Achilov Ilmurad Neymatovichning
fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): “Sifat menejmenti tamoyillari asosida qurilish materiallari sanoatida ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish” mavzusidagi 08.00.13 – “Menejment”va 08.00.03 – “Sanoat iqtisodiyoti” tutash ixtisosliklari. 
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: 
Ilmiy maslahatchi: Saidov Mash’al Samadovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent arxitektura-qurilish universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent arxitektura-qurilish universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi PhD.03/2026.0901.I.04.M raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Gulyamov Saidahror Saidahmedovich, iqtisodiyot fanlari doktori, akademik, Nasimov Baxtiyor Vasievich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor, Yadgarov Akram Akbarovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor. 
Yetakchi tashkilot: Qarshi davlat universiteti 
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi sifat menejmenti tamoyillari asosida qurilish materiallari sanoatida ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. 
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
uslubiy yondashuvga ko‘ra qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat ko‘rsatkichlarining tarkibiy qismlari sifatida mahsulotlarning standartga muvofiqlik koeffisienti, nuqsonli mahsulotlar ulushi, shikoyatlar koeffisienti, qaytarilgan mahsulotlar ulushi, iste’molchi qoniqish indeksi, jarayonning standart chegaralarga mos ishlash qobiliyati, jarayon samaradorligi va har bir bosqichdagi nuqsonlar darajasi kabi ko‘rsatkichlarning o‘rtacha integral qiymatlari sifatida takomillashtirilgan;
qurilish materiallari korxonalarining sifat jarayonlariga ta’sir etuvchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar tahlili moliyaviy resurslar, ishlab chiqarish resursi, marketing resursi, boshqaruv resurslari, mehnat resurs va innovatsion resurslarning samaradorligi va rivojlanishi tavsifi, tahlil obektining retrospektiv va perspektiv analitik ko‘rsatkichlarini baholash me’zonlari tizimi, barcha mavjud resurslar turlari umumiy qobiliyatlari yig‘indisi sifatida takomillashtirilgan;
har bir hududda yirik qurilish materiallari korxonalari doirasida qurilish materiallarini ishlab chiqarishdan qurilish obektlarini loyihalashtirish va tayyor ko‘p qavatli uy-joylar qurishgacha bo‘lgan qo‘shilgan qiymat zanjiri asosida maxsulot sifatini ta’minlovchi uy-joy qurilishi klasterlarini tashkil etish taklifi asoslangan;
qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat darajasini boshqarishda korxonalar mahsulotlarning standartga muvofiqlik koeffisienti, nuqsonli mahsulotlar ulushi, shikoyatlar koeffisienti, qaytarilgan mahsulotlar ulushi, iste’molchi qoniqish indeksi, jarayonning standart chegaralarga mos ishlash qobiliyati, jarayon samaradorligi va har bir bosqichdagi nuqsonlar darajalarini integral baholash bo‘yicha «yuqori» (1,00≥Is≥0,85), «barqaror» (0,84≥Is≥0,70), «xavfli» (0,69≥Is≥0,50) va «yuqori xavfli» (0,00≥Is≥0,49) miqdoriy chegaralari doirasida belgilash asoslangan; 
qurilish materiallari sanoati korxonalaridagi iqtisodiy jarayonlarning asosiy tendensiyalari hamda sifat ko‘rsatkichlarini baholashning samarali vositalariga asoslangan holda 2035 yilga qadar prognoz ko‘rsatkichlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat ko‘rsatkichlarini samarali boshqarishni ta’minlash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
uslubiy yondashuvga ko‘ra qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat ko‘rsatkichlarining tarkibiy qismlari sifatida mahsulotlarning standartga muvofiqlik koeffisienti, nuqsonli mahsulotlar ulushi, shikoyatlar koeffisienti, qaytarilgan mahsulotlar ulushi, iste’molchi qoniqish indeksi, jarayonning standart chegaralarga mos ishlash qobiliyati, jarayon samaradorligi va har bir bosqichdagi nuqsonlar darajasi kabi ko‘rsatkichlarning o‘rtacha integral qiymatlari sifatida takomillashtirish taklifiga nazariy-uslubiy asos oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun mo‘ljallangan «Qurilish iqtisodiyoti» nomli darslikni tayyorlashda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2024 yil 18 avgustdagi 356-sonli buyrug‘i). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida, barcha mavjud resurslar turlari umumiy qobiliyatlari yig‘indisi sifatidagi “sifat ko‘rsatkichlari” tushunchasi mazmunining nazariy-uslubiy asoslari takomillashtirilib, oliy ta’lim tizimi talabalari tomonidan ushbu soha bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni yanada kengaytirish imkoni yaratilgan;
