Toshbekova Mohira Xasanovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “O‘zbekistonda mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etishning ijtimoiy-siyosiy mexanizmlari”, 09.00.05 – Milliy g‘oya targ‘iboti texnologiyalari (falsafa fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B.2022.4.PhD/Fal877.
Ilmiy rahbar: Musaev Odil Raxmatovich, falsafa fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston Milliy universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston Milliy universiteti, DSc.03/30.12.2019.F.01.14.
Rasmiy opponentlar: Norqulov Do‘tmurod Toshpo‘latovich, falsafa fanlari doktori, professor; Juraev Temur, falsafa fanlar doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy-amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi ijtimoiy hayotda mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etish mexanizmlarini aniqlash hamda bu jarayonda milliy g‘oya targ‘ibot texnologiyalarining rolini ochib berishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
globallashuv sharoitida mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etishda yoshlarning jamiyat taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shadigan yangi avlodini maqsadli yo‘naltira oladigan mexanizm sifatida oliy ta’limning liberallashuvi targ‘ibot texnologiyasining vositasida kreativ tafakkurni shakllantirish ekanligi dalillangan;
«mafkura», «mafkuraviy tahdid», «mafkuraviy poligion», «mafkuraviy transformatsiya» tushunchalari siyosiy va falsafiy jihatlarni antikvarizm hamda prezentizm uyg‘unligi asosida rivojlantirishda davr talablarini hisobga olish zarurligi asoslangan;
O‘zbekistonda mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etish mexanizmlarini ishlab chiqishda ijtimoiy-siyosiy jarayonlardagi axborot bilan bog‘liq legal va ligitim asoslarning dialektikasi taraqqiyoti mafkuraviy plyuralizmning mezoni sifatida dalillangan;
mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etish mamlakatimiz ma’naviy hayotidagi o‘zgarishlar dinamikasi ustuvor konstruktiv tendensiyalari davlat va jamiyat tashkilotlari hududlardagi tizimlar rivojiga g‘oyaviy intensiv ta’siri hamda uning strategik imkoniyatlari bilan bog‘liq ekanligi ochib berilgan.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. O‘zbekistonda mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etishning ijtimoiy - siyosiy mexanizmlarini asoslash bo‘yicha olib borilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
globallashuv sharoitida mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etishda yoshlarning jamiyat taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shadigan yangi avlodini maqsadli yo‘naltira oladigan mexanizm sifatida oliy ta’limning liberallashuvi orqali targ‘ibot texnologiyasining vositasida kreativ tafakkurni shakllantirish ekanligiga oid xulosalardan O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi «O‘zbekiston» telekanali «Munosabat» ko‘rsatuvining qator efirlarida foydalanilgan (O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining 2023-yil 07-iyuldagi 02/15-1069-son ma’lumotnomasi). Natijalar, ta’lim muassasalari taʼlim muassasalarida tarbiya darslari va taʼlim jarayoninini muvaffaqiyatli tashkil etish, talabalar, tinglovchilar va umumtaʼlim muassasalari direktorlari hamda direktor o‘rinbosarlarini kreativlik, bunyodkorlik, dahldorlikka jalb qilish hamda kasbiy ko‘nikmasini rivojlantirish, ularning dunyoqarashida sog‘lom ma’naviya muhit va mafkuraviy immunitetni barqarorlashtirish, qonuniylikni ta’minlash, pedagoglar va ta’lim muassasalari xodimlarining huquqiy ongi va madaniyatini oshirishga asos bo‘lib xizmat qilgan;
«mafkura», «mafkuraviy tahdid», «mafkuraviy poligion», «mafkuraviy transformatsiya» tushunchalari ilmiy tadqiq etilishida siyosiy va falsafiy jihatlarni antikvarizm hamda prezentizm uyg‘unligi asosida davr talablarini hisobga olish zarurligiga oid xulosalardan O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasi faoliyatida mafkuraviy targ‘ibot ishlarini rivojlantirish, partiya tizimidagi xodimlarning siyosiy-huquqiy, ma’naviy-ma’rifiy yo‘nalishdagi bilim va ko‘nikmalarni oshirish, o‘quv-uslubiy hamda, mafkuraviy targ‘ibot ishlarida foydalanilgan (O‘zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasining 2022-yil 17-iyundagi 02/05-126-son ma’lumotnomasi). Natijalar, davlat organlari va jamoat tashkilotlari hamda ularning mansabdor shaxslari faoliyatida sog‘lom ma’naviy muhit va mafkuraviy immunitetni barqarorlashtirish, qonuniylikni ta’minlash, xodimlarning huquqiy ongi va madaniyatini oshirishga xizmat qilgan;
O‘zbekistonda mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etishmexanizmlarini ishlab chiqishda ijtimoiy-siyosiy jarayonlardagi axborot bilan bog‘liq legal va ligitim asoslarning dialektikasi mafkuraviy plyuralizmning mezoni sifatida g‘oyaviy jihatlariga oid xulosalardan Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazining 2023 yil uchun chora-tadbirlar dasturining III yo‘nalishida belgilangan «G‘oya va mafkura masalasi hamda ilm-fan va ma’rifat targ‘iboti» 15-bandi «Geosiyosiy va mafkuraviy jarayonlarni muntazam o‘rganish, xatarli tahdidlarga qarshi samarali g‘oyaviy kurash olib borish» mavzusidagi targ‘ibot ishlarini tashkil etish va o‘tkazishda foydalanilgan (Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazining 2023-yil 5-iyuldagi 242-son dalolatnomasi). Natijada dissertatsiyada ilgari surilgan takliflar, tavsiya va xulosalar mamlakatimizda ma’naviy tahdidlarga qarshi kurash mexanizmlarini takomillashtirishga doir ilmiy-nazariy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qilgan;
mafkuraviy tahdidlarni bartaraf etishning mamlakatimiz ma’naviy hayotidagi o‘zgarishlar dinamikasining ustuvor konstruktiv tendensiyalarining davlat va jamiyat tashkilotlari hududlardagi tizimlar rivojiga intensiv ta’siri hamda uning strategik imkooniyatlari bilan bog‘liq ekanligiga doir xulosalardan Yoshlar ishlari agentligi va hududiy boshqarmalarining «Yoshlar dasturi» «Ish rejasi» va boshqa yo‘l xaritalari bandlarida hamda yoshlar siyosati, ijtimoiy rivojlantirish va ma’naviy-ma’rifiy ishlar sohasida o‘tkazilgan targ‘ibot tadbirlari (konferensiya, davra suhbati, seminar va uchrashuvlar)da foydalanilgan (O‘zbekiston Yoshlar ishlari agentligining 2023-yil 16-fevraldagi 3-18-21-404-son ma’lumotnomasi). Natijalar yoshlarga jamiyat va davlatning oldida nafaqat burchlarga, majburiyatlarga balki, muayyan huquqlar va erkinliklarga ega bo‘lgan yoshlar yangi avlodining shakllanishiga xizmat qilgan.
