Normuradov Nurbek Sunatillovichning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): 
“Sut va sut mahsulotlari korxonalarida raqamli texnologiyalaridan samarali foydalanishning uslubiy jihatlari”, 08.00.16. – “Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya”
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.2.PhD/Iqt3152
Ilmiy rahbar: Begalov Bahodir Abdusalomovich, Iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent Xalqaro universiteti, DSc.22/29.12.2023.I.175.01
Rasmiy opponentlar: Rajabov Sherzod Umurzoqovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Sadinov Aziz Ziyadullaevichlar, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori.
Yetakchi tashkilot: Toshkent kimyo-texnologya instituti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi korxonalarda sut va sut mahsulotlarini ishlab chiqarish, qayta ishlash va sotish faoliyatida raqamli texnologiyalardan keng foydalanish jarayonlarini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. 
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
sut va sut mahsulotlarini ishlab chiqarish, qayta ishlash va sotish jarayonlarini optimal tashkil qilishda big data texnologiyalarini qo‘llash asosida yig‘ilgan katta ma’lumotlarni tezkor va keng ko‘lamda tahlil qilish natijasida o‘zaro iqtisodiy munosobatlarni samarali yo‘lga qo‘yish asoslangan;
tayyor qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ulgurji va chakana savdo nuqtalariga etkazib berish jarayonlarini samarali tashkil etishda korxona axborot tizimi tarkibida blokcheyn texnologiyasini qo‘llash taklif etilgan;
korxona sut va sut mahsulotlarini sotib olayotgan mijozlar holatini o‘rganish, tahlil qilish va ularning iqtisodiy istiqbollarini oldindan ko‘ra bilish nuqtai nazaridan axborot tizimi tarkibiga sun’iy intellekt texnologiyasidan foydalanishning ilmiy asoslari taklif qilingan;
tarkibiy o‘zgarishlarning dinamikasi, ularni shakllantiruvchi ichki va tashqi omillar hamda ishlab chiqarish samaradorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni inobatga olgan holda sut mahsulotlarini ishlab chiqarishning 2030-yilga qadar prognoz ko‘rsatkichlari taklif qilingan. 
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Sut va sut mahsulotlari korxonalarida raqamli texnologiyalaridan samarali foydalanishning uslubiy jihatlari yuzasidan olingan ilmiy natijalar asosida:
sut va sut mahsulotlarini ishlab chiqarish, qayta ishlash va sotish jarayonlarini optimal tashkil qilishda big data texnologiyalarini qo‘llash asosida yig‘ilgan katta ma’lumotlarni tezkor va keng ko‘lamda tahlil qilish natijasida o‘zaro iqtisodiy munosobatlarni samarali yo‘lga qo‘yish taklifi 2020-yil 28-apreldagi “Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4699-sonli qarori ijrosini ta’minlashga xizmat qilgan (O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi 2025-yil 27-avgustdagi 05/04-04-482-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, ushbu texnologiyani joriy etilishi natijasida o‘zaro elektron ma’lumotlar almashish axborot tizimi ishlab chiqilib, ish unumdorligi oshishiga va hujjatlarni tuzish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajjatlarni bitimning umumiy qiymatining 6-8% gacha kamaytirish va ish samaradorligini 9-10% gacha oshirish imkonini beradi;
tayyor qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ulgurji va chakana savdo nuqtalariga etkazib berish jarayonlarini samarali tashkil etishda korxona axborot tizimi tarkibida blokcheyn texnologiyasini qo‘llash taklifi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 17-dekabrdagi “Agrosanoat majmui va qishloq xo‘jaligida raqamlashtirish tizimini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risi”dagi 794-sonli qarori ijrosini ta’minlashga xizmat qilgan (O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi 2025-yil 27-avgustdagi 05/04-04-482-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, tashkilot boshqaruv jarayonlarini optimal tashkil etish bo‘yicha axborot tizimidan foydalanishning avtomatlashtirilgan tizimlarning eksplutasion faoliyatini tashkil etish va uning integral xususiyati orqali texnik-texnologik elementlarning rivojlanish konsepsiyasini shakllantirish orqali sutni qayta ishlash korxonalarida sarf xarajatlar 4-5% ga kamaytirish hamda ish samaradorligi 11-12% gacha oshirish imkoniyatini beradi;
korxona sut mahsulotlarini sotib olayotgan mijozlar holatini o‘rganish, tahlil qilish va ularning iqtisodiy istiqbollarini oldindan ko‘ra bilish nuqtai nazaridan axborot tizimi tarkibiga sun’iy intellekt texnologiyasidan foydalanishning ilmiy asoslariga doir taklif 2021-yil 26-avgustdagi “Sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llash bo‘yicha maxsus rejimni joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi PQ-5234-sonli qarorida ko‘rsatilgan vazifalar ijrosini ta’minlashga xizmat qilgan (O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi 2025-yil 27-avgustdagi 05/04-04-482-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, bozor talabini yanada aniqroq prognozlash, ishlab chiqarish hajmini optimal rejalashtirish, marketing strategiyasini mijoz ehtiyojlariga moslashtirish hamda resurslardan samarali foydalanish imkonini berish orqali korxonaning raqobatbardoshligi va barqaror rivojlanishini ta’minlagan;
tarkibiy o‘zgarishlarning dinamikasi, ularni shakllantiruvchi ichki va tashqi omillar hamda ishlab chiqarish samaradorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni inobatga olgan holda sut mahsulotlarini ishlab chiqarishning 2030-yilga qadar prognoz ko‘rsatkichlariga doir taklifi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi “Raqamli O‘zbekiston – 2030 strategiyasida aks etgan. (O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi 2025-yil 27-avgustdagi 05/04-04-482-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, ushbu sohada ro‘y berayotgan tarkibiy o‘zgarishlarning dinamikasi, ularni shakllantiruvchi ichki va tashqi omillar hamda ishlab chiqarish samaradorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi iqtisodiy qonuniyatlar aniqlanib, sut sanoati rivojlanishining barqaror yo‘nalishlarini belgilash imkoniyati yaratilgan.

Yangiliklarga obuna bo‘lish