Исраилов Жахонгирхон Джамшидхоновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Тиббий олийгоҳ талабаларининг чет тилидаги иҳтисолашган лексикасини касбий матнлар асосида ривожлантириш”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили) (педагогика фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: Б2025.2.PhD/Ped10063.
Илмий раҳбар: Абдуллаева Розанна Мирзатуллаевна, педагогика фанлари доктори (ДСc), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Миллий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.13.01
Расмий оппонентлар: Шукпаров Асилбек Баядилович, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Ахмедова Лайло Талибжановна, педагогика фанлари доктори, профессор
Етакчи ташкилот: Иркуцк давлат тиббиёт университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.    Тадқиқотнинг мақсади тиббиёт олий ўқув юртлари талабалари учун касбий матнлар асосида ихтисослаштирилган чет тили лексикасини ривожлантириш механизмларини ишлаб чиқишдан иборат.
III.    Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
тиббиёт олий ўқув юртлари талабалари учун касбий матнларни таълим жараёнига мақсадли киритиш орқали ихтисослаштирилган чет тили лексикасини шакллантириш зарурати назарий жиҳатдан асослаб берилган, бунда ушбу жараён касбий ва тил билимларини фанлараро контекстда интеграциялашни таъминловчи омил сифатида талқин қилинган;
лингвистик таҳлил асосида касбий тиббий матнларнинг жанр-услубий, терминологик ва структура хусусиятлари аниқланган, тиббий таълим муҳитида лексик-семантик ўзлаштириш самарадорлигини таъминлайдиган уларни танлаш мезонлари ишлаб чиқилган;
ихтисослаштирилган чет тили лексикасини шакллантириш контекстида таълим тизимига комплекс таҳлил ўтказилган, касбий матнларни дидактик танлаш алгоритми, ўқув материалини босқичма-босқич тақдим этиш ҳамда талабаларнинг касбий луғатини фаоллаштиришга йўналтирилган машқлар тизими яратилган, бу эса касбий таълим шароитида лексик компетенцияни самарали шакллантириш имконини берган;
касбий матнлар асосида ихтисослаштирилган чет тили лексикасини шакллантириш тизими концептуаллаштирилган, унда тиббий, лингвистик ва методик компонентлар ягона интегратив маконга бирлаштирилган, бу эса лексик ўқитишнинг илмий-назарий асосларини кенгайтирган ва касбий матннинг талабаларнинг тил тайёргарлигида асосий дидактик ресурс сифатидаги ролини қайта талқин қилишга имкон берган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тиббиёт олий ўқув юртлари талабалари учун касбий матнлар орқали ихтисослаштирилган чет тили лексикасини ривожлантиришга оид ишлаб чиқилган назарий ва амалий қоидалар бир қатор амалий ташаббусларнинг асосини ташкил қилган:
Тиббиёт олий таълим муассасалари талабаларининг тил тайёргарлигига касбий матнларни интеграция қилиш заруратининг назарий асосланганлигига таянган ҳолда Абу Али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институтида инглиз тили ўқитувчилари учун малака ошириш курслари доирасида очиқ ўқув машғулотлари ва семинарлар цикли ишлаб чиқилиб, жорий этилди (2025-йил 4-июндаги 05/7160-сонли маълумотнома). Натижада малака ошириш дастури махсус лексикани фан контекстига интеграция қилиш ҳамда матнга асосланган ёндашувни татбиқ этиш бўйича модуллар билан тўлдирилди ва ЭСП фанлари ўқитувчиларининг методик саводхонлиги оширилди ҳамда фанлараро ўқитиш модели мустаҳкамланди.
