Irmuxamedova Navruza Abdullajonovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i):“Kompyuter tarmoqlari fanini innovatsion texnologiyalar asosida o‘qitish metodikasi”, 13.00.02- Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.2.PhD/Ped10049.
Ilmiy rahbar: Djumanov Jamoljon Xudaykulovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Guliston davlat universiteti.
Ilmiy kengash faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, Ilmiy kengash raqami: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, DSc.09/2025.27.12.T.01.01.M.
Rasmiy opponentlar: Maxmudov Abdulxalim Xamidovich, pedagogika fanlari doktori, professor; Begbo‘taev Azzam Eshpo‘latovich, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston milliy universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi oliy ta’limda “Kompyuter tarmoqlari” fanini o‘qitishning innovatsion pedagogik va axborot texnologiyalari bilan uyg‘unlashtirgan virtual o‘quv muhitlarida tarmoq infratuzilmasini simulyasiya qilishga asoslangan talabalar kommunikativ kompetensiyalarini shakllantirish tizimini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
“Kompyuter tarmoqlari” fanining mazmuni zamonaviy aloqa-kommunikatsiya texnologiyalari (LoRaWAN, NB-IoT, BLE va Wi-Fi 6E) ilg‘or tarmoqlar asosida boyitilib, ularning innovatsion komponentalarini o‘zaro integratsiyalashga tayangan holda talabalarda intellektual tarmoq infratuzilmasini modellashtirish, tahlil qilish hamda kommunikativ kompetensiyalarni rivojlantirishga yo‘naltirilgan pedagogik yondashuv ishlab chiqilgan;
interfaol o‘qitish va neyrodidaktika tamoyillarini hisobga olgan holda talabalarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishga yo‘naltirilgan “InnoEduSys” platformasi asosida “Kompyuter tarmoqlari” fanining o‘quv mazmuni tarmoq simulyatorlari, zamonaviy veb-texnologiyalar, innovatsion mediaresurslar va elektron didaktik materiallar bilan integratsiyalashgan ta’lim muhitida takomillashtirilgan;
tarmoq infratuzilmasini loyihalash, vizualizatsiya va diagnostika jarayonlarini EVE-NG, VMware, Cisco, GNS3 hamda Wireshark virtual muhitlarida innovatsion metodika asosida modellashtirish orqali talabalarda tarmoq tizimlarini simulyasiyalash, texnologik fikrlash va vaziyatlarni tahlil qilish kompetensiyalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan amaliy o‘quv modeli yaratilgan;
“Kompyuter tarmoqlari” fanini muammoli o‘qitish, blended learning va adaptive learning pedagogik texnologiyalari orqali konstruktivlik nazariyasi va raqamli didaktika tamoyillari asosida kunduzgi hamda masofaviy ta’lim shakllarida o‘qitishning E-LMS platformasiga interaktiv video kontentni o‘zaro integratsiyalash moduli ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Oliy ta’lim muassasasi talabalarini “Kompyuter tarmoqlari” fanini innovatsion texnologiyalar asosida o‘qitish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha olib borilgan tadqiqot ishlari natijasida:
“Kompyuter tarmoqlari” fanining mazmuni zamonaviy aloqa-kommunikatsiya texnologiyalari (LoRaWAN, NB-IoT, BLE va Wi-Fi 6E) ilg‘or tarmoqlar asosida boyitilib, ularning innovatsion komponentalarini o‘zaro integratsiyalashga tayangan holda talabalarda intellektual tarmoq infratuzilmasini modellashtirish, tahlil qilish hamda kommunikativ kompetensiyalarni rivojlantirishga yo‘naltirilgan pedagogik yondashuv kunduzgi va masofaviy ta’lim shaklida 60610500 – Kompyuter injiniringi (“Kompyuter injiniringi”, “AT-servisi”, “Multimedia texnologiyalari”) bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari malaka talablarida o‘z aksini topgan (O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligining 2025 yil 18 sentyabrdagi 02/01-01-361- son ma’lumotnomasi). Natijada ushbu metodik yangilanishlar ta’lim tizimiga innovatsion yondashuvni faol joriy etish imkonini yaratib, talabalarni kasbiy kompetentligini rivojlantirishda yuqori samaradorlikga erishish imkoni yaratilgan;
interfaol o‘qitish va neyrodidaktika tamoyillarini hisobga olgan holda talabalarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishga yo‘naltirilgan “InnoEduSys” platformasi asosida “Kompyuter tarmoqlari” fanining o‘quv mazmuni tarmoq simulyatorlari, zamonaviy veb-texnologiyalar, innovatsion mediaresurslar va elektron didaktik materiallar bilan integratsiyalashgan ta’lim muhitida takomillashtirilgan mazmuni 60610500 – Kompyuter injiniringi (jumladan, “Kompyuter injiniringi”, “AT-servisi”, “Multimedia texnologiyalari”) bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari malaka talablarida o‘z aksini topgan (O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligining 2025 yil 18 sentyabrdagi 02/01-01-361-son ma’lumotnomasi). Natijada oliy ta’lim talabalari innovatsion o‘qitish texnologiyalari va vositalaridan foydalanish samaradorligi oshirilgan;
tarmoq infratuzilmasini loyihalash, vizualizatsiya va diagnostika jarayonlarini EVE-NG, VMware, Cisco, GNS3 hamda Wireshark virtual muhitlarida innovatsion metodika asosida modellashtirish orqali talabalarda tarmoq tizimlarini simulyasiyalash, texnologik fikrlash va vaziyatlarni tahlil qilish kompetensiyalarini shakllantirishga yo‘naltirilgan amaliy o‘quv modeliga oid tavsiyalar “Kompyuterni tashkil etish” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalri universitetining 2023-yil 29-avgustdagi №2023-038 buyrug‘i asosida berilgan 895-22-son nashr ruxsatnomasi). Natijada mazkur o‘quv qo‘llanma ta’lim jarayonida talabalarda nazariy, amaliy-tahliliy fikrlash va kelajakda kasbiy faoliyatini rivojlantiruvchi innovatsion ta’lim resurslarini takomillashtirish imkonini bergan;
“Kompyuter tarmoqlari” fanini pedagogik texnologiyalar, konstruktivlik nazariyasi va raqamli didaktika tamoyillari asosida kunduzgi hamda masofaviy ta’lim shakllarida o‘qitishning E-LMS platformasiga interaktiv video kontentni o‘zaro integratsiyalash moduli bo‘yicha takliflar I-AT-2021-42 ““Masofaviy ta’lim platformasini rivojlantirish va funksional imkoniyatlarini kengaytirish” mavzusidagi amaliy loyihasini bajarish va uning imiy - uslubiy xulosalarini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiya vazirligining 2025 yil 18 sentyabrdagi 02/01-01-361-son ma’lumotnomasi). Natijada E-LMS platformasida interaktiv video kontenti va axborot ta’lim muhiti takomillashtirilgan.