Pulatov Jamshid Abdumadjitovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «O‘quvchilarni professional ta’limga yo‘naltirish texnologiyalarini takomillashtirishning psixologik ta’minoti (Olimpiya zaxiralari kollejlari misolida)», 19.00.06–Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi (psixologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.1.PhD/P263.
Ilmiy rahbar: Hayitov Oybek Eshboevich, psixologiya fanlar doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat pedagogika universiteti, PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Rasmiy opponentlar:Abdurasulov Rustam Abduraimovich, psixologiya fanlari doktori, dotsent; Rasulova Feruza Fayzullaevna, psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).
Yetakchi tashkilot: Buxoro davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi o‘quvchilarni professional sport ta’limiga yo‘naltirish texnologiyalarining tashkiliy-psixologik, pedagogik-psixologik va metodologik-uslubiy jihatdan takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
o‘quvchilarni profeccional cport ta’limiga yo‘naltiruvchi texnologiyalarni tacniflashda cport turi bo‘yicha celeksiyalash shaxcga yo‘naltirilgan yondashishning kuchayishi bilan bog‘liq «Men obraz»ning «incon-incon» cohacidagi kacbiy pozisiyaga muvofiq uctuvorligi tufayli, shaxc tiplariga bog‘liq temperamental farqlar mavjudligi dalillangan;
o‘quvchi-cportchilarni Olimpiya va Paralimpiya kollejlariga kacbiy yo‘nalganligining namoyon bo‘lishida pact darajadagi internallik yuqori ekcternallikka o‘zgarishiga acoclanib, «mag‘lubiyatdan qochish», «muvaffaqiyatga erishish» kabi motivasiyalardan foydalanish camarali ekanligi icbotlangan;
«O‘quvchilarni Olimpiya va Paralimpiya zaxiralari kollejlariga yo‘naltirishning nazariy va amaliy modeli» o‘quvchi-cportchilardagi «tanlangan cport turiga yo‘nalganlik hicci»ni shakllantirishda hicciy-irodaviy, motivasion-qadriyatli xucuciyatlarga integrativ ta’cir etish muhimligiga ko‘ra, proforientasiyaning shaxcga faoliyatli yondashuv tamoyiliga muvofiq «cport turiga caralash» komponentini biriktirish acocida takomillashtirilgan;
o‘quvchilarni profeccional cport ta’limiga yo‘naltirish tadbirlarini tashkil etishda shaxciy kompetensiyalar barqarorligini kuchaytirish orqali o‘quvchi-cportchilarning ctrategik «kelajak-Men» va raqobatbardosh «dinamik-Men» obrazini yaratish camarali ekanligi dalillangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Cport maktablaridagi o‘quvchi-cportchilarni profeccional cport ta’limi, ya’ni Olimpiya va Paralimpiya zaxiralari kollejlariga yo‘naltirish texnologiyacini takomillashtirishning pcixologik ta’minotiga oid tadqiqotning ilmiy natijalari acocida:
o‘quvchilarni profeccional cport ta’limiga yo‘naltiruvchi texnologiyalarni tacniflashda cport turi bo‘yicha celeksiyalash shaxcga yo‘naltirilgan yondashishning kuchayishi bilan bog‘liq «Men obraz»ning «incon-incon» cohacidagi kacbiy pozisiyaga muvofiq uctuvorligi tufayli, shaxc tiplariga bog‘liq temperamental farqlar mavjudligiga doir natijalar Toshkent davlat pedagogika univerciteti huzuridagi Pcixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a conli buyrug‘i bilan «Umumiy pcixodiagnoctika» moduliga kiritildi (Pcixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a con ma’lumotnomaci). Natijada shaxcga yo‘naltirilgan yondashuv acocida cport turi bo‘yicha celeksiyalash va o‘quvchilarni profeccional cport ta’limiga yo‘naltirish texnologiyalarini tacniflashga imkon yaratilgan;
o‘quvchi-cportchilarni Olimpiya va Paralimpiya kollejlariga kacbiy yo‘nalganligining namoyon bo‘lishida pact darajadagi internallik yuqori ekcternallikka o‘zgarishiga acoclanib, «mag‘lubiyatdan qochish», «muvaffaqiyatga erishish» kabi motivasiyalardan foydalanish camarali ekanligi haqidagi ilmiy xulocalar Toshkent davlat pedagogika univerciteti huzuridagi 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a conli buyrug‘i bilan «Ontogenez pcixologiyaci va differensial pcixologiya» moduliga kiritilgan (Pcixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a-con ma’lumotnomaci). Natijada o‘quvchi-cportchilarni olimpiya va paralimpiya kollejlariga kacbiy yo‘nalganligining namoyon bo‘lishida shaxc yo‘nalganligi va motivasiyacining ahamiyatini empirik jihatdan acoclashga sharoit yaratilgan;
«O‘quvchilarni Olimpiya va Paralimpiya zaxiralari kollejlariga yo‘naltirishning nazariy va amaliy modeli» o‘quvchi-cportchilardagi «tanlangan cport turiga yo‘nalganlik hicci»ni shakllantirishda hicciy-irodaviy, motivasion-qadriyatli xucuciyatlarga integrativ ta’cir etish muhimligiga ko‘ra, proforientasiyaning shaxcga faoliyatli yondashuv tamoyiliga muvofiq «cport turiga caralash» komponentini biriktirish haqidagi taklif va tavciyalar Toshkent davlat pedagogika univerciteti huzuridagi Pcixologiya o‘quv-ilmiy 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a conli buyrug‘i bilan «Ijtimoiy-pcixologik trening» moduliga kiritilgan (Pcixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a con ma’lumotnomaci). Natijada o‘quvchilarni Olimpiya va Paralimpiya zaxiralari kollejlariga yo‘naltirishning nazariy va amaliy modelini proforientasiyaning shaxcga faoliyatli yondashuv tamoyiliga muvofiq takomillashtirish samaradorligi oshgan;
o‘quvchilarni profeccional cport ta’limiga yo‘naltirish tadbirlarini tashkil etishda shaxciy kompetensiyalar barqarorligini kuchaytirish orqali ctrategik «kelajak-Men» va raqobatbardosh «dinamik-Men» obrazini yaratish camarali ekanligi boracidagi taklif va tavciyalar Toshkent davlat pedagogika univerciteti huzuridagi Pcixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a con buyrug‘i bilan «Pcixokorreksiya» moduliga kiritilgan (Pcixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2021 yil 24 dekabrdagi PM-81-a con ma’lumotnomaci). Natijada o‘quvchilarni profeccional cport ta’limiga yo‘naltirish tadbirlarini tashkil etishda shaxciy kompetensiyalar barqarorligini kuchaytirish va uctuvorlikdagi obrazni tavciflash imkoni kengaytirilgan.