarini hisobga olgan holda asoslangan;
zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli engil avtomobillari salon ichi travmasida jabrlangan shaxslar tanasining turli qismlari  shikastlanishining morfologik belgilaridan kelib chiqib, jabrlangan shaxslarning salon ichidagi joylashish o‘rnini aniqlash yuzasidan differensial diagnostika mezonlari ishlab chiqilgan;
jabrlangan shaxslar tanasining turli qismlari shikastlanishining morfologik xususiyatlari asosida yo‘l-transport hodisalari paytida zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli engil avtomobillar salon ichi travmasida jabrlangan shaxslarning joylashish o‘rnini aniqlashga doir sud-tibbiy ekspertiza jarayoni takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
O‘zbekistonda ishlab chiqarilgan zamonaviy engil avtomobillar salon ichi travmasida jabrlanganlar jarohatlanishining sud-tibbiy ekspertizasi bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
birinchi ilmiy yangilik: ilk bor zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli engil avtomobillar salonida shikastlangan haydovchilar va old o‘rindiq yo‘lovchilari tanasidagi jarohatlarning morfologik tavsiflari eski rusumdagi engil avtomobillar salonidagi yuzaga keladigan jarohatlar bilan taqqoslangan xolda tafovutlar aniqlanganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy amaliy markazi Muvofiqlashtiruvchi ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/112-son bilan tasdiqlangan «O‘zbekistonda ishlab chiqarilayotgan Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan xaydovchilar jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi usullari» va 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/113-son bilan tasdiqlangan «Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan oldingi o‘rindiq yulovchilari jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi muolajalari» nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Samarqand, Navoiy va Toshkent viloyati filiallari bo‘yicha 29.12.2023 yildagi 116/AF/2023-son buyrug‘i bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 22 iyuldagi 06/40-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tavsiya etilgan algoritm va usullarni ekspert amaliyotiga joriy etish natijasida zamonaviy avtomobil salon ichidagi travmalarda shikastlangan haydovchilar va yo‘lovchilar jarohatlarining morfologik xususiyatlarini aniqlash bo‘yicha ekspert xulosalari sifati takomillashtirildi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatni ekspertizasi uchun sarflanadigan 275000 so‘m byudjet mablag‘lari (an’anaviy usulning o‘rtacha narxi 525000 so‘m, tavsiya etilgan usulning narxi 250000 so‘mni tashkil qiladi) tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali ekspertiza muddatini 8-10 kundan 4-5±0,5 kungacha qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
ikkinchi ilmiy yangilik: jabrlangan haydovchilar va old o‘rindiq yo‘lovchilar tanasining turli qismlarida shikastlanishning shakllanish mexanizmi, avtomobil saloni ichi travmasi fazalari zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz engil avtomobillari salonining konstruktiv xususiyatlarini hisobga olgan holda asoslanganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy amaliy markazi Muvofiqlashtiruvchi ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/112-son bilan tasdiqlangan «O‘zbekistonda ishlab chiqarilayotgan Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan xaydovchilar jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi usullari» va 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/113-son bilan tasdiqlangan «Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan oldingi o‘rindiq yulovchilari jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi muolajalari» nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Samarqand, Navoiy va Toshkent viloyati filiallari bo‘yicha 29.12.2023 yildagi 116/AF/2023-son buyrug‘i bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 22 iyuldagi 06/40-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tavsiya etilgan algoritm va usullarni ekspert amaliyotiga joriy etish natijasida zamonaviy avtomobil salon ichidagi travmalarda shikastlangan haydovchilar va yo‘lovchilar jarohatlarining morfologik xususiyatlarini aniqlash bo‘yicha ekspert xulosalari sifati takomillashtirildi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatni ekspertizasi uchun sarflanadigan 275000 so‘m byudjet mablag‘lari (an’anaviy usulning o‘rtacha narxi 525000 so‘m, tavsiya etilgan usulning narxi 250000 so‘mni tashkil qiladi) tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali ekspertiza muddatini 8-10 kundan 4-5±0,5 kungacha qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
uchinchi ilmiy yangilik: zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli engil avtomobillari salon ichi travmasida jabrlangan shaxslar tanasining turli qismlari  shikastlanishining morfologik belgilaridan kelib chiqib, jabrlangan shaxslarning salon ichidagi joylashish o‘rnini aniqlash yuzasidan differensial diagnostika mezonlari ishlab chiqilganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy amaliy markazi Muvofiqlashtiruvchi ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/112-son bilan tasdiqlangan «O‘zbekistonda ishlab chiqarilayotgan Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan xaydovchilar jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi usullari» va 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/113-son bilan tasdiqlangan «Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan oldingi o‘rindiq yulovchilari jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi muolajalari» nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Samarqand, Navoiy va Toshkent viloyati filiallari bo‘yicha 29.12.2023 yildagi 116/AF/2023-son buyrug‘i bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 22 iyuldagi 06/40-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tavsiya etilgan algoritm va usullarni ekspert amaliyotiga joriy etish natijasida zamonaviy avtomobil salon ichidagi travmalarda shikastlangan haydovchilar va yo‘lovchilar jarohatlarining morfologik xususiyatlarini aniqlash bo‘yicha ekspert xulosalari sifati takomillashtirildi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatni ekspertizasi uchun sarflanadigan 275000 so‘m byudjet mablag‘lari (an’anaviy usulning o‘rtacha narxi 525000 so‘m, tavsiya etilgan usulning narxi 250000 so‘mni tashkil qiladi) tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali ekspertiza muddatini 8-10 kundan 4-5±0,5 kungacha qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
to‘rtinchi ilmiy yangilik: jabrlangan shaxslar tanasining turli qismlari shikastlanishining morfologik xususiyatlari asosida yo‘l-transport hodisalari paytida zamonaviy Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli engil avtomobillar salon ichi travmasida jabrlangan shaxslarning joylashish o‘rnini aniqlashga doir sud-tibbiy ekspertiza jarayoni takomillashtirilganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy amaliy markazi Muvofiqlashtiruvchi ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/112-son bilan tasdiqlangan «O‘zbekistonda ishlab chiqarilayotgan Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan xaydovchilar jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi usullari» va 2023 yil 21 noyabrda 8n-r/113-son bilan tasdiqlangan «Chevrolet–Daewoo–Uz rusumli ayrim zamonaviy engil avtomobillar salonida yul transport hodisalarida jabrlangan oldingi o‘rindiq yulovchilari jaroxatlanishlarining sud tibbiy diagnostikasi muolajalari» nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Samarqand, Navoiy va Toshkent viloyati filiallari bo‘yicha 29.12.2023 yildagi 116/AF/2023-son buyrug‘i bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 22 iyuldagi 06/40-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tavsiya etilgan algoritm va usullarni ekspert amaliyotiga joriy etish natijasida zamonaviy avtomobil salon ichidagi travmalarda shikastlangan haydovchilar va yo‘lovchilar jarohatlarining morfologik xususiyatlarini aniqlash bo‘yicha ekspert xulosalari sifati takomillashtirildi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatni ekspertizasi uchun sarflanadigan 275000 so‘m byudjet mablag‘lari (an’anaviy usulning o‘rtacha narxi 525000 so‘m, tavsiya etilgan usulning narxi 250000 so‘mni tashkil qiladi) tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali ekspertiza muddatini 8-10 kundan 4-5±0,5 kungacha qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi.