Мелиев Худоёр Хуррамовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Коррупциявий жиноятчилик ва унга қарши курашишнинг криминологик чоралари”, 12.00.15 -Криминология (юридик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2021.3.PhD/Yu599.
Илмий раҳбар: Абдурасулова Қумринисо Раимқуловна, юридик фанлар доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Тошкент давлат юридик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Республикаси Ҳуқуқни муҳофаза қилиш академияси, DSc.31/31.12.2020.Yu.67.01.
Расмий оппонентлар: Қаландаров Мақсуд Махмудович, юридик фанлар доктори, доцент; Хасанов Темур Холмаматовичлар, юридик фанлар бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади коррупциявий жиноятчилик тушунчаси, унинг ижтимоий муносабатларга, давлат ва жамият ривожланишига салбий таъсири, унинг сабаблари ва шароитлари, коррупциявий жиноятни содир этган шахсни, коррупцияга қарши курашишнинг назарий ва амалий муаммоларини баҳолаш, бу ижтимоий иллатга қарши самарали курашиш бўйича кенг кўламли, хусусан, ҳуқуқий чораларни такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
коррупцияга қарши курашиш бўйича давлат органларида очиқлик ва шаффофликни янада таъминлашга қаратилган таклифларнинг қонунчиликка жорий этилиши натижасида жамоатчиликни хабардорлигини ошириш орқали коррупциянинг олдини олишга хизмат қилиш самараси асослантирилган;
давлат ва нодавлат ташкилотлар фаолиятини самарали мувофиқлаштириш, коррупцияга оид ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ахборотни хабар қилувчи шахслар ва уларнинг яқин қариндошларини давлат ҳимоясида бўлиши лозимлиги асослантирилган;
шартномаларнинг коррупцияга, шу жумладан манфаатлар тўқнашувига йўл қўйилган ҳолда тузилгани сабабли ҳақиқий эмас деб топиш, давлат хизматчилари тадбиркорлик фаолиятида иштирок этганлигининг ҳуқуқий оқибатларини белгилаш асослантирилган;
давлат хизматчилари томонидан коррупцияга йўл қўйган ҳолда орттирилган ноқонуний даромадларни яшириш ҳолатларни олдини олиш мақсадида республика ҳудудидан ташқарида ҳисобрақамлар очиш ва уларга эгалик қилиш, нақд пул маблағларини сақлаш, кўчмас ва бошқа мол-мулкка эга бўлишнинг тақиқланиши зарурлиги асослантирилган;
давлат ташкилотларининг ички ҳужжатларида коррупцияга қарши самарали чоралар белгилаш, барча ходимлар учун тушунарли қоидаларни ўрнатиш муҳимлиги сабабли, Адлия вазирлигининг коррупцияга қарши сиёсатида курашишнинг асосий принциплари ва ходимлар билан тузиладиган меҳнат шартномалари, шунингдек, адлия органлари томонидан контрагентлар билан боғлиқ шартномаларга киритиладиган коррупцияга қарши қоидаларнинг асосий шартлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Коррупциявий жиноятчилик ва унга қарши курашишнинг криминологик чоралари
коррупцияга қарши курашишда жамоатчилик назоратини таъминлашда давлат органларида очиқлик ва ошкораликни таъминлаш механизмларини янада такомиллаштириш юзасидан қонун ҳужжатларига таклифлар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 16 июндаги ПФ–6247-сон “Давлат органлари ва ташкилотларининг фаолияти очиқлигини таъминлаш, шунингдек, жамоатчилик назоратини самарали амалга оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармонида ўз аксини топган (Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг  2021 йил 12 июлдаги 01-05/4984-сон маълумотномаси). Ушбу таклифлар давлат ташкилотларида очиқлик ва шаффофлик механизмларини кенг татбиқ этиш ва шу орқали жамоатчилик назоратини ошириш орқали коррупциянинг олдини олишга хизмат қилган;
давлат ва нодавлат ташкилотларда коррупцияни олдини олиш ва унга қарши курашишда давлат сиёсатини шакллантириш ва амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг ваколатларини, коррупцияга доир ҳуқуқбузарликлар ҳақида маълумот берувчи шахслар ва уларнинг яқин қариндошларини ҳимоя қилишни қонуний тарзда белгилаш бўйича таклифлар коррупцияга қарши курашишда давлат ва нодавлат ташкилотларининг фаолиятини самарали мувофиқлаштиришда фойдаланилган  (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси Коррупцияга қарши курашиш ва суд-ҳуқуқ масалалари қўмитасининг 2021 йил 15 июлдаги 06/1-11/3800-сон хати, 2021 йил 25 ноябрдаги 06/1-11/6073-сон далолатномаси). Натижалар коррупция ҳақида хабар берувчи шахслар ва уларнинг яқин қариндошларини давлат ҳимоясига олишни кафолатлашга ёрдам берган;
шартномаларнинг коррупцияга, шу жумладан манфаатлар тўқнашувига йўл қўйилган ҳолда тузилгани учун уларни ҳақиқий эмас деб топиш, давлат хизматчилари тадбиркорлик фаолиятида иштирок этганлигининг ҳуқуқий оқибатларини белгилаш бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Коррупцияга қарши курашиш фаолиятини самарали ташкил этишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги 2021 йил 6 июлдаги ПҚ–5177-сон қарорининг 2-бандида акс этган (Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг 2024 йил 8 апрелдаги 5-сон далолатномаси). Натижалар коррупцияга қарши курашишнинг қонуний асослардан бири бўлиб хизмат қилмоқда;
давлат хизматчилари томонидан коррупцияга йўл қўйган ҳолда ортирилган ноқонуний даромадларни республика ҳудудидан ташқарида ҳисобрақамлар очиш ва эгалик қилиш, нақд пул маблағларини сақлаш, кўчмас ва бошқа мол-мулкка эга бўлишни тақиқлаш ҳақидаги таклиф Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 6 июлдаги ПФ–6257-сонли Фармонининг 4-бандида, охирги бенефициарга оид маълумотларни олиш тартибини такомиллаштириш бўйича таклиф ушбу Фармон билан тасдиқланган давлат дастурининг 22-бандида акс этган (Ўзбекистон Республикаси Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг 2024 йил 8 апрелдаги 4-сон далолатномаси). Натижалар коррупцияга қарши курашишдаги аҳамиятини илмий жиҳатдан белгилаб берган;
давлат ташкилотларининг ички ҳужжатларида коррупцияга қарши самарали чоралар белгилаш мақсадида, дастлаб Адлия вазирлигининг коррупцияга қарши сиёсати тамойиллари ҳақидаги таклифлари адлия вазирининг 2020 йил 24 февралдаги 42-ум-сон буйруғи билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг Коррупцияга қарши курашиш сиёсатининг 9-бандида, ходимлар билан тузиладиган меҳнат шартномаларига ва адлия органлари томонидан контрагентлар билан тузиладиган шартномаларга киритиладиган коррупцияга қарши қоидаларнинг мазмуни бўйича асосий шартлар, ушбу буйруқ билан тасдиқланган иловаларда акс этган (Адлия вазирлигининг 2024 йил 11 апрелдаги 3/2-9222/8-сон далолатномаси). Натижалар ходимларнинг иш фаолиятидаги ва адлия органларининг харид шартнома шартларини амалга оширишда коррупцияга қарши шартларга риоя қилиш маданиятини шакллантиришга хизмат қилган.