Касбий тиббий матнларнинг лингвистик таҳлили ва типологияси асосида инглиз тилидаги тиббий матнларни ўқитишда жанрга кўра таснифлаш, аннотация қилиш ва фойдаланишга қаратилган “Медиcал Генре Маппинг” номли фанлараро терминологик лойиҳа амалга оширилди. Лойиҳа Приволжск тиббиёт тадқиқот университети профессор-ўқитувчилари билан ҳамкорликда бажарилди (2025-йил 5-сентябрдаги 1/212-сонли ҳамкорлик маълумотномаси). Касбий йўналтирилган материаллар корпусини тизимлаштириш ва кенгайтириш мақсадида “Тиббиёт олий таълим муассасалари учун Медиcал Энглиш ўқув ресурслари электрон базаси” номли электрон ўқув ресурслари базаси (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг маълумотлар базасини давлат рўйхатидан ўтказиш ҳамда уни Ўзбекистон Республикаси Маълумотлар базалари давлат реестрига киритиш тўғрисидаги 2026-йил 26-мартдаги БГУ № 3197-сон гувоҳномаси) давлат рўйхатидан ўтказилди. Мазкур база тиббиёт олий таълим муассасалари талабалари учун мўлжалланган асл тиббий матнлар, терминологик глоссарийлар ҳамда методик материалларни ўз ичига олади.  Натижада глоссарийлар ва методик шарҳлар билан бойитилган аутентик материаллар корпуси шакллантирилди ва у талаба ҳамда ўқитувчилар томонидан таълим жараёнида фаол қўлланилмоқда.
Ишлаб чиқилган методик тизим, тиббиёт олий таълим муассасалари талабалари учун ихтисослаштирилган хорижий тил лексикасини ривожлантиришга қаратилган профессионал матнларни танлаш алгоритми ҳамда машқлар тизимини ўз ичига олган ҳолда, таълим жараёнида апробациядан ўтказилди ва бу 2025-йил 11-апрелдаги 1803-сон маълумотнома билан тасдиқланган. Тадқиқот натижалари асосида «Медиcал Терминологй ин Энглиш Профессионал Техц» номли дарслик тайёрланиб нашр этилди (№ 2025–125-сонли нашр рухсатномаси асосида) ҳамда Тошкент давлат тиббиёт университети "Даволаш" факултети талабаларининг о'қув жараёнида фойдаланиш учун тавсия этилди. Методик тизим ва дарслик 2025-йил 9-августдаги 167-сон буйруқ асосида таълим жараёнига расман жорий қилинди. Кейинчалик ишлаб чиқилган методик тизим асосида дастурий маҳсулот яратилди ва у Ўзбекистон Республикасида давлат рўйхатидан ўтказилди (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг дастурий маҳсулотни давлат рўйхатидан ўтказиш ҳамда уни Ўзбекистон Республикаси Дастурий маҳсулотлар давлат реестрига киритиш тўғрисидаги 2025-йил 5-ноябрдаги ДГУ № 56059-сон гувоҳномаси). Ишлаб чиқилган методикани жорий этиш натижасида талабалар профессионал матнларга асосланган тизимли ўқув муҳитидан фойдаланиш имкониятига эга бўлдилар, бу эса уларнинг лексик-семантик тайёргарлиги даражасини оширишга, касбий мулоқот кўникмаларини ривожлантиришга ҳамда клиник амалиёт шароитларида тиббий терминологиядан фойдаланиш компетенциясини шакллантиришга хизмат қилди.
Тиббий, лингвистик ва методик компонентларни бирлаштирувчи интегратив лексик таълимнинг концептуал модели Қозон давлат тиббиёт университетида халқаро ЭСП экспертлари гуруҳи иштирокида амалга оширилган инглиз тилидаги “Медиcал ЭСП” инновацион тайёрлов йўналишининг асосини ташкил этди (2025-йил 30-августдаги 1-1/109-сонли маълумотнома). Натижада таълим жараёнига контекстуал кейслар, симуляцион топшириқлар ва мултимодал матнлар жорий этилиб, анъанавий тил курсининг чегаралари кенгайтирилди ва у бўлажак шифокорларнинг касбий тайёргарлиги билан узвий интеграция қилинди.