har bir hududda yirik qurilish materiallari korxonalari doirasida qurilish materiallarini ishlab chiqarishdan qurilish obektlarini loyihalashtirish va tayyor ko‘p qavatli uy-joylar qurishgacha bo‘lgan qo‘shilgan qiymat zanjiri asosida maxsulot sifatini ta’minlovchi uy-joy qurilishi klasterlarini tashkil etish  taklifi Dorus Eden MChJ ning 10.12.2025 yildagi 32-sonli ma’lumotnomasi asosida qurilish sanoati korxonasi faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston  qurilish materiallari sanoati korxonalari uyushmasining 06.05.2026-yilda 02/15-1216-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy yangilikning amaliyotga joriy etilishi natijasida qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat ko‘rsatkichlarini samarali oshirish orqali qo‘shilgan qiymat zanjirida sof foydaning 10-15 foizga oshishiga erishilgan;
qurilish materiallari korxonalarining sifat jarayonlariga ta’sir etuvchi iqtisodiy ko‘rsatkichlar tahlili moliyaviy resurslar, ishlab chiqarish resursi, marketing resursi, boshqaruv resurslari, mehnat resurs va innovatsion resurslarning samaradorligi va rivojlanishi tavsifi, tahlil obektining retrospektiv va perspektiv analitik ko‘rsatkichlarini baholash me’zonlari tizimi, barcha mavjud resurslar turlari umumiy qobiliyatlari yig‘indisi sifatidagi taklifi Dorus Eden MChJ ning 10.12.2025 yildagi 32-sonli ma’lumotnomasi asosida qurilish sanoati korxonasi faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston  qurilish materiallari sanoati korxonalari uyushmasining 06.05.2026-yilda 02/15-1216-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy yangilikning amaliyotga joriy etilishi natijasida “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimida kamchiliklar bartaraf etilib, mazkur platformada qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat ko‘rsatkichlari ko‘rsatkichlarining 1,19 koeffisient birligida oshishiga erishilgan; 
qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat darajasini boshqarishda korxonalar mahsulotlarning standartga muvofiqlik koeffisienti, nuqsonli mahsulotlar ulushi, shikoyatlar koeffisienti, qaytarilgan mahsulotlar ulushi, iste’molchi qoniqish indeksi, jarayonning standart chegaralarga mos ishlash qobiliyati, jarayon samaradorligi va har bir bosqichdagi nuqsonlar darajalarini integral baholash bo‘yicha «yuqori» (1,00≥Is≥0,85), «barqaror» (0,84≥Is≥0,70), «xavfli» (0,69≥Is≥0,50) va «yuqori xavfli» (0,00≥Is≥0,49) miqdoriy chegaralari doirasida baholash taklifi Dorus Eden MChJ ning 10.12.2025 yildagi 32-sonli ma’lumotnomasi asosida qurilish sanoati korxonasi faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston  qurilish materiallari sanoati korxonalari uyushmasining 06.05.2026-yilda 02/15-1216-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy yangilikning amaliyotga joriy etilishi natijasida qurilish materiallari sanoati korxonalari sifat ko‘rsatkichlarini baholash tizimini joriy etishga va ushbu chora-tadbirlar qurilish materiallari sanoati korxonalari foydasini 10-12 foizgacha oshirish imkoni yaratilgan;
qurilish materiallari sanoati korxonalaridagi iqtisodiy jarayonlarning asosiy tendensiyalari hamda sifat ko‘rsatkichlarini baholashning samarali vositalariga asoslangan holda 2035 yilga qadar ishlab chiqilgan prognoz ko‘rsatkichlari Dorus Eden MChJ ning 10.12.2025 yildagi 32-sonli ma’lumotnomasi asosida qurilish sanoati korxonasi faoliyatiga joriy etilgan (O‘zbekiston  qurilish materiallari sanoati korxonalari uyushmasining 06.05.2026-yilda 02/15-1216-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy yangilikning amaliyotga joriy etilishi natijasida qurilish materiallari sanoati korxonalarini samarali tashkil etish ssenariylari ishlab chiqilgan va ular faoliyatini optimallashtirish uchun imkon yaratilgan.