Normurodov Hojimurod Normuminovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Nochiziqli modifisirlangan Korteveg - de Friz - sinus Gordon (mKdF - sG) tenglamalarini cheksiz zonali davriy funksiyalar sinfida integrallash”, 01.01.02 – “Differensial tenglamalar va matematik fizika”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.4.PhD/FM949.
Ilmiy rahbar: Xasanov Aknazar Bekdurdievich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Samarqand davlat universiteti huzuridagi DSc.03/30.12.2019.FM.02.01.
Rasmiy opponentlar: Babajanov Bazar Atajanovich, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent; Sattorov Ermamat Norqulovich, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Buxoro davlat universiteti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Dirak operatori uchun teskari spektral masalalar usulidan foydalangan holda nochiziqli modifisirlangan Korteveg-de Friz - sinus - Gordon tenglamalarini davriy cheksiz zonali funksiyalar sinfida integrallashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
teskari spektral masalalar usulidan foydalangan holda, uch marta uzlyuksiz differensiallanuvchi davriy cheksiz zonali funksiyalar sinfida giperbolik kosinus - Gordon tenglamasining integrallanuvchi ekanligi isbotlangan va tenglama echimi uchun tekis yaqinlashuvchi funksional qator ko‘rinishidagi tasvir olingan;
teskari spektral masalalar usulini qo‘llagan holda, davriy cheksiz zonali funksiyalar sinfida qo‘shimcha hadli giperbolik kosinus - Gordon tenglamasining integrallanuvchi ekanligi isbotlangan hamda davriy koeffisientli Dirak operatorining spektral berilganlari orqali tuzilgan tekis yaqinlashuvchi funksional qatorning yig‘indisi tenglamani qanoatlantirishi ko‘rsatigan;
davriy koeffisientli Dirak tenglamalar sistemasiga qo‘yilgan teskari spektral masalalar usulidan foydalanib, modifisirlangan Korteveg-de Friz - giperbolik kosinus - Gordon tenglamasi uchun qo‘yilgan Koshi masalasining echimga egaligi olti marta uzlyuksiz differensiallanuvchi davriy cheksiz zonali funksiyalar sinfida isbotlangan;
teskari spektral masalalar usulini qo‘llab, davriy cheksiz zonali funksiyalar sinfida qo‘shimcha hadli modifisirlangan Korteveg-de Friz - giperbolik kosinus - Gordon tenglamasi uchun qo‘yilgan Koshi masalasining echimga egaligi isbotlangan. Bundan tashqari boshlang‘ich shartda berilgan funksiya analitik bo‘lsa, u holda topilgan echimning ham analitik funksiya bo‘lishi ko‘rsatilgan;
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Nochiziqli modifisirlangan Korteveg-de Friz - sinus - Gordon tenglamalarini integrallash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
Nochiziqli giperbolik kosinus - Gordon hamda qo‘shimcha hadli nochiziqli giperbolik kosinus - Gordon tenglamalarini cheksiz zonali davriy funksiyalar sinfida echish algoritmidan, OT-F4-30 “Ikki marta nochiziqli kross sistemaning konvektiv ko‘chish, o‘zgaruvchan zichlik, manba yoki yutish ta’siridagi sifat xossalarini tadqiq qilish” mavzusidagi fundamental loyihada foydalanilgan (Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universitetining 2024-yil 19-apreldagi ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi er osti suvlarining harakat tenglamalarini topish va ularning echimlarini tadqiq etish imkonini bergan.
Modifisirlangan Korteveg-de Friz - giperbolik kosinus - Gordon va qo‘shimcha hadli modifisirlangan Korteveg-de Friz - giperbolik kosinus - Gordon tenglamalarini davriy cheksiz zonali funksiyalar sinfida integrallash algoritmidan, NRF-2020R1A2C1003119 “Global Attractors and Inertial Manifolds of Infinite Dimensional Dynamical Systems” mavzusidagi fundamental loyihada foydalanilgan (Janubiy Koreya Respublikasi, Chonnam Milliy Universitetining 2024-yil 24-maydagi ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi dinamik chegaraviy shartlarga ega kechikilgan reaksiya diffuziya tenglamalari sinfi uchun attraktorlarning xususiyatlarini tadqiq etish imkonini bergan.