Усманов Мирумар Абдулла ўғлининг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Ўзбекистонда уй жой қурилишини ривожлантириш методологиясини такомиллаштириш”, 08.00.03-“Саноат иқтисодиёти” ҳамда 08.00.13 - “Менежмент”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.DSc/Iqt1093.
Илмий маслаҳатчи: Назарова Раъно Рустамовна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент архитектура-қурилиш университети ҳузуридаги PhD.03/2026.09.01.I.04.М рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Ҳасанов Тоҳир Абдурашидович, иқтисодиёт фанлари доктори(DSc), профессор, Буриев Хаким Тошимович, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), доцент, Нажимов Искандер Пердебаевич, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), доцент.
Етакчи ташкилот: Фарғона техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Ўзбекистонда уй жой қурилишини ривожлантириш методологиясини такомиллаштириш бойича таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра уй жой қурилиши аҳолининг ўсиб бораётган турар-жой эҳтиёжларини қондириш, мамлакатнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш талабларига мос равишда турар-жой биноларини лойиҳалаш, барпо этиш, қайта таъмирлаш ва улардан самарали фойдаланишни ташкил этиш жараёнлари сифатида такомиллаштирилган;
уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналари иқтисодий фаоллигини оширишда уларнинг ишлаб чиқариш, молиявий, бошқарув, маркетинг, меҳнат, инновацион ва эҳтимолий фаолликларинирини интеграл баҳолаш бўйича «юқори» (1,2≤Иф), «барқарор» (1,0≤Иф˂1,2), «ўртача хавфли» (0,7≤Иф˂1,0) ва «юқори хавфли» (0≤Иф˂0,7) коеффициент чегаралари доирасида баҳолаш асосланган;
уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналарда молиявий фаоллик даражаси (Мф=1,025), ишлаб чиқариш фаоллиги (Ичф=1,216), маркетинг фаоллиги (Марф=1,011), бошқарув фаоллиги (Бф=1,321), меҳнат фаоллиги (Меҳф=1,054), инновацион фаоллиги (Инф=1,002), эҳтимолий фаоллик (Эф=1,065)нинг мақбул чегараларида иқтисодий фаолликнинг юқори даражасини таъминлаш асосланган;
ҳар бир ҳудудда биттадан қурилиш материалларини ишлаб чиқаришдан қурилиш обектларини лойиҳалаштириш ва тайёр коъп қаватли уй-жойлар қуришгача қоъшилган қиймат занжирини яратувчи уй-жой қурилиши кластерларини ташкил этиш таклифи асосланган;
Ўзбекистон Республикасида қурилиш тармоғи иқтисодий жараёнларнинг асосий тенденсиялари ҳамда уй жой қурилиши ривожланиши таҳлилини амалга оширишнинг самарали воситаларига асосланган ҳолда 2032 йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Уй жой қурилиши рифожланишини таъминлаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
услубий ёндашувга кўра уй жой қурилиши аҳолининг ўсиб бораётган турар-жой эҳтиёжларини қондириш, мамлакатнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш талабларига мос равишда турар-жой биноларини лойиҳалаш, барпо этиш, қайта таъмирлаш ва улардан самарали фойдаланишни ташкил этиш жараёнлари сифатида такомиллаштирилган назарий-услубий асос олий таълим муассасалари талабалари учун мўлжалланган «Ишлаб чиқариш менежменти» номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 2 июлдаги 34-06/9073-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида, уй жой қурилиши тушунчаси мазмунининг назарий-услубий асослари такомиллаштирилиб, олий таълим тизими талабалари томонидан ушбу соҳа бўйича билим ва кўникмаларни янада кенгайтириш имкони яратилган;
уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналари иқтисодий фаоллигини оширишда уларнинг ишлаб чиқариш, молиявий, бошқарув, маркетинг, меҳнат, инновацион ва эҳтимолий фаолликларинирини интеграл баҳолаш бўйича «юқори» (1,2≤Иф), «барқарор» (1,0≤Иф˂1,2), «ўртача хавфли» (0,7≤Иф˂1,0) ва «юқори хавфли» (0≤Иф˂0,7) коеффициент чегаралари доирасида баҳолаш таклифи Dorus Eden МЧЖ нинг 10.12.2025 йилдаги 32-сонли буйруғи асосида қурилиш саноати корхонаси фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 2 июлдаги 34-06/9073-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналарини поғоналаштирилган саралаш тизимини жорий этишга ва ушбу чора-тадбирлар қурилиш саноати корхоналари фойдасини 12-14 фоизгача ошириш имкони яратилган;
уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналарда молиявий фаоллик даражаси (Мф=1,025), ишлаб чиқариш фаоллиги (Ичф=1,216), маркетинг фаоллиги (Марф=1,011), бошқарув фаоллиги (Бф=1,321), меҳнат фаоллиги (Меҳф=1,054), инновацион фаоллиги (Инф=1,002), эҳтимолий фаоллик (Эф=1,065)нинг мақбул чегараларида иқтисодий фаолликнинг юқори даражасини даражасини таъминлаш таклифи Dorus Eden МЧЖ фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 2 июлдаги 34-06/9073-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналари иқтисодий фаоллиги таркибини ташкил этувчи омилларнинг вазн кўрсаткичларини белгиланиши имкони яратилган;
ҳар бир ҳудудда биттадан қурилиш материалларини ишлаб чиқаришдан қурилиш обектларини лойиҳалаштириш ва тайёр коъп қаватли уй-жойлар қуришгача қоъшилган қиймат занжирини яратувчи уй-жой қурилиши кластерларини ташкил этиш таклифи Dorus Eden МЧЖ фаолиятида чора-тадбирлар режасини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 2 июлдаги 34-06/9073-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида уй-жой қурилиши иқтисодий самарасини баҳолаш орқали давлат-хусусий шериклик лойиҳаларини самарали амалга ошириш натижасида соф фойданинг 4-6 фоизга ошишига эришилган;
Ўзбекистон Республикасида қурилиш тармоғи иқтисодий жараёнларнинг асосий тенденсиялари ҳамда уй жой қурилиши ривожланиши таҳлилини амалга оширишнинг самарали воситаларига асосланган ҳолда 2032 йилга қадар прогноз кўрсаткичлари Dorus Eden МЧЖ фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2026 йил 2 июлдаги 34-06/9073-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида уй жой қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи қурилиш саноати корхоналарини самарали бошқариш сценарийлари ишлаб чиқилган ва улар фаолиятини оптималлаштириш учун имкон яратилган.