Xolbaev Nodirbek Bahodirovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Iqtisodiy tizimda inson kapitali faoliyatining ilmiy asoslari», 08.00.02 – Makroiqtisodiyot (iqtisodiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.2.PhD/Iqt2870
Ilmiy rahbar: Nazarova Rano Rustamovna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.03/30.01.2021.I.16.03 raqamli ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar Berkinov Bozorboy iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Hamidullin Mixail Borisovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Islom Karimov nomidagi Toshkent Davlat Texnika Universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi inklyuziv iqtisodiy o‘sish omillaridan samarali foydalanish va metodologik asoslarni takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalarni ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
mamlakatdagi ijtimoiy-iqtisodiy siyosatni rejalashtirishning aniqligi va asoslanganligini ta’minlashda inklyuziv o‘sishni hisoblashning bir nechta omillarga bog‘liq bo‘lgan usulini yangi inklyuziv rivojlanish indeksini qo‘llash orqali takomillashtirilgan;
aholining turmush sifatiga ta’sir etuvchi omillarni hisobga olgan holda oilalarni kam ta’minlanganlar ro‘yxatiga kiritish mezonlarini takomillashtirish va kambag‘allikni engishga yordam berish mexanizmi sifatida "temir daftar"ni joriy etish orqali resurslarni samarali taqsimlash va ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlash taklifi asoslangan;
inklyuziv rivojlanishga ko‘maklashishning muhim jihatlari yordamida inklyuziv iqtisodiy o‘sishga makro darajada ta’sir qiluvchi asosiy omillarni aniqlash yondashuvi aholi barcha qatlamlarining haqiqiy ehtiyojlarini hisobga olgan holda iqtisodiy siyosatga maqsadli ta’sir ko‘rsatish darajasini oshirish nuqtai nazaridan takomillashtirilgan;
O‘zbekistonda inson kapitalining ko‘payishi bilan mamlakat inklyuziv o‘sishi o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalovchi ekonometrik model asosida 2028 yilga qadar iqtisodiy o‘sishning prognoz ko‘rsatkichlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Olib borilgan tadqiqotlar  natijasida quyidagi ilmiy natijalar va yangiliklar amaliyotga tatbiq etilgan:
mamlakatda inklyuziv o‘sishni baholash uchun ixtisoslashtirilgan indeks ishlab chiqildi, bu esa uni inklyuzivlikning turli jihatlariga asoslangan holda hisoblash metodologiyasini yaratishga olib keldi (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va Moliya vazirligining 2023 yil 23 iyundagi 26-11668-sonli ma’lumotnomasi). Ushbu uslub ijtimoiy-iqtisodiy siyosatni aniqroq va asoslangan holda rejalashtirish imkoniyatini yaratdi.
2024-2028 yillarda O‘zbekistonda inklyuziv o‘sishni prognoz qilish uchun ekonometrik model yaratildi, bu inson kapitalining bir bandga ko‘payishi inklyuziv o‘sishning 0,7 bandga o‘sishiga olib keladi (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va Moliya vazirligining 2023 yil 23 iyundagi 26-11668-sonli ma’lumotnomasi). Ushbu tadqiqot ta’lim va sog‘liqni saqlashga investisiyalarning iqtisodiy rivojlanishning asosiy omillari sifatida muhimligini ta’kidladi.
Aholining turmush sifatiga ta’sir etuvchi ko‘plab omillarni etarlicha hisobga olmagan holda, oilalarni kam ta’minlanganlar ro‘yxatiga kiritish mezonlarini takomillashtirish va kambag‘allikni engishga yordam berish mexanizmini yaratish zarurligi asoslangan, bu esa “temir daftar”ni joriy etishga olib keldi, bu ijtimoiy muammolarni tizimli hal qilishni va muhtoj oilalarni qo‘llab-quvvatlashni yaxshiladi (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va Moliya vazirligining 2023 yil 23 iyundagi 26-11668-sonli ma’lumotnomasi). Ushbu yaxshilanish resurslarni yanada samarali taqsimlashga va ijtimoiy barqarorlikni mustahkamlashga olib keldi.
Inklyuziv iqtisodiy o‘sishga makro darajada ta’sir qiluvchi asosiy omillarni aniqlash yondashuvi takomillashtirilgan, bunda inklyuziv rivojlanishga ko‘maklashish uchun muayyan jihatlarga dastlabki e’tibor berish muhimligiga e’tibor qaratildi (O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va Moliya vazirligining 2023-yil 23-iyundagi 26-11668-son ma’lumotnomasi). Ushbu yondashuv hukumatga aholining barcha qatlamlarining haqiqiy ehtiyojlarini hisobga olgan holda iqtisodiy siyosatga ko‘proq maqsadli ta’sir ko‘rsatishga imkon berdi.