Файзуллаев Юсуфжон Сайфуллаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даражалар бериладиган фан тармоғи номи): «Яқин тартибдаги ички таъсирлашувга эга синтетик полиелектролитларга асосланган ион алмашувчи тизимлар олиниши ва хоссалари», 02.00.06 – Юқори молекуляр бирикмалар (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.PhD/К877.
Илмий раҳбар: Мухамедиев Мухтаржан Ганиевич, кимё фанлари доктори, профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети ҳузуридаги DSc.03/2025.27.12.К.01.13.М рақамли  илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Рафиков Адхам Салимович, кимё фанлари доктори, профессор; Махкамов Бунёджон Ғанижонович, кимё фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-технология институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: саноат анионити бўлган АН-31 асосида таркибида амино ва фосфон гуруҳ сақлаган яқин тартибдаги ички таъсирлашувга эга ион алмашувчи тизимни олиш ва унга Cу²⁺ ва ВО₂⁺  металл  ионлари адсорбсиясини тадқиқ қилишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
АН-31 саноат анионити асосида, янги яқин тартибли ички таъсирлашувга эга бўлган бифунксионал гуруҳ сақлаган ион алмашинувчи материал олишнинг кенитикаси таҳлил қилинган ва реакция гетероген жараёнларга хос тавсифларни номаён қилганлиги аниқланган;
Саноат анионити АН-31асосида олинган янги полиамфолитнинг физик-кимёвий тавсифлари баҳоланган ва ушбу ионит саноат ионитларнинг хоссаларидан фарқ қилмаслиги кўрсатилган. ИҚ таҳлил Cу²⁺ ва ВО₂⁺ ионларини адсорбсия қилишда фосфон ва амино гуруҳлари томонидан ион боғлар ёрдамида боғланиши аниқланган; 
Олинган полиамфолтга Cу²⁺ ва ВО₂⁺ ионларининг адсорбсиясининг кинетикаси, тадқиқ қилинган ва адсорбсион жараён тезлиги псевдо-иккинчи тартибли кинетик моделга мос эканлиги аниқланган, жараён гетероген бўлишига қарамасдан реакция тезлигига Cу²⁺ ва ВО₂⁺  ионлари консентрациясидан ташқари полимер таркибидаги функсионал гуруҳлар консентрацияси ҳам таъсир этганлиги ҳақида далолат бериши мумкин;
Оилнган полиамфолитга Cу²⁺ ва ВО₂⁺ ионларининг адсорбсия изотермаларининг бориши Ленгмюр мономолекуляр адсорбсия назариясига мос келиши кўрсатилган;
Cу²⁺ ва ВО₂⁺ ионларига нисбатан олинган полиамфолитнинг сорбсион сиғими ион боғланишлар ҳисобига юқори эканлиги яъни 208 ва 320 мг/г ни кўрсатилган ва АН-31 анионитига қараганда баландроқ эканлиги аниқланган, бу ҳодиса полимер матрицасидаги амино гуруҳларнинг фосфон гуруҳлари билан яқин тартибдаги ички таъсирлашуви натижасида комплекс ҳосил қилиш қобилияти кучайганлиги билан изоҳланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Саноат ионитлати ёрдамида яқин тартибли ички таъсирлашувга асосланга янги ион алмашинувчи тизимларнинг физик-кимёвий хоссаларини ўрганиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
саноат анионити АН-31 асосида олинган полиамфолит ёрдамида оқава сувларни тозалаш қурилмаси яратилган ҳамда мазкур қурулма “Шўртан нефт ва газ қазиб чиқариш” заводидан чиқаётган оқава сувларни ВО₂⁺ ионларидан тозалаш учун жорий этилган (“Шўртан нефт ва газ қазиб чиқариш” заводининг 2025-йил 6-октябрдаги № ОП06/ЖЭ-3488-сон маълумотномаси). Натижада завод чиқинди сувида мавжуд бўлган диоксиванадил ионларининг миқдори 40,1±5,0 мг/Л дан 0.02 мг/Л гача камайганлиги аниқланган;
саноат анионити АН-31 асосида олинган полиамфолит ёрдамида оқава сувларни тозалаш қурилмаси яратилиб, мазкур қурулма “Гиссарнефтгаз” Ўзбекистон-Швейсария қўшма корхонасидан чиқаётган оқава сувларни Cу2+ ионларидан тозалаш учун жорий қилинган (“Гиссарнефтгаз” Ўзбекистон-Швейсария қўшма корхонасининг 2025-йил 28-октябрдаги № 01/16-288-сон маълумотномаси). Натижада завод чиқинди сувида мавжуд бўлган мис(ИИ) ионларининг миқдори 75,5±5,0 мг/Л дан 0,02 мг/Л гача камайганлиги аниқланган.