Халилова Севара Абдуманнобовнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 

I.Умумий маълумот. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ин витро шароитида етиштирилган Cаппарис спиноса Л. экстрактларининг иммунокомпетент ҳужайралар метаболизми ва функсионал фаоллигига таъсири”, 03.00.12 – Биотехнология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: 2026.1.PhD/В1754. 
Илмий раҳбар: Душанова Гавхар Абдукаримовна, биология фанлари номзоди, доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат университети. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.08.09.
Расмий оппонентлар: Муродова Сайёра Собировна, биология фанлари доктори, профессор; Элмуродов Абдуғани Актамович, қишлоқ хўжалик фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқот мақсади. Cаппарис спиноса Л.ни ин витро усулда кўпайтириш технологиясини оптималлаштириш, ўсимлик экстрактларининг сичқон РАW 264.7 макрофаг-моноцит ҳужайраси пролиферация фаоллигига таъсирини аниқлаш ҳамда генларни экспрессиялаш ёрдамида таъсир механизмларини асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Ўзбекистон ҳудудида ўсувчи Cаппарис спиноса Л. намуналарининг ин витро шароитда микроклонал кўпайтиришда гуматли ўғитларни қўллаш регенерантларнинг илдизланиш жараёнларига ижобий таъсир этиши исботланган;
илк бор эх витро ва ин витро ҳолда ўстирилган Cаппарис спиноса Л. ўсимлигининг турли органлари экстрактларининг сичқон РАW 264.7 макрофаг-моноцит ҳужайра линиясида ин витро шароитида пролифератив ва иммуномодулятор таъсири баҳолаган;
Cаппарис спиноса Л. ўсимлигининг эх витро шароитида етиштирилган гул, мева, уруғ ва илдиз экстрактлари 1,0 ва 2,0 µл/мл консентрацияларда, шунингдек ин витро шароитида ўстирилган мева ва уруғ экстрактлари 2,0 µл/мл консентрацияда РАW 264.7 макрофаг - моноцит ҳужайралари пролиферациясини сезиларли даражада оширганлиги ва ин витро шароитида етиштирилган барг экстрактлари эса 1,0 µл/мл консентрацияда ўртача пролифератив фаоллик намоён этиши исботланган;
Cаппарис спиноса Л. нинг гул, мева, уруғ экстрактлари иммунстимулловчи самарага эга бўлиб, поя, барг ва илдиз экстрактлари таъсирида яллиғланиш генлари НОС, ИЛ1, ИЛ6, CCЛ2 ва МАРCО генлари экспрессиясини бостирган ва ушбу экстрактларнинг яллиғланишга қарши потенсиали асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ин витро шароитида етиштирилган Cаппарис спиноса Л. экстрактларининг иммунокомпетент ҳужайралар метаболизми ва функсионал фаоллигига таъсири бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Cаппарис спиноса Л. ўсимлигини микроклонал кўпайтириш жараёнида МС озуқа муҳитини фитогормонлар билан бойитиш, илдизланишни яхшилаш учун биоўғитлардан фойдаланиш бўйича ишлаб чиқилган тавсиялар Самарқанд вилояти Жомбой туманидаги САГ АГРО МЧЖ “Боғбон” лабораториясида C.спиноса кўчатларини етиштиришда амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 23 майдаги 03-03/1-03/3-5042-сонли маълумотномаси). Натижада, озуқа таркибидаги гормонлар комбинацияси ва биоўғитларни оптимал қўлланилиши орқали кўчатлар етиштириш самардорлигини оширилиш имконини берган;
Cаппарис спиноса Л. ўсимлигининг микроклонал кўчатларини очиқ дала шароитида экиш, мослаштириш ва парваришлашга оид агротехник тавсиялар Самарқанд вилояти “Дарғом давлат ўрмон ишлаб чиқариш корхонаси”да ковул плантацияларини яратиш жараёнларида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025-йил 23-майдаги 03-03/1-03/3-5042-сонли маълумотномаси). Натижада экиш схемалари, муддатлари ҳамда агротехник тадбирларни оптималлаштириш орқали ўсимликнинг дала шароитига мослашув даражасини 95% гача ошириш имконини берган.