Yunusov Lazizbek Sodiqovichning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «O‘simlik alkaloidlarining biologik faolligi tahlili asosida farmakologik preparatlar ishlab chiqish istiqbollari», 03.00.08 – Odam va hayvonlar fiziologiyasi (biologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2020.3.PhD/V489.
Ilmiy rahbar: Zaynabiddinov Anvar Erkinjonovich, biologiya fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Andijon davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Namangan davlat universiteti, PhD.03/30.12.2019.V.76.01.
Rasmiy opponentlar: Abdullaev Gaffurjon Raximjonovich, biologiya fanlari doktori; Mirzaeva Yulduzxon Toxirjonovna, biologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat universiteti. 
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Vinca erecta Regel o‘simligidan ajratib olingan - kopsinin, N4-yod metilat kopsinin, N1-atsetil kopsinin indol alkaloidlarining strukturaga bog‘liq relaksant ta’sirini qiyosiy tavsiflashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor kopsinin, N4-yod metilat kopsinin va N1-atsetil kopsinin indol alkaloidlarining kimyoviy strukturasi va foydalanilgan konsentratsiyaga bog‘liq relaksant faolligi va uning asosida yotuvchi mexanizmlar ochib berilgan;
N4-yod metilat kopsinin va N1-atsetil kopsinin alkaloidlarining relaksant faolligi potensialga bog‘liq faollashuvchi Sa2+-kanallarining ingibirlanishi hisobiga yuz berishi asoslangan;
kopsinin alkaloidining relaksant faolligi fenilefrin bilan chaqirilgan qisqarish sharoitida reseptorga bog‘liq faollashuvchi Sa2+-kanallari orqali Sa2+ ionlarini hujayraga kirishini kamayishi va sarkoplazmatik retikulumdan ularning ajralishini bloklanishi orqali ta’minlanishi aniqlangan; 
kopsinin alkaloidining kimyoviy strukturasini N4 va N1 holatlariga metilen hamda atsetil guruhini kiritish orqali hosil qilingan N4-yod metilat kopsinin va N1-atsetil kopsinin alkaloidlarida relaksant faollikning kuchayishi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
O‘simlik alkaloidlarining biologik faolligi tahlili asosida farmakologik preparatlar ishlab chiqish istiqbollari bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
kopsinin alkaloidining relaksant ta’sirida reseptorga bog‘liq faollashuvchi Sa2+–kanallarini bloklovchi xossasidan №PZ-2017092060 «Sul`fatlangan polisaxaridlar asosida geparinga o‘xshash antikoagulyantni ishlab chiqish» loyihasida dezoksipeganin, N-Dal alkaloidining trombotsitlarga protektor ta’sirini tavsiflashda foydalanilgan (O‘zbekiston respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2020 yil 24 noyabrdagi  89-03-4917-son ma’lumotnomasi). Natijada, alkaloidning qonni ivish tizimiga, trombotsit hujayralariga protektor ta’sir mexanizmlarini tavsiflash imkonini bergan;
N4-yod metilat kopsinin, N1-atsetil kopsinin alkaloidlari silliq muskul hujayrasida potensialga bog‘liq Sa2+–kanallari blokadasi orqali [Ca2+]in miqdorini kamaytirish xususiyatidan №PZ-2017092060 «Sul`fatlangan polisaxaridlar asosida geparinga o‘xshash antikoagulyantni ishlab chiqish» loyihasida N-metilsitizin, sitizinning gemostaz tizimidagi plazma va trombotsitlar faktorlariga bloklovchi ta’sirini tavsiflashda foydalanilgan (O‘zbekiston respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2020 yil 24 noyabrdagi 89-03-4917-son ma’lumotnomasi) Natijada, alkaloidlarning qonni ivish tizimiga, trombotsit hujayralariga protektor ta’sir mexanizmlarini tavsiflash imkonini bergan; 
kopsinin, N4-yod metilat kopsinin va N1-atsetil kopsinin indol alkaloidlarining kimyoviy strukturasi hamda konsentratsiyaga bog‘liq relaksant faolligi bo‘yicha olingan natijalar Barselona Avtanom universitetining ilmiy tadqiqotida foydalanilgan (Universitat Auto’noma de Barcelona (Ispaniya) 2020 yil 12 noyabrdagi ma’lumotnomasi). Natijada, organizmdagi neyrodegenerativ kasalliklar va oksidlovchi stress o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash imkonini bergan.